Сент-Люсия саясаты: тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Сент-Люсияның саясаты тәуелсіз парламенттік демократиялық конституциялық монархия аясында жүзеге асырылады, король Карл III мемлекет басшысы болып табылады және оның өкілі генерал-губернатор премьер-министр мен кабинет кеңесі бойынша әрекет етеді. Премьер-министр палатадағы көпшілік партияның жетекшісі, ал кабинет мемлекеттік істерді басқарады. Генерал-губернатор көбінесе рәсімдік функцияларды атқарады, бірақ конституция бойынша қалған өкілеттіктер генерал-губернатордың қалауынша қолданылуы мүмкін. Сент-Люсиядағы нақты билік премьер-министр мен кабинетте, әдетте парламенттегі көпшілік партияны ұсынады.

Тарих

Сент-Люсиядағы саясатты бір кездері Біріккен жұмысшылар партиясы (БЖП) басқарды, ол 1997 жылға дейін тәуелсіздік алғаннан бері үш жылдан басқа барлық уақытта елді биледі. Джон Комптон 1964 жылдан бастап 1979 жылдың ақпан айында тәуелсіздік алғанға дейін Сент-Люсияның премьер-министрі болды. Сент-Люсияның Еңбек партиясы (SLP) тәуелсіздік алғаннан кейінгі алғашқы сайлауда 1979 жылдың шілдесінде жеңіске жетіп, парламенттегі 17 орынның 12-сін иеленді. Партия ішіндегі талас-тартыстар премьер-министрдің бірнеше рет ауысуына әкелді. Жеке сектор мен кәсіподақтардың қысымы 1982 жылы үкіметті отставкаға кетуге мәжбүр етті. Жаңа сайлаулар жарияланды, нәтижесінде Комптонның UWP партиясы 17 орынның 14-ін алып жеңіске жетті. UWP 1987 жылдың 16 сәуірінде екінші рет сайланды, бірақ ол 17 орынның тек тоғызын ғана жеңіп алды. Өзінің аз үлесін арттыруға тырысқан премьер-министр Комптон парламентті таратып, 30 сәуірде жаңа сайлауды жариялады. Алайда, бұл бұрын-соңды болмаған кезектен тыс сайлауда да нәтиже өзгермеді – UWP тоғыз орынды, ал SLP сегіз орынды сақтап қалды. 1992 жылдың сәуірінде премьер-министр Комптонның үкіметі SLP-ні тағы да жеңді, бірақ бұл жолы парламенттегі көпшілігін 17 орынның 11-іне дейін арттырды. 1996 жылы Комптон өзінің ізбасары ретінде Шығыс Кариб мемлекеттері ұйымының (ОКЭД) бұрынғы бас директоры доктор Вон Льюисті таңдап, премьер-министр лауазымынан кеткенін жариялады. Доктор Льюис 1996 жылдың 2 сәуірінде премьер-министр және қаржы, жоспарлау және даму министрі болды. SLP-де де басшылық өзгерді – бұрынғы CARICOM өкілі доктор Кенни Энтони бизнесмен Джулиан Хантты ығыстырды. 1997 жылдың 23 мамырында өткен сайлауда Сент-Люсияның Еңбек партиясы парламенттегі 17 орынның 16-сын жеңіп алды, ал доктор Кенни Энтони 1997 жылдың 24 мамырында премьер-министр және қаржы, жоспарлау және даму министрі болды. 2001 жылдың 3 желтоқсанындағы сайлауда Сент-Люсияның Еңбек партиясы 17 орынның 14-ін жеңіп алды. UWP басшысы доктор Морелла Джозеф орын жеңе алмады. Арсен Джеймс оппозиция жетекшісі болып тағайындалды. 2006 жылдың 11 желтоқсанында өткен жалпы сайлауда Сэр Джон Комптон бастаған UWP SLP партиясын жеңіп, 17 орынның 11-ін жеңіп алды. Сент-Люсиядағы келесі сайлау конституция бойынша 2011 жылдың желтоқсан айында өтуге тиіс. Биліктегі Біріккен жұмысшылар партиясы, оппозициялық Сент-Люсия Еңбек партиясы және жаңадан құрылған Люсиан халықтық қозғалысы келесі сайлауға қатысады деп күтілуде. 2016 жылдың маусым айында Аллен Майкл Частанет басқаратын Біріккен жұмысшылар партиясы (БЖП) жалпы сайлауда 17 орынның 11-ін жеңіп, қазіргі премьер-министр Кенни Энтонидің Сент-Люсия Еңбек партиясын (SLP) ығыстырды. 2021 жылдың 29 шілдесінде Филип Жозеф Пьер 1979 жылы тәуелсіздік алғаннан бері Сент-Люсияның 12-ші премьер-министрі болып ант берді. Пьер басқаратын Сент-Люсия Еңбек партиясы (SLP) жалпы сайлауда айқын жеңіске жетті. Кенни Энтони басқарған бұрынғы SLP үкіметі 2011-2016 жылдар аралығында билікте болды. Біріккен жұмысшылар партиясы (БЖП) 2016-2021 жылдар аралығында билікке келді.

