Кіріспе

Жүзімнің сұрпы

Америка Құрама Штаттарының қаласы

Зинфандель (сондай-ақ Примитиво деп те аталады) – қара терілі шарап жүзімінің бір түрі. Бұл сұрып Калифорниядағы жүзімдіктердің 10 пайызынан астам бөлігін құрайды. ДНК-талдау нәтижесінде оның генетикалық тұрғыдан Хорватияның Crljenak Kaštelanski және Tribidrag жүзімдерімен, сондай-ақ Италияның Апулия аймағында дәстүрлі түрде өсірілетін Primitivo сұрпымен (ол 18 ғасырда әкелінген) және Черногорияның Kratošija сұрпымен бірдей екендігі анықталды. Бұл жүзім 19 ғасырдың ортасында АҚШ-қа жеткен, онда ол басқа бір жүзімге берілген атаудың өзгеше нұсқаларымен белгілі болды, мүмкін Австриядан келген "Zierfandler" еді. Жүзім әдетте күшті қызыл шарап береді, бірақ АҚШ-та "Ақ Зинфандель" деп аталатын жартылай тәтті розе (блуш стиліндегі) шараптың сатылымы қызыл шараптан алты есе жоғары. Жүзімнің жоғары қант мөлшері 15 проценттен аспайтын спирт мөлшеріне дейін ашытылуы мүмкін. Қызыл шараптың дәмі одан жасалған жүзімнің пісіп-жеткендігіне байланысты. Салқын аймақтардан алынған шараптарда құлпынай сияқты қызыл жидектердің дәмі басым, ал жылы аймақтарда жасалған шараптарда қара жидек, анис және бұрыш ноталары жиі кездеседі. Жүзімді өсіру кейіннен Жерорта теңізі және оның төңірегіндегі аймақтарға тарады. Хорватияда бір кезде Зинфандельге жақын бірнеше жергілікті сұрыптар болған, олар 19 ғасырда оның шарап өнеркәсібінің негізін құрады. Бұл әртүрлілік жүзімнің Хорватияда басқа жерлерге қарағанда ұзақ уақыт өсірілгенін көрсетеді. Алайда, бұл сұрыптар 19 ғасырдың соңындағы филлоксера эпидемиясынан дерлік жойылды, нәтижесінде Зинфандель 2001 жылы Хорватияның Далмация жағалауында табылған жергілікті "Crljenak Kaštelanski" жүзімінің тоғыз бұтасына дейін азайды. Бұл атаудың пайда болуы, Зинфандель термині алғаш рет қолданылғаннан кейін 40 жыл өткен соң, Примитиво Атлант мұхитынан Италияға әкелінген деген болжамға негізделді; алайда, жүзімнің хорваттық тегінің ашылуынан кейін бұл гипотеза күмәнді болып қалды. Қазіргі кезде Примитиво 18 ғасырда Италияның Апулия аймағына жеке клондар түрінде әкелінген деп есептеледі. Бари қаласына жақын Гиоя-дель-Колле шіркеуінің діни қызметкері Дон Франческо Филиппо Инделликати Загареза сұрпының ерте пісетін ("primo") өсімдігін таңдап, Липонтиге отырғызды. Лонг-Айлендтегі бағбан Джордж Гиббс 1820-1829 жылдар аралығында Шёнбрунн мен Еуропаның басқа жерлерінен жүзім алды. Гиббс 1830 жылы Бостонға барып, сол қаланың Самуэль Перкинс көп ұзамай "Зенфендал" сата бастады. 1830 жылы Гиббс Принцке "Black St. Peters" деген ұқсас сұрпты ұсынды, ол Англиядан келген болуы мүмкін, онда көптеген жүзімдердің атында "St. Peters" бар. Бұл жүзім туралы көп мәлімет жоқ, бірақ 1850 жылдары Калифорнияға келген Black St. Peters 1870 жылдары Зинфандель деп аталған нәрсемен бірдей болды. Бұл Зинфандельдің ескі жүзімдері қазір жоғары сапалы қызыл шарап өндіру үшін бағалы, бірақ олардың көп бөлігі 1920 жылдары, тыйым салу жылдарында (1920-1933) жойылды, бірақ себебі анық емес. Тіпті тыйым салу кезінде де үйде шарап жасау заңды болып қалды, ал кейбір жүзімдіктер үйде шарап жасау үшін жүзімді сатуға көшті. Зинфандель жүзімдері жүзімдіктер маңында тұратын үй шарапшыларының арасында танымал болғанмен, Шығыс жағалауындағы нарықтарға дейін ұзақ сапарда шіруге бейім еді. Қалың терілі Аликанте Буше шіруге аз бейім болғандықтан, бұл және ұқсас сұрыптар үй шараптарын өндіру нарығына кеңінен отырғызылды. 