Кіріспе

Вильгельм Йохан Харальд Хогнер (1887–1980) – неміс саяхатшысы (1887–1980).

23 қыркүйекте 1887 жылы Мюнхенде дүниеге келген, 5 наурыз 1980 жылы Мюнхенде қайтыс болған. Ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Баварияның екінші премьер-министрі (1945–1946 және 1954–1957) болды және Бавария конституциясының авторы. 1920 жылдан бері осы лауазымды атқарган жалғыз социал-демократ ол.

Ерте өмір

Вильгельм Хогнер 1887 жылы Мюнхенде Михаэль Георг Хогнер мен Тереза Энгельгардтың ұлы болып дүниеге келді. Бургаузенде өскен ол Мюнхен, Берлин және Эрланген қалаларында құқық білімін оқыды. Бітірген соң заңгер болып жұмыс істеді, кейін мемлекеттік прокурор болды. 1919 жылы ол СДПК-ға мүше болды. 1918 жылы Анна Вукқа үйленді, олардың екі баласы болды.

Соғыс аралығындағы саясат және жер аударылу

1924 жылдан 1930 жылға дейін Хогнер Бавария Ландтагының социал-демократиялық депутаты болды. Ол 1923 жылы Гитлердің сыра залы төңкерісін тергеуге қатысып, осы арқылы нацистерге қарсы оппозицияның бір бөлігіне айналды. Ол тергеу қорытындылары бойынша анонимді мақала жариялады, ол 1933 жылдан кейін нацистер тергеудің барлық ресми есептерін жойғандықтан, маңызды тарихи құжат саналады. 1930-1933 жылдары Германия Рейхстагының депутаты ретінде Гитлерге белсенді түрде қарсылық көрсетті. Осы себепті 1933 жылы нацистер билікке келгеннен кейін мемлекеттік қызметтен босатылып, Австрияға, ал одан 1934 жылы Швейцарияға қашуға мәжбүр болды, онда ол тәуелсіз жазушы ретінде жұмыс істеді. Ол онда нацистерден қашқан басқа неміс босқындарымен байланыста болып, олармен бірге нацистерге қарсы бағытталған «Demokratisches Deutschland» атты ұйымда жұмыс істеді.

Соғыстан кейінгі саясат

1945 жылы маусымда Баварияға оралғаннан кейін Мюнхендегі сотта қызмет етті. Фриц Шаффердің кенеттен қызметтен босатылуынан кейін 1945 жылдан 1946 жылға дейін Баварияның премьер-министрі болды, сонымен қатар 1947 жылға дейін Әділет министрі лауазымын атқарды. Ол осы кезде Баварияның жаңа конституциясының «әкесі» ретінде танылды. 1946 жылғы желтоқсандағы сайлауда жеңілгеннен кейін Ханс Эхард Баварияның премьер-министрі болып тағайындалды, бірақ ол Әділет министрі қызметін сақтап қалды. Партиясы Христиан-әлеуметтік одақпен (ХСС) коалициядан шығу туралы шешім қабылдағанда, ол бұл қадамға қарсылық көрсетті және уақытша СДПК-дегі ықпалын жоғалтып, министрлік лауазымынан кетті. 1946 жылдан 1970 жылға дейін ол Бавария Ландтагының (парламент) мүшесі болды және 1958 жылдан 1962 жылға дейін СДПК фракциясын басқарды. Баварияда ХСС-СДПК коалициясы билік құрған 1950-1954 жылдары Ішкі істер министрі болды. Ол осы кезеңде Пфальцты Баварияның қалған бөлігімен біріктіруге көп күш жұмсады, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды, себебі Пфальцтағы сайлаушылардың барлығының 7,6 пайызы ғана бірігуге қолдау көрсетті. 1954 жылы ол Баварияның премьер-министрі болып қайта тағайындалды және 1957 жылға дейін төрт партиядан құралған үкіметке жетекшілік етті. 1957 жылғы федералды сайлаудан кейін коалиция мерзімі аяқталуға дейін тарап кетті. 2018 жылғы мәліметтер бойынша Вильгельм Хогнер Баварияның ХСС-қа жатпайтын соңғы премьер-министрі болып табылады. Ол сондай-ақ 1961-1962 жылдары Германия Бундестагының депутаты болды. Хогнер социал-демократ болғанымен, догматик социалист емес еді және ол радикалды теориялардың орнына саясат пен экономикаға ақылға қонымды көзқараспен қарауды қалайтын. Ол социал-демократияның христиандық этика мен құндылықтарымен толық үйлесімді екенін санайтын – бұл дәстүрлі консервативті және католиктер басым Бавария штаты үшін маңызды фактор болды. Хогнер 92 жасында, 1980 жылдың 5 наурызында Мюнхенде көз жұмды, көру қабілеті нашарлаған, бірақ санасы толыққанды сақталған күйде.

"Коммунистердің кінәсі"

1979 жылы Мюнхенде жарық көрген Хогнердің "Сатылған Республика" (Die verratene Republik) кітабында "Коммунистердің кінәсі" деген тақырыппен ерекше тарау бар. Хогнер Гитлердің билікке келуінде Германия Коммунистік партиясының (КПД) шешуші рөл атқарғанын айтады. Коммунистердің басты жауы – Хитлер немесе Германиядағы консервативті партиялар емес, "әлеуметтік фашистер" деп атаған социал-демократтар, Германияның Социал-демократиялық партиясы (СДПК) еді. Хогнер коммунистердің ниеті Гитлер билікке келген соң Германияда коммунистік революция жасап, коммунистік диктатура орнату болғанын мәлімдейді. Хогнер осы тарауда таң қалдыратын мәлімдемелерді келтіреді; мысалы, 1932 жылы Германия Рейхының президентіне сайлауда 500 мың коммунист Гитлерге дауыс берген.