Кіріспе

Өте кішкентай арал – өте кішкентай, көбінесе аты жоқ арал. Көптеген анықтамалар дәл емес, бірақ кейбіреулері аралда өсімдіктер аз немесе мүлдем болмайды және адам тұруға жарамсыз дейді. Ол тас, құм және/немесе қатты кораллдан тұруы мүмкін; тұрақты немесе толқынмен жабылатын (яғни, су бетіне шығатын риф немесе теңіз асты тауы) болуы мүмкін; теңізде, көлдерде, өзендерде немесе кез келген басқа да ірі су қоймаларында кездесуі мүмкін.

Анықтама

Терминдік түбірі islette болатын, көне француз тіліндегі "арал" сөзінің кішіртілген түрі, осы терминді қолдану шағын өлшемді білдіреді, бірақ оның қолданылу шегін анықтауға көңіл жеткіліксіз. World Landforms сайтында: "Аралдық жер бедері көбінесе өсімдігі аз, адам тұруға жарамсыз тасты немесе кішкентай арал ретінде қарастырылады", – делінген. Сонымен қатар, оның мөлшері бірнеше шаршы футтан бірнеше шаршы мильге дейін ауытқуы мүмкін, мөлшерге қатысты ешқандай нақты ереже жоқ.

Басқа терминдер

Ait (/eɪt/, сегіз сияқты) немесе eyot (/aɪ(ə)t, eɪt/), кішкентай арал. Бұл термин ең көп Англиядағы Темза өзені мен оның салаларындағы өзен аралдарын атау үшін қолданылады. Кей немесе кіл, әсіресе Кариб теңізі мен Батыс Атлантикада рифтердің үстінде ұсақ құмның жиналуынан пайда болған кішкентай арал. Багам аралдарындағы Рам Кей және Флорида жағалауындағы Флорида Киі аралдары – кішкентай аралдардың мысалдары. Скандинавиялық holm сөзінен алынған француз тіліндегі hou жұрнағы, Канал аралдарындағы Экреу, Бурху, Лиху және Лес Хуметс сияқты, сондай-ақ Нормандиядағы Татиху сияқты кейбір аралдардың аттарында қолданылады. Инч – әсіресе Шотландияда қолданылатын термин, ол ежелгі галель тіліндегі innis сөзінен шыққан, бұл бастапқыда «арал» дегенді білдірген, бірақ кішірек аралдарды атау үшін қолданылатын болды, мысалы, Сент-Мэри аралынан жақын орналасқан Инч аралы, Инч Кеннет, Инчкейт, Кит Инч (қазір арал емес) және Инчкайлоч. Моту – бұзылған коралл мен құмнан құралған риф аралшасы, әсіресе Полинезияда атолдарды қоршап тұрады, мысалы, Моту Оун, Моту Нао және Моту Паахи. Өзен аралшасы – өзен ағысындағы аралшық, мысалы, Париждегі Иль-де-ла-Сите. , аралша түрінде, судан көтерілген тау жыныстарынан тұратын, жағалауға жақын орналасқан және өте аз өсімдіктерге ие, мысалы, Австралияның Квинсленд штатындағы Палм аралдары тобындағы Альбино Рок. Құмдық немесе саздық – ашық жатқан құмдық. Теңіз үймесі – судан тік боймен көтерілген тар жер бедері. Скерри – әсіресе Ирландияда, тұруға тым кішкентай деп есептелетін кішкентай жартасты арал. Қосалқы аралшалар – көбірек техникалық мағынада, үлкен аралдың жағалауынан сумен оқшауланған кішкентай жерлерді білдіреді. Сол сияқты, атолдың кез келген жерден көтерілген бөлігі де аралша деп аталады. Таяу аралша – құрлықтың немесе одан әлдеқайда үлкен аралдың жағалауына жақын орналасқан, төмен су кезінде оған қосылып (соның салдарынан жарым аралға/мүйіске айналады) және жоғары су кезінде арнамен бөлінетін шағын аралдар (әрқашан аралша емес).

Халықаралық құқықта

Арал тасқа жата ма, жатпай ма, БҰҰ Теңіз құқығы жөніндегі конвенцияның 121-бабына сәйкес, маңызды экономикалық салдарлар тудыруы мүмкін. Аталған конвенцияда "Адам тұруына немесе дербес экономикалық өмірді қамтамасыз етуге қабілетсіз тастардың ешқандай эксклюзивті экономикалық аймағы немесе континенттік шелфі болмайды" делінген. Мұндай аралдың мәртебесіне байланысты ұзаққа созылған даулардың бірі – Жылан аралы (Қара теңіз) дауы болды. Алайда, Халықаралық соттың юриспруденциясы кейде аралдарды, олардың қоныстану мәртебесіне қарамастан, аумақтық дауларды шешу кезінде назардан тыс қалдырады. Ол 2009 жылы Румыния-Украина дауын қарағанда, сондай-ақ бұрын Ливия мен Мальта арасындағы Фильфла аралына қатысты дауда да осылай әрекет етті.