1931 жылы 3000 вагон (шамамен ) Зинфандель жүзімдері жеткізілді, ал Аликанте Боушеттің 6000 вагоны. Ішкі нарықты қамтамасыз ету арқылы тірі қалған көптеген жүзімдіктер Калифорнияның Орталық аңғарында орналасқан, бұл сапалы Зинфандель өсіру үшін оңтайлы емес орта. 1974 және 1981 жылдары американдық шарап жазушылары оны "Калифорнияның түпнұсқасы, басқа жерде өспейді" және "Калифорнияның өз қызыл жүзімі" деп сипаттады. 1972 жылы Саттер Хоум-ның Боб Тринчеро өзінің Девер жүзімдігінің Зинфандель өніміне көбірек танин мен түс беру үшін ыдыстардан шырынды суарып көрді. Ол осы шырынды құрғақ шарап түрінде винификациялап, оны Oeil de Perdrix деген атпен сатуға тырысты, бұл сайнье әдісімен жасалған швейцариялық шарап. Алкоголь, темекі және атыс қарулары бюросы ағылшынша аударма жасалуын талап етті, сондықтан ол атына "Ақ Зинфандель" деп қосты және 220 қорапты сатты. Алайда, 1975 жылы Тринчероның шарабы тұншығып, қант спиртке айналғанға дейін ашытқы өліп кетті. Ақ Зинфандель әлі де АҚШ шараптарының көлем бойынша 9,9 пайызын (құны бойынша 6,3 пайызын) құрайды, қызыл Зинфандель сатылымынан алты есе жоғары. Бірақ 1967 жылы Калифорния университетінің (UCD) профессоры Остин Гохин Италияға барғанда, Примитиводан жасалған шараптың Зинфандельді еске есіргенін байқады. Осы уақытта басқалар да осы байланысты байқады. Примитиво 1968 жылы Калифорнияға әкелінді, ал 1972 жылы ампелографтар оның Зинфандельмен бірдей екенін жариялады. Осы Калифорния жүзімдерінен 1975 жылы жасалған алғашқы шарап та Зинфандельмен бірдей болды. 1975 жылы PhD студенті Уэйд Уолф екі сұрыптың изозималық іздерінің бірдей екенін көрсетті. 1976 жылы Баридегі доктор Ламберти Гохинге Примитиво Хорватияның Плавац Мали сұрпы болуы мүмкін екенін айтты. Хорватияның Далмация аймағында Загреб университетімен бірлесіп зерттеулер жүргізілді. Салыстырмалы егіс сынақтарында "Примитиво таңдаулары Зинфандельге қарағанда жақсырақ болды, олар ерте пісіп, бірдей немесе жоғары өнімділікке ие және бірдей немесе төменгі шіруге бейімділікке ие". Бұл Примитиво Хорватия жүзімінің ерте пісіп кету клоны ретінде таңдалған деген теориямен сәйкес келеді. 1998 жылға қарай Мередиттің командасы Плавац Мали Зинфандель емес екенін, бірақ олардың біреуі екіншісінің ата-анасы екенін түсінді. 2000 жылы олар Примитиво/Зинфандель Плавац Малидің ата-анасы екенін анықтады. Бұл хорваттық жүзімдікте тоғыз Crljenak Kaštelanski жүзім бұтағы басқа мыңдаған жүзім бұтақтарымен араласқан. 2002 жылы Далмацияның Омиш қаласында Pribidrag деген тағы бір сұрып табылды. Екі клондар да Ридж Винеярдс басшылығымен Калифорнияда көбейтілуде, бірақ вирус инфекциялары оларды шығаруды кешіктірді. Сонымен қатар, Примитивоның Калифорниядағы егісі көбейді, онда ол сіңірілуі жағынан туысқандарынан аздап төмен өседі. Оның шараптарында қара жидек және дәмдеуіштердің дәмі көп деп есептеледі. 2012 жылғы Wine Grapes кітабында шарап сарапшылары Жансис Робинсон және Джулия Хардинг, сондай-ақ швейцариялық жүзім генетигі доктор Хосе Вуийямоз Зинфандельдің шығу тегін іздеу туралы мәліметтер келтіреді. Жылдар бойы зерттеулер мен жүзімдердің ДНК-тестілеуінен кейін, Хорватияның Сплит қаласындағы қарт әйелдің бағынан алынған 90 жылдық жүзім өсімдігі Зинфандельдің Хорватия жүзімі екенін, ол кемінде 15 ғасырдан бері Трибидраг деп белгілі болғанын көрсетті. Итальяндық шарап өндірушілер осы ережелерден пайдаланып, Примитиво шараптарын АҚШ-қа Зинфандель деп белгілеп жіберді.

