Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық теңіз жалауы
British maritime flag
Британдық теңіз заңдары мен әдет-ғұрыптарында жалау – британдық әскери немесе азаматтық кемені анықтау үшін қолданылатын сәйкестендіру туы. Мұндай туларда Ұлыбританияның біріктірілген туы (кантон, яғни мачтаға жақын жоғарғы бұрышта) қызыл, ақ немесе көк фонға орналастырылады, кеме азаматтық, әскери-теңіздік немесе ерекше санаттағы болып табылуына байланысты. Бұл тулар сәйкесінше қызыл, ақ және көк жалаулар деп аталады. Теңіз саласынан тыс, жалаулар көптеген басқа әскери бөлімдерді, мемлекеттік органдарды және әкімшілік бөлімшелерді белгілеу үшін де қолданылады. Бұл тулар қызыл, ақ және көк әскери-теңіз жалауларының үлгісімен жасалған, бірақ фон үшін әртүрлі түстер қолданылуы мүмкін және белгі немесе символ қосылу арқылы өзгертілуі мүмкін, мысалы, Корольдік әуе күштерінің жалауындағы концентрлі қызыл, ақ және көк шеңберлер. Біріктірілген ту (сонымен қатар Юнион Джек деп те аталады) Корольдік теңіз кемелерінде тек тоқтағанда немесе якорьде тұрғанда ғана қолданылуы керек. Егер кемеде ерекше оқиға немесе мерекелік шара өтіп жатса, онда ол монархтың немесе флот адмиралының бортында екенін көрсетеді. Сонымен қатар, біріктірілген ту әскери сот ісінің жүріп жатқанын білдіре алады. Азаматтық кемелерде біріктірілген туды қолдану әлі де заңсыз, егер оның ақ жиегі болмаса, өйткені Карл I 17 ғасырда оны «Біздің үлкен наразылығымызбен» Ұлы патшаның кемелеріне ғана шектеуді бұйырды, негізінен саудагер теңізшілердің порттық алымдардан жалтарып, өздерін патшалық кемелер деп көрсету үшін рұқсатсыз қолдануына байланысты.
In British maritime law and custom, an ensign is the identifying flag flown to designate a British ship, either military or civilian. Such flags display the United Kingdom Union Flag in the canton (the upper corner next to the staff), with either a red, white or blue field, dependent on whether the vessel is civilian, naval, or in a special category. These are known as the red, white, and blue ensigns respectively. Outside the nautical sphere, ensigns are used to designate many other military units, government departments and administrative divisions. These flags are modelled on the red, white, and blue naval ensigns, but may use different colours for the field, and be defaced by the addition of a badge or symbol, for example the sky blue with concentric red, white and blue circles of the Royal Air Force ensign. The Union Flag (also known as the Union Jack) should be flown as a jack by Royal Navy ships only when moored or at anchor. If flown while underway, the ship must be dressed for a special occasion or celebration with masthead ensigns, otherwise it signals that the Monarch or an Admiral of the Fleet is on board. The Union Flag may also signal that a court martial is in progress. The use of the Union Flag as an ensign on a civilian craft is still illegal, unless it has a white border, ever since Charles I ordered it be restricted to His Majesty's ships "upon pain of Our high displeasure" in the 17th century, mainly due to its unauthorised use by merchant mariners to avoid paying harbour duties by passing themselves off as Royal vessels.
Ақ
Қазіргі кездегі Патшалық теңіз күштерінің кемелері қолданатын ақ туға Георгий кресі (St George's Ensign) кірген. Корольдік яхталар эскадрильясының мүшелеріне тиесілі британдық яхталар осы туды киюге рұқсат алуға құқылы. Өзгертілген ақ тулардың ішінде Британдық Антарктика аймағының туы да бар. 1864 жылы Патшалық теңіз күштері қайта ұйымдастырылғаннан бері Ақ туды (ақ түстің үстіндегі қызыл Георгий кресі және кантондағы Біріккен Ту) тек Патшалық теңіз күштерінің кемелеріне, қайықтарына, су асты кемелеріне және жағалаудағы мекемелеріне ғана қолдануға шектеу қойылған. Корольдік яхталар эскадрильясы да арнайы рұқсатпен ақ туды көтереді.
