Кіріспе

Оңтүстік-шығыс АҚШ-тағы өзен

Саванна өзенінің бойында екі ірі қала орналасқан: Саванна және Огаста, Джорджия штаты. Олар Америка тарихындағы отарлық кезеңдегі алғашқы ағылшын қоныстарының орталықтары болды. Саванна өзені Саванна қаласында толқындарға ие. Одан төмен қарай, өзен Атлант мұхитына құя бермес бұрын кеңейіп, сағаға айналады. Өзеннің сағасы мұхитпен қосылатын аймақ "Тайби жолдары" деп белгілі. Саванна қаласының жанында Саванна өзенінің бір бөлігі арқылы Ішкі су жолы өтеді.

Атауы

"Саванна" атауы 1680 жылдары Пьемонт аймағына көшіп келген шауни тайпасының бір тобынан шыққан. Олар Весто тайпасын жойып, Саванна өзенінің Фолл-Линиядағы қатынас басталар жеріндегі Весто тайпасының жерлерін басып алды. Қазіргі Аугуста сол жерде дамыды. Бұл шаунилер әртүрлі атаулармен белгілі болды, олардың барлығы олардың туған жергілікті аты – Шаванокиден (сөзбе-сөз "оңтүстік тұрғындары") алынған. Жергілікті нұсқаларға Шавано, Савано, Савана және Саванна кіреді. Тағы бір теория бойынша, бұл атау "саванна" деген ағылшын терминінен шыққан, ол тропикалық шалғындықтардың бір түрі. Ағылшыздар оны испан тілінен "сабана" сөзін қарыз алып, отарлық оңтүстік-шығыста қолданған. Испан сөзі таино тілінен алынған "забана" сөзінен шыққан. Басқа теориялар Саванна атауының алгонкин тілдерінде сөйлейтін Атлантика жағалауындағы тайпалардан келгенін болжайды. Бұл тайпалардың сөздері "оңтүстік" немесе "тұз" деген мағынаны білдіреді. АҚШ Геологиялық қызметінің тізімінде Саванна өзенінің тарихи және басқаша атаулары бар, олардың ішінде Мей өзені, Вестобу өзені (Весто тайпасы үшін), Косалу өзені, Исундига өзені және Жиранде өзені де бар. Оңтүстік Каролина және Джорджия шекарасы алғаш рет 1787 жылғы Бофорт шартында белгіленді, онда басқа нәрселермен қатар, "[өзендегі] барлық аралдар Джорджияға берілді" делінген. Уақыт өте келе жаңа аралдар пайда болды. Олардың кейбіреулері, атап айтқанда Барнуэлл аралдары, Оңтүстік Каролинаның бастапқы шекарасының жағында орналасқан. 1990 жылы АҚШ Жоғарғы Соты Оңтүстік Каролина шекарасындағы жаңа аралдардың Оңтүстік Каролинаға тиесілі екенін шешті.

ХХ ғасырдан бүгінгі күнге дейін

1946 және 1985 жылдар аралығында АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы Саванна өзенінде гидроэлектр энергиясын өндіру, су тасқынын бақылау және кеме жүру үшін үш ірі бөгет салды. J. Стром Тюрмонд бөгеті (1954), Хартвелл бөгеті (1962) және Ричард Б. Расселл бөгеті (1985) және олардың су қоймалары бірігіп, 193 км (120 миль) көлдерді құрайды. 1986 жылдың желтоқсан айында Саванна портындағы мұнай танкерінен мұнай төгілуі салдарынан шамамен 500 тонна отын өзенге ағып түсті. 1950 жылдары Саванна өзені зауыты Оңтүстік Каролина жағалауында 310 шаршы мильді алып жатып, Саванна өзені маңындағы бірнеше шағын қалалардың тұрғындарын қоныстандырып, көшірді. Зауыт АҚШ Атом энергиясы жөніндегі комиссиясының ядролық қару бағдарламасы үшін плутоний, тритий және ауыр су өндірді. Қазіргі кезде бұл нысан Саванна өзені алаңы деп аталады, ал операторы – Энергетика департаменті. Алаңның бес өндірістік реакторының үшеуі және көмір электр станциясы қалдық жылуды Пен Бранч, Стил Крик және Бивер Крик арқылы Саванна өзеніне жіберсе, екі реактор төменгі Үш Ранс Криктегі PAR тоғанына жылу жіберді. Саванна өзені зауыты сондай-ақ Саванна өзенінен суды Гирдлер сульфидтік процесі арқылы өңдеу арқылы Атом энергиясы комиссиясының ауыр сумен қамтамасыз етуінің көп бөлігін өндірді. Ауыр су реакторлардың жылдамдағышы ретінде қолданылды. 1956 жылы Клайд Л. Коуэн және Фредерик Рейнс Саванна өзені зауытының P реакторында жүргізілген тәжірибе арқылы нейтриноларды алғаш рет анықтады. Өз жұмыс істеу кезеңдерінде Саванна өзені зауытының реакторлары Саванна өзенінің көптеген салаларының температурасын айтарлықтай көтерді. Бұл реакторлар ядролық энергияны өндіруге дейінгі кезеңдегі және әлемдегі ең алғашқы ірі реакторлардың бірі болғандықтан, Саванна өзенінің экология зертханасына кең ауқымды жылу шығарылымының және нысанның басқа да әсерлерінің әсерін зерттеуге ерекше мүмкіндіктер берді. Реакторлар тоқтатылғанға дейін, Соғыс аяқталғаннан кейін L реакторының жылу ағынын қабылдау үшін көл салу және K реакторының ағынын тарату үшін салқындату мұнарасын салу сияқты жылу шығарылымын өзенге тікелей бағытталған қалпына келтіру жұмыстары жақында жүзеге асырылды. Саванна өзені алаңы қазір тритийді өндіреді, бірақ Теннессидегі Уоттс Бар ядролық электр станциясында сәулеленген нысаналарды пайдаланады, сондықтан тритий өндірісімен байланысты жылу шығарылымы енді Саванна өзені алабында жоқ. Вогтл электр станциясы Саванна өзені зауытынан өзеннің арғы бетінде салынды, 1 және 2 блоктары 1980 жылдардың ортасында, ал 3 және 4 блоктары 2020 жылдардың басында аяқталды. Бұл станция да өзеннен су қажет етеді, бірақ барлық төрт блок кең көлемде су алу немесе шығаруды болдырмау үшін үлкен табиғи салқындату мұнараларын пайдаланады. Макинтош комбинациялық циклді электр станциясы және Джаспер генераторлық станциясы Саванна өзенінің төменгі ағысында орналасқан, олар олардың комбинациялық циклді табиғи газ станцияларының механикалық салқындату мұнараларына сумен қамтамасыз етеді.

