Кіріспе

Бурирам провинциясы (จังหวัดบุรีรัมย์, ,; Солтүстік кхмер: มฺืงแปะ, ) – Таиландтың жетпіс алты провинциясының (чанват) бірі және төменгі солтүстік-шығыс Таиландта, сондай-ақ Исан деп аталатын аймақта орналасқан. Көршілес провинциялар (оңтүстіктен бастап сағат тілі бойынша) Са Каэо, Нахон-Ратчасима, Кон-Кен, Маха-Саракам және Сурин. Оңтүстік-шығысында Камбоджаның Оддар-Мянчей провинциясымен шектеседі. "Бурирам" атауы "бақыт қаласы" деген мағынаны білдіреді.

География

Бурирам Хорат платосының оңтүстік жағында орналасқан, провинцияның төңірегінде бірнеше сөнген жанартаулар бар. Облыстың оңтүстік шекарасы Санкамфенг және Дангрек таулары арасындағы таулы аймақтан өтеді. Жалпы ормандық жерлер облыс аумағының 8,8 пайызын құрайды.

Тарих

Археологтардың зерттеулері Бурирамда Дваравати кезеңінен бері адам қоныстанғандығының дәлелдерін тапты, соның ішінде ежелгі Кхмер империясының мәдени жәдігерлерін де қамтиды. Мұнда кірпіштен салынған қамал және 60-тан астам тас қамал бар. Ежелгі кхмер немесе кхмер мәдениетінің кезеңінен кейін Бурирамның тарихи деректері Аюттая кезеңінің соңында қайтадан көріне бастады, ол ескі қала болып көрінеді, ал кейіннен Тонбури кезеңінен Раттанакосин кезеңіне дейін Бурирам қала болғандығы анықталды. Шамамен мың жыл бұрын қазіргі Бурирам провинциясын құрайтын аймақ Кхмер империясының билігінде болған және сол кезден бері көптеген қираған орындар сақталған. Ең ірісі, сөнген жанартаудың үстінде орналасқан, ол Фаном Рунг тарихи саябағында. Онде табылған жазуға сәйкес, жергілікті билеуші Кхмер патшасының билігін мойындаған. Дегенмен, бұл аймақ шалғай және сирек қоныстанған, ал Раттанакосин патшалығына дейін оның жайлы аз мәлімет сақталған. 19 ғасырдың басында ең ірі қала Муанг Пае тай егемендігін мойындап, Бурирам деп аталды. 19 ғасырдың соңындағы әкімшілік реформалардан кейін Бурирам өз губернаторымен бірге Таиланд құрамына провинция ретінде ресми түрде енді.

Фестивальдар

Маңызды діни күндерден, Сонгкран күні мен Жаңа жыл күнінен басқа, Бурирамда жергілікті халықтың ізгілік істер жасап, Будда мүсінін және қарттарды жуатын, Саба және арқан тартыс сияқты дәстүрлі спорт түрлерімен ойын-сауық құратын 5-ші айдың мерекесі сияқты басқа да жергілікті фестивальдар өтеді. Путтайсонг ауданы сияқты кейбір аймақтарда Буддалық оразаның басталуымен Банг Фай дәстүрлі ракета биі мен Хао Фанса, сондай-ақ Лой Кратонг тойланады.

Демография

Бурирам – солтүстік-шығыс провинцияларының бірі, онда көптеген солтүстік кхмер халқы қоныстанған. Көпшілік иссан тілінде сөйлейді, бірақ ең соңғы халық санауы бойынша халықтың 27,6 пайызы күнделікті өмірде солтүстік кхмер тілінде сөйлейді.

Таңбалар

Облыстық мөрде Шиваға арналған кхмер стиліндегі индуисттік ғибадатхана – Фаном Рунг ғибадатханасы бейнеленген. Ол 9-шы мен 12-шы ғасырлар аралығында қолданылған, содан кейін Аюттхая патшалығының тайлары кхмер империясының аймаққа билігін тоқтатты. Қазіргі уақытта қираған орындары тарихи саябақта сақталған. Облыстың гүлі – сары мақта ағашы (Cochlospermum regium). Облыстың ағашы – қызғылт душ (Cassia grandis). Азиялық шыны тәтті су креветкасы (Macrobrachium lanchesteri) – облыстың су жануары. Облыстың ұраны: "құмтасты ғибадатханалар қаласы, жанартаулар мекені, әдемі жібек, бай мәдениет және спорттың үздік қаласы".

Жергілікті билік

2019 жылдың 26 қарашасына қарай провинцияда бір Бурирам провинциялық әкімшілік ұйымы (ongkan borihan suan changwat) және 62 муниципалдық (thesaban) аймақ бар. Бурирам, Чум Хет және Нанг Ронг қала (thesaban mueang) мәртебесіне ие. Тағы 59 аудандық муниципалитет (thesaban tambon) бар. Муниципалдық емес аймақтарды 146 аудандық әкімшілік ұйымы (SAO - ongkan borihan suan tambon) басқарады. Бурирам Юнайтед – Тайландтағы ең табысты футбол командасы, ол лига, ФА кубогы, Лига кубогын жеңіп, АФК Чемпиондар лигасының жартылай финалына шықты. Бурирам Юнайтед өз алаңындағы ойындарын Тайландтағы ең үлкен клубқа тиесілі футбол стадионы – Чанг Аренада өткізеді. Чанг Аренаның жанында FIA 1-ші және FIM A санаттарына жататын жарыс трассасы – Чанг халықаралық трассасы орналасқан.