Today's white ensign, as used by Royal Navy ships, incorporates the St George's Cross (St George's Ensign). British yachts owned by members of the Royal Yacht Squadron are authorised to apply for a permit to wear this ensign. Defaced white ensigns include that of the British Antarctic Territory. Since the reorganisation of the Royal Navy in 1864, use of the White Ensign (a red St George's Cross on a white field with the Union Flag in the canton) has been restricted to ships, boats, submarines and on shore establishments of the Royal Navy. The Royal Yacht Squadron also fly the white ensign by special dispensation.
Көк
Көк байрақ (қалың көк түсті алаңдағы одақтық туы) өзгертілмеген күйінде, Әскери-теңіз резерві директоры берген жарлыққа ие кемелердің капитандары мен белгілі бір яхт-клубтардың мүшелері қолданады. Мұндай жарлықтар Корольдік Әскери-теңіз резервінің және басқа да Достастық елдері мен аумақтарының теңіз резервтік күштерінің қазіргі немесе зейнеткерлік тізіміндегі офицерлерге беріледі. Капитанның шені лейтенант RN немесе одан жоғары болуы керек, ал балық аулау кемелерінің экипажында кем дегенде төрт басқа Корольдік Әскери-теңіз резервінің қызметкері немесе зейнеткері болуы тиіс. Теңіз кадеттері корпусының байрағы – SCC нышанымен белгіленген көк байрақ. Қорғаныс министрлігімен жасалған түсіністік меморандумына сәйкес, Теңіз кадеттері корпусының офицерлері өз шендерін (SCC) RNR ретінде «атақты құрмет» негізінде сақтайды және әдеп көрсету мақсатында Теңіз тізіміне енгізіледі (бірақ олар офицерлік шен алмайды, бірақ Корпустың ішінде «тағайындалады»).
The Blue Ensign (dark blue field with the Union Flag in the canton) undefaced is worn by masters of vessels in possession of a warrant issued by the Director of Naval Reserves, and by the members of certain yacht clubs. Such warrants are issued to officers in the active or retired lists of the Royal Naval Reserve and the maritime reserve forces of other Commonwealth realms and territories. The master must be of the rank of lieutenant RN or above, and fishing vessels must be crewed by at least four other Royal Naval reservists or pensioners. The Ensign of the Sea Cadet Corps is a blue ensign defaced by the SCC badge. Under the terms of a Memorandum of Understanding with the Ministry of Defence, officers of the Sea Cadet Corps hold their ranks as (SCC) RNR on a 'nominal honorific' basis, and are included on the Navy List as a courtesy (though they are not commissioned, but 'appointed' within the Corps).
Өшірілген
Британдық үкімет департаменттері өздерінің белгісімен (эмблемасымен) ұшында безендірілген түрлі көк жалаушаларды пайдаланады, ал отар үкіметтері отар белгісімен безендірілген көк жалаушаларды пайдаланады. Лондон порты басқармасының кемелері, Мерси доктары мен порты кеңесі, Хамбер консервациясы, кеден үйі, Сауда кеңесі, Лондонның Лойд компаниясы, почта, су асты кабельдерін төсеу кемелері және соғыс кеңсесінің қару-жарағы сияқты басқа да департаменттер де безендірілген жалаушаларды қолданды. Австралия және оның штаттарының, сондай-ақ Жаңа Зеландияның тулары безендірілген көк жалаушалар болып табылады. Бірнеше яхта клубтары өздерінің клуб белгісімен безендірілген көк жалаушаларды көтеруге құқылы.
British government departments use a variety of blue ensigns defaced in the fly with the department badge, and colonial governments use blue ensigns defaced with the colonial badge. Other defaced ensigns were used by vessels of the Port of London Authority, Mersey Docks and Harbour Board, the Humber Conservancy, Custom House, the Board of Trade, Lloyd's of London, the Post Office, submarine cable laying ships, and other departments including War Office Ordnance. The flag of Australia and those of its states as well as the flag of New Zealand are defaced blue ensigns. Several yacht clubs are also entitled to fly blue ensigns defaced by their club badge.
