Кіріспе

"Қайта тірілу" – Дэниел Петридің 1980 жылғы американдық драмалық фильмі. Режиссері – Дэниел Петри, сценарий авторы – Льюис Джон Карллино. Басты рөлдерде Элен Бурстин, Сэм Шепард, Ричард Фарнсворт, Робертс Блоссом, Лоис Смит және Ева Ле Галлиень ойнаған. Фильмді Рене Миссель мен Говард Розенман жасаған. Сюжеті көлік апатында уақытша қайтыс болған әйелдің қайта тіріліп, адамдарды емдеу қабілетіне ие екенін білуіне арналған. 53-ші "Оскар" сыйлығының иегері болған "Қайта тірілу" фильмінде Элен Бурстин мен Ева Ле Галлиень "Ең үздік әйел актер" және "Ең үздік әйел рөліндегі қосалқы актер" номинацияларына ие болды. Ал Элен Бурстин 38-ші "Алтын глобус" сыйлығында "Драмалық фильмдегі ең үздік әйел актер" номинациясын алды. 1980 жылғы Ұлттық сыншылар кеңесінің марапатында Ева Ле Галлиень "Ең үздік әйел рөліндегі қосалқы актер" сыйлығын жеңіп алды, ал фильм 1980 жылдың үздік он фильмінің қатарына енді.

Сюжет

Эдна Мей МакКоули (Бёрстин) күйеуін (ДеМанн) өлтірген және өзін де өлтіре жаздаған жол апатынан аман қалады, бірақ оның денесі сыртындағы қысқаша тәжірибесі оған адамдарды сауықтыру құдіретін береді. Белінен төмен параличтеніп қалған Эдна әкесімен (Блоссом) бірге Кензастағы кішкентай туған қаласына оралады. Жолда олар достық және эксцентрикалық Эско Браун (Фарнсворт) басқаратын "Соңғы мүмкіндік газында" тоқтайды. Отбасына қош келдіңіздер, Эдна білместен бір қызды емдейді. Эднаның әжесі (Le Gallienne) оған пневмониядан қысқа уақытқа қайтыс болған және өмірге оралған әйел туралы айтады; бұл әйелдің рухы денесінен шыққанда Эдна сияқты көріністерді бастан кешірді, ал ол өмірге оралғанда ол да адамдарды сауықтыру құдіретіне ие болды. Ақырында, Эдна сауығып, қайтадан жүре бастайды. Ол өздігінен атақты, емделуді қажет ететіндердің үміті және діни сенімдер мен күмәнділердің найзағайға айналады. Эдна жергілікті шаруа Кал Карпентерді (Шепард) ұрыс кезінде алған пышақ жарақаттан сауықтырғанда, ол оған шабуыл жасай бастайды, ақырында екеуі романтикалық қарым-қатынас жасайды. Олардың қарым-қатынасы гүлдей бастаған сайын, Эдна өзінің психологиялық жараларын емдей бастайды, күйеуінің өлімімен татуласып, өзінің жаңа тағдырын түсінуге тырысады. Алайда, Кал Эднаның сиқырлы қабілеттері Құдайдың еркіне сай деп санайды, ал оның күштері терең сүйіспеншілік пен түсініктен ғана келетіндігіне сенуден бас тартады, ал ол бірте-бірте тұрақсыз болады. Екі психолог Эднаның бір ауруын емдегенін көріп, одан кейбір сынақтарға дайын екенін сұрайды. Ол және Кал оларды Калифорнияға ертіп барады, онда Эдна дистониядан зардап шеккен әйелді емдейді. Бұл тым көп күш деп сеніп, Кал Эднаға қарсы шығып, өзін қайта тірілген Мәсіх деп жариялауын талап етеді, ол бұдан бас тартады. Кейіннен Кал Еднаны емдеу кездесулерінің бірінде атып өлтіруге тырысады, бірақ ол тек иығын жарақаттады. Кал түрмеге қамалғаннан кейін Эдна туған қаласынан кетуге шешім қабылдайды. Бірнеше жыл өткен соң, біз Есконың бензин құю станциясын басқаратын жасы үлкен Эднаны көреміз. Бір жас ерлі-зайыптылар қатерлі ісікпен өліп жатқан ұлдарымен туыстарын көруге бара жатқанда, олар бензин құю үшін тоқтап қалады. Эдна анасы мен әкесіне өздерімен сөйлескен кезде шөл дала гүлдерінің жинағын қарап, жолға шығар алдында ұлын емдейді.