Politics in St. Lucia was once dominated by the United Workers' Party (UWP), which, until 1997 had governed the country for all but three years since independence. John Compton was premier of St. Lucia from 1964 until independence in February 1979. The Saint Lucia Labour Party (SLP) won the first post independence elections in July 1979, taking 12 of 17 seats in parliament. A period squabbling within the party ensued, which led to several changes of prime minister. Pressure from the private sector and the unions forced the government to resign in 1982. New elections were then called and were won resoundingly by Compton's UWP, which took 14 of 17 seats. The UWP was elected for a second time on 16 April 1987, but with only nine of 17 seats. Seeking to increase his slim margin, Prime Minister Compton suspended parliament and called new elections on 30 April. This unprecedented snap election, however, gave the same results as before—the UWP retained nine seats and the SLP eight. In April 1992, Prime Minister Compton's government again defeated the SLP, but this time increased its majority in parliament to 11 of 17 seats. In 1996, Compton announced his resignation as prime minister in favor of his chosen successor Dr. Vaughan Lewis, former director general of the Organisation of Eastern Caribbean States (OECS). Dr. Lewis became prime minister and minister of finance, planning and development on 2 April 1996. The SLP also had a change of leadership with former CARICOM official Dr. Kenny Anthony succeeding businessman Julian Hunte. In elections held 23 May 1997, the St. Lucia Labour Party won all but one of the 17 seats in Parliament, and Dr. Kenny Anthony became Prime Minister and Minister of Finance, Planning and Development on 24 May 1997. In elections of 3 December 2001 the St. Lucia Labour Party won 14 of the 17 available seats. The leader of the UWP, Dr. Morella Joseph failed to win a seat. Arsene James was appointed the Leader of the Opposition. In the general elections held on 11 December 2006 the UWP, once again led by Sir John Compton, defeated the SLP, winning 11 of the 17 seats. The next elections in St Lucia are constitutionally due in December 2011. The governing United Workers Party, and the opposition St Lucia Labour Party, along with the newly formed Lucian People's Movement, are expected to contest the next elections. In June 2016, the United Workers Party (UWP), led by Allen Michael Chastanet, won 11 of the 17 seats in the general election, ousting the St Lucia Labour Party (SLP) of the incumbent Prime Minister Kenny Anthony. On 29 July 2021, Philip Joseph Pierre was sworn in as the 12th Prime Minister of St Lucia since independence in 1979. St Lucia Labour Party (SLP), led by Pierre, reached a clear victory in general election. The previous SLP administration, led by Kenny Anthony, was during the period 2011 16. The United Workers Party (UWP) governed during the period 2016 21.

Атқарушы билік

Мемлекет басшысы ретінде король Карл III генерал-губернатор арқылы ұсынылады, ол премьер-министр мен кабинет кеңесінің ұсынымы бойынша әрекет етеді. Заң шығарушы сайлаудан кейін көпшілік партияның немесе көпшілік коалицияның жетекшісі әдетте генерал-губернатор тарапынан премьер-министр болып тағайындалады; премьер-министрдің орынбасары және басқа министрлер де генерал-губернатор тарапынан тағайындалады.

Заң шығарушы билік

Заң шығарушы орган екі палатадан тұрады. Халық қағидалары палатасы 17 мүшеден құралған, олар жалпы ересек сайлау құқығы арқылы бес жылдық мерзімге бір мандатты округтерде сайланады. Сенат 11 мүшеден тұрады, олар генерал-губернатор тағайындайды. Парламент генерал-губернатордың бес жылдық мерзімі ішінде кез келген уақытта таратылуы мүмкін, премьер-министрдің өтініші бойынша – ерте сайлау өткізу үшін, немесе генерал-губернатордың өз қалауы бойынша, егер палата үкіметке сенімсіздік дауысы берсе.

Сот тармағы

Сент-Люсияда аудандық соттар мен жоғары соттардан тұратын тәуелсіз сот жүйесі бар. Сот істері Шығыс Кариб теңізінің Жоғарғы сотына, ал соңғы инстанция ретінде Порт-оф-Испаниядағы Кариб теңізінің сотына шағымдануға болады. Арал 10 әкімшілік бөлімге бөлінген, оның ішінде астанасы Кастри қаласы бар. Көптеген қалалар мен ауылдарда сайланған жергілікті басқару органдары санитарияны және базарларды реттеу, зираттарды күту және екінші деңгейдегі жолдарды ұстау сияқты міндеттерді орындайды. Сент-Люсияда әскер жоқ, бірақ полиция құрамында жартылай әскери Арнайы қызмет бөлімі мен жағалау күзеті бар.