Қызыл
Қызыл байрақ (кантондағы Ұлыбритания туы бар қызыл алаң) белгімен өңделген түрі Троица үйі және түрлі ұйымдар мен яхта клубтарында қолданылады. Британдық аумақтар мен тәуелділіктерінде, сондай-ақ бірнеше Достастық елдерінде тіркелген сауда кемелері мен жеке кемелер өз аумақтарының белгісімен өңделген Қызыл байрақты көтереді. Белгісіз Қызыл байрақ басқа барлық британдық сауда флотының кемелері мен жеке қайықтарын пайдалануға арналған. Қызыл байрақ – Ұлыбритания суларында шетелдік жеке кемелердің құрмет көрсету үшін қолданатын дұрыс туы. Британдық теңіз аймақтары мен Корольдік тәуелділіктеріндегі сауда кемелері өз аумақтарының белгісімен өңделген қызыл туларға құқылы.
The Red Ensign (red field with the Union Flag in the canton) defaced by a badge is flown by Trinity House and various organisations and yacht clubs. Merchant ships and private vessels registered in British territories and dependencies, and in several Commonwealth realms, fly the Red Ensign defaced by the badge of their territory. The Red Ensign undefaced is for the use of all other British merchant navy ships and private craft. The Red Ensign is the correct flag to be worn as courtesy flag by foreign private vessels in United Kingdom waters. Merchant vessels from British overseas territories and Crown dependencies are entitled to red ensigns defaced with the badge of their territory.
Басқа әскер таңбалары
Британдық Шығыс Үндістан компаниясының туы, кембридж немесе американдық колониялардың Ұлы Одақ туы сияқты, қызыл және ақ жолақты фонға ие болды. 16 ғасырда Англия флотында да осындай қызыл-ақ және жасыл-ақ жолақты тулар болған. Сол сияқты, 17 және 18 ғасырлардағы жалауларда Корольдік Африка компаниясының Гвинея туы әртүрлі нұсқаларда бейнеленген; ту қызыл және ақ клеткалы қос жиектің ішінде Әулие Георгий кресінен тұрды. Гавайи туы – ақ, қызыл және көк жолақтары бар британдық ту. Сондай-ақ, Корольдік әуе күштерінің (RAF) және азаматтық әуе күштерінің тулары бар, екеуінің де фондық бөлігі аспан көгілдірі, ал кантонда Одақ туы орналасқан. RAF туы қызыл, ақ және көк RAF дөңгелегімен безендірілген, ал азаматтық әуе туының фондық бөлігінде үлкен қара көк крест ақ жиекпен белгіленген. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бельгиялық RAF бөлімі RAF туының қара, сары және қызыл дөңгелектерімен безендірілген нұсқасын қолданды. Тувалу және Фиджи тулары да аспан көгілдірі тулардың негізінде жасалған. Солтүстік маяк кеңесі комиссарының ақ туы ерекше, себебі ол бүгінгі күні ресми қолданыстағы 1801 жылға дейінгі Одақ туының жалғыз мысалы болып табылады. Бұл ту комиссарлар бар кемелерде ғана көтеріледі. Оңтүстік Тынық мұхитында екі «сары» ту қолданылады, екеуінде де Оңтүстік кресі бейнеленген. Австралияның Виктория штатының губернаторының жеке туы – сары фонды емес, қара көк фонды Виктория штатының туы. Жаңа Зеландияның өзін-өзі басқаратын тәуелділігі Ниуэ туы да сары ту. Көбінесе, Одақ туының кантоны, емес, ұштық бөлігі өзгертілген Оңтүстік кресімен безендірілген. Британдық Ирландияда алтын ирландтық арфасымен безендірілген жасыл ту болғандығына дәлелдер бар. Бұл ресми емес ту сол кездегі ирландтық сауда кемелерінде қаншалықты қолданылғаны белгісіз. Британдық Антарктика территориясының туы территорияның белгісімен безендірілген ақ фонға ие, ал Британдық Ұлы мұхиты территориясының туы ақ және көк толқынды жолақты фонға ие, сонымен қатар безендірілген. Соңында, Канададағы Orange Order қолданатын «қызғылт сары» ту бар. Бұл ту – ақ қалқанмен және оның ішіндегі қызыл қанат жапырағымен безендірілген қызғылт сары ту.
