Кіріспе
Уақытша немесе әкімшілік үкімет түрі. Әкімшілік үкімет – тұрақты үкімет сайланғанға немесе құрылғанға дейін елде мемлекеттік міндеттер мен функцияларды атқаратын уақытша, қалыптасқан үкімет. Нақты тәжірибеге байланысты, ол парламент мүшелерінің кездейсоқ таңдалуынан немесе қызметтен босатылғанға дейінгі мүшелерден құралуы мүмкін. Өкілдік демократиялардағы әкімшілік үкіметтер көбінесе өз функцияларымен шектеледі, жаңа заңнама қабылдау мен басқарудың орнына, қолданыстағы жағдайды сақтауға бағытталған болады. Ол ауыстыратын үкіметтен өзгеше, әкімшілік үкіметтің аталған функцияларды орындауға заңды мандаты (сайлау арқылы бекітілуі) болмайды.
A caretaker government is a temporary ad hoc government that performs some governmental duties and functions in a country until a regular government is elected or formed. Depending on specific practice, it consists of either randomly selected members of parliament or outgoing members until their dismissal. Caretaker governments in representative democracies are usually limited in their function, serving only to maintain the status quo, rather than truly govern and propose new legislation. Unlike the government it is meant to temporarily replace, a caretaker government does not have a legitimate mandate (electoral approval) to exercise aforementioned functions.
Анықтама
Парламенттік жүйеде үкімет сенімсіздік дауысымен жеңілгенде немесе үкімет жауапты болатын палата таратылған жағдайда, сайлау өткізіліп, жаңа үкімет құрылғанға дейін уақытша үкімет орнатылуы мүмкін. Осыған орай, Вестминстер жүйесін қолданатын кейбір елдерде уақытша үкімет – бұл сайлау нәтижелері белгілі болғаннан кейін, парламентті сайлау мақсатымен тарату мен жаңа үкімет құру аралығындағы кезеңде қызметін жалғастыратын қолданыстағы үкімет. Әдеттегідей кезеңнен өзгеше, уақытша үкіметтің қызметі дәстүр мен конвенциялармен шектеледі. Коалициялық үкіметтер жиі құрылатын жүйелерде, жаңа коалиция құру бойынша келіссөздер жүргізіліп жатқанда уақытша үкімет уақытша орнатылуы мүмкін. Бұл көбінесе нақты жеңімпаз жоқ сайлаудан кейін немесе бір коалициялық үкімет құлап, жаңа коалицияны келісу қажет болғанда болады. Уақытша үкіметтер күнделікті мәселелерді шешуге және талқылау үшін бюджет дайындауға міндетті, бірақ үкіметтік бағдарлама жасауға немесе даулы заңдарды ұсынуға міндетті емес. Соғыстан кейін тұрақты демократиялық билік қайта орнатылғанға дейін немесе орнатылғанша уақытша үкімет құрылуы мүмкін, мұндай жағдайда ол әдетте уақытша үкімет деп аталады.
Қамқоршылар
Уақытша үкімет басшыларын көбінесе "уақытша" басшы деп атайды, мысалы "уақытша премьер-министр". Сол сияқты, бірақ негізінен АҚШ-та, қамқоршылар – бұл өздері қызметте қалуды көздемейтін үкіметтегі орынды уақытша иеленетін адамдар. Бұл, әсіресе, өз штатының губернаторымен қызметте тұрған сенатордың қайтыс болуы немесе отставкаға кетуі салдарынан бос орын пайда болғаннан кейін қызметке тағайындалған АҚШ сенаторларына қатысты. Кейде губернаторлар келесі сайлауда өздері де үміткер болғысы келеді, бірақ бұл аралықта өздерінің тағайындалуларын ұйымдастырып, әділетсіздік жасады деп айыпталуды қаламайды. Сондай-ақ, кейде олар партиялық топтардың бір тобының ішінде жақтасып, немесе бірінші кезектегі сайлауға белсенді үміткер бола алатын адамды таңдап, алдын ала қарағандай көрінгісі келмейді. Бір кездері саясаткерлердің жесірлері қайтыс болған күйеулерінің орнын басатын қамқоршы ретінде таңдалатын, бұл "жесірдің мұрагерлігі" деп аталатын құбылыс. ХХ ғасырдың басында әйелдерді Конгресске тартудың ең тиімді әдістерінің бірі болды, тіпті жесір әйел бастапқыда тек қайтыс болған күйеуінің орнын ұстаушы ретінде әрекет етуі керек болса да, қысқа мерзімге қызмет етуі керек еді. Жесірлер қайтыс болған мүшеге құрмет көрсету үшін, сайлаушылардың жанашырлығын пайдалану үшін немесе есімдерін танып, орынды ұстап тұру үшін таңдалған болуы мүмкін, ал дәстүрлі кандидаттар шынайы науқанға дайындалды. Сондай-ақ, бұл кейбір әйелдерге қайғырып, үйден тыс жерде жұмыс істемейтін дүниеде күтпеген жерден табысынан айырылған жағдайды толтыруға көмектескен болуы мүмкін. 1916 жылдан 1993 жылға дейін АҚШ-тың Өкілдер палатасына бірінші рет үміткер болған жесір әйелдердің 84% жеңіп шықты, ал басқа әйелдердің тек 14% ғана жеңіске жетті. Бұл үрдіс әйелдер саясатта сирек кездескен кезде күшті болды; 1976 жылға дейін Конгрессте қызмет еткен 95 әйелдің 35-і конгрессмендердің әйелдері болды. Саяси ғалым Дайан Кинкейд "Конгресске үміткер әйелдер үшін ең жақсы күйеу – қайтыс болған күйеу" деп жазды. Академиктер Лиза Соловеж және Томас Л. Брунелл оны "кеңеске әйелдердің кіруінің ең маңызды тарихи әдісі" деп атады. Алайда бұл дәстүр қазір сирек қолданылады, өйткені оны кейбір адамдар туыстық қатынас деп қарастыруы мүмкін. Канадада және ағылшын тілінде сөйлейтін басқа да елдерде бұл жағдайда кеңінен қабылданған термин – уақытша, уақытша жетекші. Италияда осындай премьер-министр – сарапшылар үкіметінің президенті.