2007 жылғы желтоқсан айының мәліметі бойынша, TTB АҚШ шараптары үшін Зинфандель және Примитиво екеуін де мақұлданған жүзім сұрыптарының тізіміне енгізді, бірақ оларды синонимдер ретінде тізімдемеді; сондықтан АҚШ өндірушілері шарапты Зинфандель немесе Примитиво деп белгілеуі керек. алынып тасталды.

Америка Құрама Штаттары

Зинфандель Америка Құрама Штаттарының барлық аймақтарында өсіріледі, бірақ Калифорния ең көп мөлшерін өсіреді.

Басқа жерлер

Хорватиялық Crljenak Kaštelanski түрі зинфанделмен байланысы анықталғанға дейін Хорватияда жеке сорт ретінде бөтелкеге құйылмаған. Батыс Австралияда, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Муджиде және Оңтүстік Австралияның Макларен Вэйл аймағында да шағын Зинфандель егістіктері бар. Оңтүстік Африка зинфанделдің шағын көлемде өндірісін жүзеге асырады, соның ішінде елдегі зинфандел өндірушілерінің қатарындағы бір шаруашылық және халықаралық жүлде иегері бар. Францияда Ко́т-де-Тонг аймағында бір гектар зинфандел өсіріледі, оны Domaine de l'Arjolle сатады.

Жүзім шаруашылығы және шарап жасау

Зинфандель бұталары өте күшті және жылы, бірақ тым ыстық емес климатта жақсы өседі, себебі ыстық ауа райында жүзім кеуіп қалуы мүмкін. Зинфандельдің жұқа қабықты жүзімдері үлкен, тығыз шоғырларға жиналады және кейде шоғыр шіруіне бейім болады. Жемісі орташа ерте піседі және жоғары қантты құрамды шырын береді. Ауа райы мүмкіндік берсе, жүзімді кештен жинап, десерттен жасалған шараптарға қолдануға болады. ZPC, Black St. Peters, Zenfendal, Zinfardel, Zinfindal, Taranto, Tribidrag, Zeinfandall, Zinfardell, Zinfindel, Zinfandal.