Навигация

ХХ ғасырдың бірінші жартысында бірнеше құлыптар мен бөгеттер салынуы (мысалы, Ұлы депрессия кезінде 1937 жылы аяқталған Жаңа Саванна Блфф құлып және бөгеті) және Хартвелл көлі сияқты жоғары ағыстағы су қоймаларының арқасында Саванна өзені бір кезде Augusta, Georgia (Fall Line-да орналасқан) және Атлант мұхиты арасында жүк тасымалдау кемелері үшін қатынасқа қолайлы болды. Бұл каналды коммерциялық тасымал үшін күтіп ұстау 1979 жылы тоқтатылды, ал Augusta төмен жатқан бір құлып істен шығарылды. 2013 жылы Vogtle электр станциясының құрылыс алаңына үлкен жабдық (аэратор) жеткізілуі керек болғанда, баржа Саванна портынан тек Georgia Power компаниясының Макинтош электр станциясына дейін, Rincon, Georgia қаласының жанына дейін жоғары ағысқа қарай жүрді; одан кейін жүк автомобильмен тасымалданды.

Жол қиылыстары

Бұл Саванна өзенінің өткелдерінің тізімі.

Өткелдер | Орналасқан жері | Суреті
---|---|---
RiverTalmadge Memorial Bridge | Savannah, Georgia және South Carolina |
Houlihan Bridge | Port Wentworth, Georgia және South Carolina |
Back River | Savannah River |
Seaboard Coastline Railroad Bridge | CSX Transportation, Savannah, Georgia және South Carolina |
Interstate 95 Bridge | Savannah, Georgia және Hardeeville, South Carolina |
Georgia Highway 119 Bridge | Clyo, Georgia және Garnett, South Carolina |
Old Burtons Ferry Swing Bridge | Бұрынғы US 301/SR 73, Sylvania, Georgia және Allendale, South Carolina |
Burtons Ferry Bridge | Sylvania, Georgia және Allendale, South Carolina |
Sand Bar Ferry Bridge | Augusta, Georgia және Beech Island, South Carolina |
Bobby Jones Expressway/Palmetto Parkway Bridge | Augusta, Georgia және North Augusta, South Carolina |
James U. Jackson Memorial Bridge | Augusta, Georgia және North Augusta, South Carolina |
Jefferson Davis Highway Bridge | Augusta, Georgia және North Augusta, South Carolina |
Jefferson Davis Memorial Bridge | 5th Street / Rivernorth Drive, Augusta, Georgia және North Augusta, South Carolina |
Interstate 20 Bridge | Augusta, Georgia және North Augusta, South Carolina |
Furys Ferry Bridge (Furys Ferry Road) | SR 28/SC 28, Evans, Georgia және South Carolina |
J. Strom Thurmond Dam | Rosemont, Georgia және Clarks Hill, South Carolina |
McCormick Highway Dam | Lincolnton, Georgia және McCormick, South Carolina |
Calhoun Falls Highway Bridge | Lake Richard B. Russell үстінен, Elberton, Georgia және Calhoun Falls, South Carolina |
Sgt. Fred M. Newton Bridge | Lake Richard B. Russell үстінен, Elberton, Georgia және Iva, South Carolina |
Smith McGee Bridge | Hartwell, Georgia және Starr, South Carolina |
Hartwell Dam Bridge | Hartwell, Georgia және Anderson, South Carolina |
Lake Hartwell Bridge | Lavonia, Georgia және Fair Play, South Carolina |
Toccoa Highway Bridge (ескі және жаңа) | Toccoa, Georgia және Westminster, South Carolina |
Cleveland Pike Bridge | Toccoa, Georgia және Westminster, South Carolina |