The flag of the British East India Company, like the Cambridge or Grand Union Flag of the American colonies, had a red and white striped field. There were similar red and white and green and white striped ensigns in the English Navy in the 16th century. Similarly in flag plates from the 17th and 18th centuries there are representations of the Guinea Jack of the Royal Africa Company in various forms; the jack consisted of St George's Cross within a double border of red and white chequers. The flag of Hawaii is a British ensign with a background of white, red and blue stripes. Also in existence is a Royal Air Force (RAF) ensign and a civil air ensign, both of which have a sky blue field, with the Union Flag in the canton. The RAF Ensign is defaced with the red white blue RAF roundel, while the field of the civil air ensign is charged with a large dark blue cross fimbriated white. During World War II, the Belgian section of the RAF used a variant of RAF Ensign defaced with the black yellow red roundel. The flag of Tuvalu and that of Fiji are also defaced sky blue ensigns. The white ensign of the commissioner of the Northern Lighthouse Board is unique in that it remains one of the only examples of a pre 1801 Union Flag in official use today. This flag is flown only from vessels with commissioners aboard. There are two "yellow" ensigns in use in the South Pacific, both featuring the Southern Cross. The personal flag of the governor of Victoria, Australia, has been the flag of Victoria with a yellow instead of a dark blue background. The flag of Niue, a self governing dependency of New Zealand, is also a yellow ensign. More unusually, it is the Union Flag canton rather than the fly which is defaced with a modified Southern Cross. There is some evidence of the existence of a Green Ensign in British Ireland, defaced with a gold Irish harp in the fly. It is not clear to what extent this unofficial ensign was ever in use by Irish merchant ships at the time. The flag of the British Antarctic Territory has a white field defaced with the territory's badge, while the British Indian Ocean Territory flag has a white and blue wavy striped field, also defaced. Finally, there is one "orange" ensign, used by the Orange Order in Canada. This flag is an orange ensign defaced with a white shield, and a red maple leaf within it.
Корнуолл әскерінің байрағы
Корнуолл туы немесе Сент-Пиран туы – кантонында Ұлыбритания туы бар Корнуоллдың туы. Бұл ту Корнуолл теңізшілері арасында кеңінен қолданылады. Көбінесе ойын-саяхат кемелерінде, кейде Корнуолл сауда кемелерінде қолданылады.
The Cornish Ensign or St Piran's Ensign, is a Cornish flag with the Union flag in the canton. This flag is used widely among Cornish mariners. Often flown by leisure craft and occasionally flown by Cornish merchant vessels.
Девондық энсин
Алғаш рет 2003 жылы ұшырылған Девон Регатасы Байрағы, Девон Байрағының кантонына Ұлыбритания туын қосады. Бұл байрақ регаталарда, мерекелік күндерде, тойларда және теңізде жерлеу рәсімдерінде қолдануға арналған. Әулие Петрокпен байланысы болғандықтан, бұл байраққа Санкт-Петрок байрағы деп те атауға болады. Бұл байрақ девондық теңізшілердің арасында кеңінен таралған, көбінесе демалыс кемелерінде қолданылады.
First flown in 2003 the Devon Regatta Ensign adds a Union flag into the canton of the Devon Flag – the flag is described as for use at regattas, high days and holidays, weddings and burials at sea. This flag can also be referred to as the St Petroc's Ensign, due to its link with the saint. This flag is widely used among Devonian mariners. Often flown by leisure craft.
Корольдік аурухана мектебі
Корольдік аурухана мектебі Ұлыбританияда "Королеваның туы" және өзінің ерекше мектептік белгісімен үздіксіз марапатталған жалғыз дербес мектеп болып табылады.
The Royal Hospital School is the only independent school in the United Kingdom to have been continuously awarded the "Queens Banner" and its own distinctive school ensign.