Өндіріс

1976 жылы жазушы Стивен Геллер продюсерлер Рене Миссел мен Говард Розенманның идеясына негізделген, «Қайта тірілу» деген жұмыс атауымен табиғаттан тыс триллер сценарийін жазғаны туралы хабарланды. AllMovie фильміне 5 жұлдыздың 4-ін берді және оны «Элен Бурстиннің керемет ойынымен әсерлі фильм» деп атады, сондай-ақ «бұл фильм актерлерге басымдық береді, эмоционалды түрде күшті тақырыпты әдейі ашып көрсетпеуі стиліне байланысты одан да сенімді» деді. Джин Сискель мен Роджер Эберт апталық Sneak Previews телешоуында фильмге өте жағымды пікір білдірді, екі сыншы да Бурстиннің ойыны мен тақырыпты беруін мақтады. Леонард Мальтин жылдық кино нұсқауында фильмге 4 жұлдыздың 3,5 жұлдызын берді және оқиғаны «тамаша орындалған» деп атады, сонымен қатар Бурстиннің «көңілді ойыны» «тамаша және бағаланбаған фильмнің басты бөлігі» екенін айтты. Spirituality & Practice журналынан Фредерик пен Мэри Энн Брюссат фильм туралы өте жағымды пікір жазды: «Қайта тірілу денсаулық, ауру, емшілер (діни және діни емес) және ғылымның осы құбылысқа қызығушылығы туралы өте уақтылы фильм. Бұл фильм көрермендерді өлім, махаббат, қоғам, руханият және өзін-өзі жақсарту туралы сезімдерімен санасуға мәжбүрлейді. Элен Бурстиннің әсерлі және керемет ойынының арқасында «Қайта тірілу» финалдық титрлерден кейін де ұзақ уақыт бойы сана мен жүректе сақталады». Film Authority.com сайты фильм туралы жағымды пікір білдірді: «Қайта тірілу жақсы дайындалған және ойналған фильм, бірақ мәнін бір нақты түсініктемеге келтіру қиын. Эдна – мессия ма, оның табиғаттан тыс күші бар ма? Әлде бұл «Якобтың бағаны» сияқты операциялық үстелдегі арман ба? Кімнің болжамы дұрыс? Бұл түсіндіруге болатын көптеген нәрселерге толы, ашық фильм, бірақ оқиғалар тік сызықты, мүмкін оқиғаларды араластыру көрерменге оларды біріктіру үшін қосымша деңгей қосуы мүмкін. Қалай болғанда да, бұл шынымен қызықты, емделу туралы ойлы фильм, ол өзін толыққанды түсіндірмейді, бірақ сіздің сеніміңізге сәйкес түсіндіруге көп орын қалдырады, соның ішінде ақылға қонымды соңы бар. New York Times газетінің журналисі Джанет Маслин фильм туралы өте жағымды пікір білдірді: «Қайта тірілу – сенім туралы фильм, оны сеніммен қабылдау керек. Ол сәл естен шығушылыққа ұқсайды. Бірақ оның батылдығы, сұлулығы және сенімділігі күмәнді жоюға көмектеседі. М. Бурстин сценарийдегі барлық оқиғаларды ақылға қонымды, дұрыс сезінуге мүмкіндік беретін ойын көрсетеді. Оның қатысуы жарқырап, тұрақты, фильмге үлкен эмоционалдық күш береді. Барлық актерлік құрам да керемет». Маслин сонымен қатар Пол Сильберттің өндіріс дизайнын «әсіресе есте қаларлық» деп атады: «Қайта тірілу – оңтүстік-батыс және орталық батыстың жазық пейзаждарымен, көп аспанмен және кейде Ұлы арғы жаққа барумен керемет фильм. Мистер Петри осы кең кеңістіктердің ортасында олардың ұлылығын жоғалтпай, жақындық сезімін жасайды. Бұл лайықты жетістік».

Үй медиасы

Resurrection фильмі 1990 жылы Universal Pictures компаниясы арқылы VHS форматында, ал 2010 жылы Universal Vault Series DVD коллекциясының DVD-де шығарылды. Фильм алғаш рет 2019 жылдың 5 қарашасында Blu-ray форматында жарық көрді. 2023 жылдың 22 ақпанында австралиялық Via Vision Entertainment (Imprint) лейблі жаңа 2K сканынан қалпына келтірілген фильмнің нұсқасын аймақтық шектеусіз Blu-ray форматында шығарды. Бұл шығарылымға арналған қосымша материалдардың ішінде, басты рөлдегі Эллен Бурстин мен кинотарихшы Кэт Эллингермен жаңадан түсірілген сұхбаттар, автор және кинотарихшы Ли Гэмбиннің аудио түсіндірмесі, сондай-ақ алғашқы 1500 данаға арналған шектеулі басылымның сыртқы қаптамасы кіреді.

Кітап

Романдық нұсқасын Джордж Гип жазды және 1980 жылы шықты.

Теледидар

"Қайтыс тірілгендер" теледидарға бейімделіп, 1999 жылдың 15 наурызында ABC арнасында көрсетілді. Оны Стивен Гилленхол режиссерлік етті, ал басты рөлде Дана Делани ойнады, сондай-ақ Ник Чинлунд, Бренда Фрикер және Рита Морено қосалқы рөлдерде ойнады.