Кіріспе

Католик кардиналы Теренс Джеймс Кук (1 наурыз 1921 жыл - 6 қазан 1983 жыл) – Рим католик шіркеуінің американдық кардиналы. Ол 1968 жылдан өліміне дейін Нью-Йорк архиепископы қызметін атқарды, қызмет ішінде лейкемиямен сырлы түрде күресті. 1969 жылы кардинал атағын алды. Кук бұрын 1965-1967 жылдары Нью-Йорк архиепископтығының көмекші епископы болып қызмет еткен. Оның қайтысынан кейін тоғыз жыл өткен соң Кук Құдайдың қызметшісі деп жарияланды, бұл киелі санатқа көтерілуге және қасиетті деп жариялануға бастайтын процестің алғашқы қадамы.

Ерте өмір

Үш баланың ең кішісі Теренс Кук Нью-Йорк қаласында Майкл мен Маргарет (құрметіне Ганнон) Куктердің отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы екеуі де Ирландияның Галвей графтығынан шыққан және ұлын Ирландия Тәуелсіздік соғысы кезінде аштықтан қаза тапқан Корк қаласының мэрі Теренс Максуинидің құрметіне ат қойды. Майкл Кук шофер және құрылысшы болып жұмыс істеді. Теренс бес жасқа келгенде отбасымен Манхэттеннің Морнингсайд Хайтс ауданынан Бронкстің солтүстік-шығысына көшіп келді. 1930 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін, тәтесі Мэри Ганнон оған және оның бауырларына тәрбие беруге көмектесті. 1947 жылы ол Вашингтон қаласына көшіп, Америка Католик университетінде магистратураны бітірді. 1949 жылы әлеуметтік жұмыс саласында магистр дәрежесін алды. 1954 жылы Католик қайырымдылық қорының Жастар бөлімінің директоры және Сент-Жозеф семинариясының прокуроры болып тағайындалды. 1957 жылы кардинал Спеллман оны жеке хатшысы етіп тағайындады, ол 1965 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Кук 1957 жылдың 13 тамызында монах, ал 1958 жылы архиепископтықтың вице-канцлері, 1961 жылы толыққанды канцлер болып тағайындалды. Папа Павелдің Кукке жасаған таңдауы көпке таң қалдырды; бұл лауазымға үміткерлердің ішінде телеарнада танымал болған және Рочестер епископы Фултон Шин, сондай-ақ Спеллманның көмекшісі болған, бірақ мұрагерлік құқығы болмаған архиепископ Магуайр де бар еді. 1968 жылдың 6 маусымында АҚШ Бас прокуроры Роберт Ф. Кеннеди қаза тапқаннан кейін Кук Санкт-Патрик соборында оның жаназасын өткізді, ал бірнеше айдан кейін Кеннедидің кіші ұлы Рори Кеннедиді крещение рәсіміне қабылдады. 1969 жылдың 20 қаңтарында Кук президент Ричард Никсонның инаугурациясында бата берді. 1969 жылдың 11 сәуірінде Ариччадағы "Илаһи Ұстаз" монастырында Шіркеу мен масондық арасындағы алғашқы кездесуден кейін, ол Рим-католик шіркеуінің жоғары лауазымды қызметкерлері мен масондықтардың басшылары арасындағы бірқатар қоғамдық қол алысулардың басты қатысушысы болды. Кук архиепископтықта Екінші Ватикан соборының реформаларын жүзеге асыруға көмектесті және өзінің алдыңғысы Спеллманға қарағанда көбірек коллегиялық басқару стилін қабылдады. Кук 1978 жылдың тамызы мен қазанында өткен конклавтарға қатысқан кардинал сайлаушылардың бірі болды, олар тиісінше Иоанн Павел І және Иоанн Павел ІІ папаларын сайлады. 1979 жылы Кук Санкт-Патрик соборында Далай-лама мен Папа Иоанн Павел ІІ-ні жеке-жеке қабылдады.

