Кіріспе

Ирландияның Лайнстер аймағындағы өзен.

Бойн өзені (An Bhóinn немесе Abhainn na Bóinne) – Ирландияның Лайнстер аймағындағы өзен. Оның ұзындығы шамамен [ұзындығын қосу керек] км. Өзен Килдэр графтығындағы Тринити Велл, Ньюберри Холл, Карбери маңынан басталып, Солтүстік-шығысқа қарай Мит графтығы арқылы Ирландия теңізіне Морнингтон (Мит графтығы) мен Балтрей (Лоут графтығы) арасында құяды.

Атаулары мен этимологиясы

Бұл өзен ежелгі заманнан бері белгілі. Грек географы Птолемей II ғасырда Ирландияның картасын жасап, оның ішінде Бойнды да қамтыды, оны ол Βουουίνδα (Bouwinda) немесе Βουβίνδα (Boubinda) деп атады, бұл кельт тілінде "ақ сиыр" (bó fhionn) дегенді білдіреді. Жоғарғы орта ғасырларда Гиральдус Камбренсис оны Боандус деп атады. Ирландия мифологиясында өзенді Боанн құдайы жаратты деп айтылады, ал Бойн – бұл атаудың ағылшыншаланған түрі, ("Фионн Фейлимнің сүйек қабырғасы"). Бойн өзенінің құятын жері, Маток өзенімен қосылғанға дейін созылатын, "қисық тесік" деп аталатын бұл жер, ирланд әдебиетінде әртүрлі атаулармен белгілі және ежелгі аңыздар мен мифтерде, мысалы, "Тюирен ұлдарының трагедиясы", "Тогайл Бруйн Да Дерга" сияқты шығу және оралу орны ретінде суреттелген. "Акаллам на Сенорах" еңбегінде бұл жер Инбер Бик Лоингси деп аталады, ол кемелерге толы болған. Инбер Колпа немесе Инбер Колпта ерте орта ғасырларда Бойнның аузының негізгі атауы болды. Оның оңтүстік жағалауындағы Колп немесе Колпе елді мекендері мен әкімшілік ауданы осы атауды сақтап қалды. Миф бойынша, бұл жер Миль Эспайнның ұлы, ирландтықтардың тегін санайтын Милезиялық Колпа Семсермен байланысты болды, ол сол жерге қонуға тырысқанда суға батып, дәстүр бойынша Колпе шіркеуінің артындағы төбеде жерленген. Басқа Диндсенхас дәстүрі бұл атауды Матамен байланыстырады, ол үлкен су жануары, өлтіріліп, Бру-на-Боиннеде бөлініп, Бойнға тасталған. Оның тібік сүйегі (колпта) Инбер Колптаға атау берген құятын жерге жеткен.

Курсы мен географиясы

Бойн – Бойн аңғарымен қоршалған, жазық далалық өзен. Ол Дрогедадан батысқа қарай Мэри МакАлиз Бойн аңғары көпірімен (M1 тас жолын алып өтетін) және шығысқа қарай Дублин-Белфаст теміржол желісімен (Бойн виадугы арқылы) кесіп өтеді. Бойн өзенінің су жиналатын алабы 2695 км² құрайды. Бойн өзенінің ұзақ мерзімді орташа су ағыны секундына...

Ежелгі ағаш қайықтар

Бойн балықшыларын құтқару және қалпына келтіру қызметі (BFRRS) 2013 жылдың мамыр айында Бойн өзенінен сауда арбаларын алып тастау кезінде ежелгі ағаштан жасалған қайық тапты. Сарапшылардың пікірінше, ол 5000 жылға жуық болуы мүмкін. Су асты археологының алғашқы қарастыруынша, бұл қайық өте сирек кездесетін нұсқасы болуы мүмкін, себебі осында табылған басқа ағаш қайықтардан өзгеше, оның жоғарғы жиегінде ескектерге арналған дөңгелек пішіндер бар. 2013 жылдың өзінде тергеу жұмыстары жалғастырылып жатты.

Викингтер кемесі

2006 жылы Дрогедада өзен төсегін тереңдету жұмыстары кезінде викинг кемесінің қалдықтары табылған. Кеме қауіпті жағдай тудырғандықтан, қазба жұмыстары жүргізіледі.

Анализдік сілтемелер

AI770.2 Болг Бойнендегі шайқаста Лайгиндер Уи Неиллді жеңіп шықты.

Флора мен фауна

Бойн өзенінде бұршақ, қоңыр бұршақ және әкелінген жаңбырлы бұршақ сияқты түрлі бұршақ түрлері қоныстанған. Көктемде темір бас, ал күзде табиғи түрде өндірілетін лосось кездеседі.