Фрэнсис Джозеф Спеллман: Американ дін қызметкерінің өмірбаяны

Кіріспе

Америкалық католик прелаты (1889–1967)

Фрэнсис Джозеф Спеллман (4 мамыр 1889 – 2 желтоқсан 1967) – Католик шіркеуінің американдық прелаты. 1939 жылдан өмірінің соңына дейін Нью-Йорк архиепископтығының алтыншы архиепископы қызметін атқарды. Спеллман 1932 жылдан 1939 жылға дейін Массачусетс штатындағы Бостон архиепископтығының көмекші епископы болып қызмет еткен. 1946 жылы кардинал атағын алды.

Ерте өмір және білім

Фрэнсис Спеллман Массачусетс штатындағы Уитман қаласында Уильям Спеллман мен Эллен (құрметті аты Конвей) Спеллман отбасында дүниеге келген. Уильям Спеллман – дүкенші, оның ата-анасы Ирландияның Клонмель және Лейглинбридж қалаларынан АҚШ-қа көшіп келген. Спеллманның Мартин мен Джон есімді екі інісі және Мариан мен Хелен есімді екі қарындасы болған. Уитманда католик мектебі болмағандықтан Спеллман Уитман орта мектебінде оқыған. Ол фотосуретке түсіруді және бейсболды ұнатқан; жоғары мектептің бірінші курсында қолына жарақат алғанға дейін бірінші базада ойнаған. Кейіннен ол команданы басқарған. Орта мектепті бітіргеннен кейін 1907 жылы Нью-Йорктегі Фордхэм университетіне түскен. 1911 жылы бітіріп, дін қызметкері болуға шешім қабылдаған. Содан кейін архиепископ Уильям О'Коннелл оны Римдегі Солтүстік Американың понтификалық колледжінде оқуға жіберген. Спеллман пневмониядан қатты зардап шеккен, сондықтан колледж әкімшілігі оны емделу үшін үйге қайтаруды қалаған. Дегенмен ол колледжде қалып, теологиялық білімін аяқтаған. Римде оқыған жылдары Спеллман болашақ кардиналдар Гаэтано Бислети, Франческо Боргонгини Дука және Доменико Тардинимен дос болған. АҚШ-қа оралғаннан кейін архиепископ Спеллманды шіркеулерде пасторлық қызметке тағайындаған. Спеллманды Римге жіберген кардинал Уильям О'Коннелл оны «кішкентай мақтанкеш» деп сипаттаған. Кейінірек ол: «Франциск – кітап оқуға үйреткен бухгалтердің бейнесі» деген. Спеллман салыстырмалы түрде маңызды емес тапсырмаларды орындаған. 1917 жылы АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда Спеллман АҚШ армиясында әскери капеллан болуға өтініш бірақ, бойы жетпегендіктен қабылданбаған. Спеллман АҚШ Әскери-теңіз күштерінде де капеллан болуға өтініш бірақ, оның өтінішін Әскери-теңіз күштерінің көмекші хатшысы Франклин Д. Рузвельт екі рет жеке түрде қабылдамаған. О'Коннелл соңында Спеллманды архиепископтық газет «Пилоттың» жазылымдарын ілгерілетуге тағайындаған. 1918 жылы архиепископ оны вице-канцлер, ал 1924 жылы архиепископтық архивші етіп тағайындаған. Спеллман досы Боргонгини Дука жазған екі кітапты ағылшын тіліне аударғаннан кейін Ватикан 1925 жылы Спеллманды Ватикан Мемлекеттік хатшылығының бірінші американдық атташесі етіп тағайындаған. Хатшылықта қызмет еткенде ол Римдегі балалар ойын алаңдарын басқаруда Колумб орденімен бірге жұмыс істеген. 1926 жылдың 4 қазанында Папа Пий XI О'Коннорды жеке палатаның қызметкері дәрежесіне көтерген. Спеллман 1931 жылы Ватикан радиосынан Папа Пий XI-нің алғашқы хабарларын аударған. Сол жылы Спеллман Римнен Парижге фашизмді айыптаған Папаның «Non abbiamo bisogno» энцикликасын жариялауға алып барған. Сонымен қатар ол 1932 жылы Дублинде өткен Халықаралық Эвхаристиялық конгресс кезінде кардинал Лоренцо Лауридің хатшысы болды және Ватиканның баспасөз кеңсесін реформалауға көмектесті, мимеограф машиналарын енгізіп, баспасөз хабарламаларын шығарды.