Тарих
1864 жылға дейін қызыл, ақ және көк түстер Корольдік теңіз флотының үш эскадрильясына тиесілі болды, олар 1652 жылы адмирал Роберт Блейк жасаған теңіз флотын қайта ұйымдастыру нәтижесінде құрылды. Әр эскадрилья өздерінің үш байрағының бірін көтеріп жүрді. Флот адмиралынан (қызыл эскадрильяның адмиралы) басқа, әр эскадрильяда өз адмиралдары, вице-адмиралдары және контр-адмиралдары болды. Мысалы, лорд Нельсон қайтыс болған кезде ақ эскадрильяның вице-адмиралы болған. Қызыл эскадрилья Кариб теңізі мен Солтүстік Атлантикада, ақ эскадрилья Ұлыбритания, Франция және Жерорта теңізі жағалауларында, ал көк эскадрилья Оңтүстік Атлантика, Тынық және Үнді мұхиттарында патрульдік қызмет атқарды. Көптеген бұрынғы британдық колониялардың туларында оларды қорғаған эскадрильяның түсіне ұқсас негізгі түс қолданылған. Сондықтан, Бермуд аралдарының туы қызыл, ал Австралия мен Жаңа Зеландияның тулары көк түсті. Канаданың туы 1965 жылы клен жапырақты ту қабылданғанға дейін құрылғаннан бастап қызыл байрақ болды. АҚШ туы да осы үлгіге сәйкес келеді; Америка революциясының алғашқы тулары өзгертілген қызыл байрақтар болды. Ұлы Одақ туы қызыл байраққа алты ақ жолақ қосты; бұл ту 1777 жылы кантондағы Одақ туын жұлдыздармен алмастырғанға дейін тәуелсіздік үшін күрес кезінде қолданылды. Кейде "сары эскадрилья" деп те айтылатын. Бұл эскадрилья іс жүзінде болған жоқ, бірақ жағалауда жұмыс істейтін немесе кемесі жоқ теңізшілерді бейресми түрде сипаттау үшін қолданылатын термин еді. Сондықтан, "сары байрақ" деген байрақ болған емес.
Prior to 1864, red, white, and blue were the colours of the three squadrons of the Royal Navy, which were created as a result of the reorganisation of the navy in 1652 by Admiral Robert Blake. Each squadron flew one of the three ensigns. In addition to the Admiral of the Fleet (who was Admiral of the Red), each squadron had its own admirals, vice admirals and rear admirals, e. g. Lord Nelson was Vice Admiral of the White at the time of his death. The red squadron tended to patrol the Caribbean and north Atlantic, the white the coasts of Britain, France and the Mediterranean, while the blue patrolled the south Atlantic, Pacific and Indian oceans. The flags of the various former British colonies often have grounds of the same colour as their protective squadron. Hence Bermuda has a red ground and Australia and New Zealand blue. Canada's flag was a red ensign from founding until the adoption of the maple leaf flag in 1965. The flag of the United States also follows this pattern; early flags of the American Revolution were modified Red Ensigns. The Grand Union Flag added six white stripes to the Red Ensign; this flag was used during the fight for independence until the Union Flag in the canton was replaced by the stars in 1777. Reference was sometimes made to "the yellow squadron". This squadron did not actually exist but was a term used unofficially to describe those naval personnel who worked ashore or did not have a ship. Therefore, there was no 'Yellow ensign'.
Канадалық байрақтар
1868 жылы британдық Әскери-теңіз министрлігі Канаданың көк туын Канада үкіметінің кемелері үшін ресми ту деп белгіледі, ал 1892 жылы министрлік Канаданың сауда кемелері үшін Канаданың қызыл туын пайдалануға рұқсат берді. 1870 жылдан бастап Канада провинцияларының гербтары бейнеленген қызыл туды (Канаданың қызыл туы) ұлттық ту ретінде бейресми түрде қолданды. 1924 жылы үкімет шешімімен ту ресми түрде бекітілді (белгілі бір мақсаттар үшін) және провинциялық гербтар Канаданың корольдық гербымен ауыстырылды. 1965 жылы қызыл ту қазіргі қызыл және ақ жапырақты тумен алмастырылды. Сол жылы Онтарио және Манитоба провинциялары өздерінің провинциялық гербтарымен белгіленген қызыл туларды провинциялық ту ретінде қабылдады. (Онтарио және Манитоба провинцияларының туларына қараңыз)
In 1868, the British Admiralty made the Canadian Blue Ensign the proper flag for ships of the Canadian government, and in 1892, the Admiralty approved the use of the Canadian Red Ensign by Canadian merchant ships. From about 1870, Canada unofficially used a Red Ensign with the arms of its provinces on one shield as its national flag (the Canadian Red Ensign). In 1924, an order in council made the flag official (for certain purposes) and replaced the provincial arms with the royal arms of Canada. The red ensign was replaced by the current red and white maple leaf flag in 1965. In that same year, the provinces of Ontario and Manitoba adopted red ensigns defaced by their provincial arms as their provincial flags. (see Flag of Ontario and Flag of Manitoba)