Өлім

Куктың лейкемиясы алғаш рет 1965 жылы диагностикаланды, 1975 жылы емдеуге келмейтін ауру деп танылды. 1983 жылдың тамыз айының соңында ол ауруы туралы жұртшылыққа хабарлады, бірнеше ай өмір сүретіні күтілуде, бірақ қызметінен кетпейтінін мәлімдеді. Өліміне бірнеше күн қалғанда жазған ашық хатында: "Өмір сыйы, Құдайдың ерекше сыйы, ауру-сырқау, әлсіздік, аштық, кедейлік, дене және психикалық кемістіктер, жалғыздық немесе қарттықпен бірге келгенде де сұлулығын жоғалтпайды" деп жазды. 1983 жылдың 6 қазанында Кук Нью-Йорк қаласындағы Манхэттендегі епископтық резиденциясында 62 жасында лейкемиядан қайтыс болды. Ол Санкт-Патрик соборының алтарының астындағы мазарға жерленген.

Мұра

1984 жылғы 5 сәуірде президент Рональд Рейган Кукке өмірден өткен соң Президенттің Азаттық медалін табыс етті. 1988 жылы ол қайтыс болғаннан кейін діни білім беруге қосқан үлесі үшін William H. Sadlier, Inc. баспасынан F. Sadlier Dinger сыйлығымен марапатталды.

Қасиетті деп жариялау себебі

1983 жылы Кук қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай, оны қасиетті деп жариялау үшін үрдіс басталып кетті. 1984 жылы Куктің ізбасары, архиепископ (және болашақ кардинал) Джон О'Коннордың қолдауымен Кардинал Кук гильдиясы құрылды. 1992 жылы Қасиеттілердің ісі жөніндегі Конгрегация Кукті Құдайдың қызметшісі деп ресми түрде тағайындады, бұл оның мақтануға және содан кейін қасиетті деп жариялануға әкелетін процестің алғашқы қадамы болды. 2010 жылдың 14 сәуірінде Гильдия және жоғары дәрежелі американ дін қызметкерлері Папа Бенедикт XVI-ға кардиналдың өмірі, еңбегі және ізгіліктері туралы құжаттар жиынтығын, яғни позиционы тапсырды. Бұл құжаттар теологтардың қарауына жіберілді. Егер құжат мақұлданса, Кук «Құрметті» атағын алады, бұл қасиеттілікке жетелейтін екінші қадам. Әке Бенедикт Грошель Нью-Йорктегі бастапқы кезеңдерде осы істің жақтаушысы болды. Процесс Ватикан тарапынан қабылданғаннан кейін Андреа Амбрози 2021 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін жақтаушы қызметін атқарды. 2022 жылдың 22 қаңтарына қарай, қасиеттілікке жеткізу процесі әлі де жалғасуда.

Сыртқы қатынастар

Коммунизмге қарсы болған Кук 1982 жылы ядролық қарусыздануға қарсы сөйлеген кезде көптеген епископ әріптестерінен өзгеше пікір білдірді. 1968 жылы Орталық паркте Корретта Скотт Кинг ұйымдастырған соғысқа қарсы митинг кезінде ол Вьетнам соғысын қолдау үшін шағын қарсы демонстрация ұйымдастырды. Уақытша Ирландия Республикалық Армиясының радикалды саясатына қарсы болған Кук 1983 жылы Патрик күні шеруі кезінде, шерудің бас маршалы, ирландтық белсенді Майкл Фланнери өтіп кеткенше, Сент-Патрик соборында болып тұрды. Фланнери ИРА-ны жақтаған белгілі тұлға еді.

Аборттық құқық

Кук аборт құқықтарына қарсы белсенді түрде шығып сөйлеген, оны "күнәсіз, туылмаған нәрестелердің қырғыны" деп атаған және бір кезде АҚШ Католик Епископтар Конференциясының (USCCB) Өмірді қорғау комитетінің төрағасы болған.

ЛГБТ құқықтары

Кук «Батылдық Халықаралық» ұйымын құрды, ол гомосексуалды және лесбиянка католиктердің ұяттылығын қолдайтын миссиялық қызмет.

Дәстүрлі құндылықтар

Кук Курсильо қозғалысын, Христиандық отбасы қозғалысын және харизматикалық жаңаруды қолдады, сондай-ақ Шайырымдылық миссионерлерін Нью-Йоркке әкелуге зор үлес қосты.