Francis Spellman was born in Whitman, Massachusetts, to William Spellman and Ellen (née Conway) Spellman. William Spellman was a grocer whose own parents had immigrated to the United States from Clonmel and Leighlinbridge, Ireland. Spellman had two younger brothers, Martin and John, and two younger sisters, Marian and Helene. Spellman attended Whitman High School because there was no Catholic school in Whitman. He enjoyed photography and baseball; he played first base during his freshman year of high school until suffering a hand injury. Spellman later managed the team. After his high school graduation, Spellman entered Fordham University in New York City in 1907. He graduated in 1911 and decided to study for the priesthood. He was then sent by Archbishop William O'Connell to study at the Pontifical North American College in Rome. Spellman suffered so badly from pneumonia that the college administrators wanted to send him home to recover. He nevertheless remained at the college and completed his theological studies. During his years in Rome, Spellman befriended future cardinals Gaetano Bisleti, Francesco Borgongini Duca, and Domenico Tardini. Upon his return to the United States, the archdiocese assigned Spellman to pastoral positions at parishes. Cardinal William O'Connell, who had earlier sent Spellman to Rome, described him as a "little popinjay". He later said, "Francis epitomizes what happens to a bookkeeper when you teach him how to read." Spellman served a series of relatively insignificant assignments. After the United States entered World War I in 1917, Spellman applied to become a military chaplain in the US Army, but did not meet the height requirement. Spellman also applied to be a chaplain in the US Navy, but his application was personally rejected, twice, by the Assistant Secretary of the Navy, Franklin D. Roosevelt. O'Connell eventually assigned Spellman to promote subscriptions for the archdiocesan newspaper, The Pilot. The archbishop named him as assistant chancellor in 1918 and archivist of the archdiocese in 1924. After Spellman translated two books written by his friend Borgongini Duca into English, the Vatican appointed Spellman as first American attaché of the Vatican Secretariat of State in 1925. While serving in the Secretariat, he also worked with the Knights of Columbus in running children's playgrounds in Rome. Pope Pius XI raised O'Connor to the rank of privy chamberlain on October 4, 1926. Spellman translated Pius XI's first broadcast over Vatican Radio in 1931. Later that year, Spellman transported a papal encyclical, Non abbiamo bisogno, that condemned fascism, out of Rome to Paris for publication. He also served as secretary to Cardinal Lorenzo Lauri at the 1932 International Eucharistic Congress in Dublin, and helped reform the Vatican's press office, introducing mimeograph machines and issuing press releases.

Бостонның көмекші епискобы

1932 жылы 30 шілдеде Спелман Бостонның көмекші епискобы және Силаның титулярлық епискобы болып тағайындалды. Боргонгини Дука Спелман үшін саяхатшы Кристофер Колумбтың кемесі Санта-Марияны бейнелейтін герб жасады. Пий XI оған «Sequere Deum» («Құдайға ер») деген ұран берді. Америка Құрама Штаттарына оралғаннан кейін Спелман Бостондағы Сент-Джон семинариясында тұрды. Кейін ол Ньютон-Центрдегі Sacred Heart Parish шіркеуінің пасторы болды; ол жерде ол қайырымдылық арқылы шіркеутің 43 000 долларын жойды. 1935 жылы Спелманның анасы қайтыс болғанда, Массачусетс губернаторы Джеймс Керли, вице-губернатор Джозеф Херли және О'Коннеллден басқа көптеген дін қызметкерлері жерлеу рәсіміне қатысты. 1936 жылдың күзінде Пачелли Америка Құрама Штаттарына бірнеше қалаға сапар шегіп, қайырымдастық қызметкер Женевьева Брейдидің қонағы болды. Алайда, сапардың нақты себебі – АҚШ-тың Ватиканды дипломатиялық тұрғыдан мойындау мәселесін талқылау үшін президент Рузвельтпен кездесу еді. Спелман АҚШ-тың Ұлыбританиядағы елшісі және бай католик отбасының басшысы Джозеф Кеннеди ағамен ерте жаста дос болды. Ұзақ жылдар бойы Спелман бірнеше Кеннеди балаларына үйлендірді, олардың ішінде болашақ сенатор Роберт Ф. Кеннеди, Жан Кеннеди, Юнис Кеннеди және болашақ сенатор Эдвард Кеннеди болды. 1939 жылы Кофлин Ұлттық телерадио хабар таратушылар қауымдастығы тарапынан эфирден алынып тасталды.

Нью-Йорк архиепискобы

Папа Пий XI қайтыс болғаннан кейін Пачелли Папа Пий XII болып сайланды. Оның алғашқы әрекеттерінің бірі – 1939 жылғы 15 сәуірде Спеллманды Нью-Йорктің алтыншы архиепископы етіп тағайындау болды. 1939 жылғы 23 мамырда ол архиепископ қызметіне орналастырылды. Диоцездік епископ міндеттерін атқарумен қатар, Пий XII 1939 жылғы 11 желтоқсанда Спеллманды АҚШ Қарулы күштерінің апостолдық викарі етіп тағайындады. Жылдар бойы Спеллман Жапония, Оңтүстік Корея және Еуропадағы американдық әскерлермен көптеген Рождество мерекелерін тойлады. Оның діни және саяси мәселелердегі белсенділігі оның резиденциясына «Қуат үйі» деген лақап ат берді. Ол көптеген көрнекті дін қызметкерлерін, әртістер мен саясаткерлерді қабылдады, олардың ішінде мемлекет қайраткері Бернард Барух, АҚШ сенаторы Дэвид И. Уолш және АҚШ Өкілдер палатасының көпшілік көшбасшысы Джон Уильям Маккормак болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Рузвельт 1943 жылы Спеллманнан төрт айдың ішінде Еуропа, Африка және Таяу Шығысқа, барлығы 16 елге сапар шеуін сұрады. «Архиепископ және әскери викар ретінде ол ресми дипломаттарға қарағанда көбірек еркіндікке ие болады». Ол Американың азық-түлік, темекі, ауыл шаруашылығы және одақтас жұмысшылар кәсіби одағының мүшелері болған қабір қазушылардың іс-әрекеттерін «жазықсыз өлгендерге және олардың қайғырған отбасыларына, олардың дініне және адамдық ар-ұятқа қарсы жасалған негіссіз және әдепсіз ереуіл» деп сипаттады.

Кейінгі өмір және өлім

1966 жылы Спелман Папа Павел VI-ға өзінің қызметінен кету туралы өтініш білдірді, себебі ол епископтардың 75 жасқа толғанда зейнетке шығуын міндеттейтін саясат енгізген еді, бірақ Папа оны лауазымында қалуын өтінді. Спелман 1967 жылдың 2 желтоқсанында Нью-Йоркте 78 жасында қайтыс болды. Ол Санкт-Патрик соборындағы бастық алтарь астындағы мазарға жерленді. Оның қоштасу рәсіміне президент Джонсон, вице-президент Хьюберт Хамфри, Роберт Ф. Кеннеди, Нью-Йорк штатының сенаторы Джейкоб Джавиц, Нью-Йорк штатының губернаторы Нельсон Рокфеллер, Нью-Йорк қаласының мэрі Джон Линдсей, Артур Голдберг және грек православ архиепископы Яков қатысты.

Гомосексуализм және гомосексуализмге қарсылық

1991 жылы ФБР директоры Дж. Эдгар Гувердің өмірбаясын жазған Курт Джентри Гувердің құжаттарында «Спеллман өте белсенді гомосексуалист болған» деген көптеген айыптамалар бар екенін мәлімдеді. 2002 жылы журналист Микеланджело Синьориле Спеллманды «американдық католик шіркеуі тарихындағы ең танымал, ықпалды және жыныстық құштар гомосексуалистердің бірі» деп сипаттады. Джон Куни 1984 жылы «Американдық Папа» атты Спеллманның өмірбаянын жариялаған. Синьориле Кунидің қолжазбасында Спеллманның гомосексуализмі туралы жеке білімі бар бірнеше адаммен, оның ішінде зерттеуші К. А. Триппен жүргізілген сұхбаттар болғанын хабарлады. Синьориленің сөзінше, католик шіркеуі Кунидің «Таймс Букс» баспасына Спеллманның сексуалдық өміріне арналған төрт беттік мәтінді бір абзацқа дейін қысқарту үшін қысым көрсеткен.

Расизм

Америкада азаматтық құқықтар қозғалысы кезінде демонстрацияларға жеке қарсылығын білдіргенімен, Спелман Мартин Лютер Кингті айыптау туралы Ж. Эдгар Гувердің өтініштерін қабылдамады. Ол 1965 жылы Сельмадан Монтгомериге дейінгі шеруге Нью-Йорктегі дін қызметкерлері мен діни әйелдер тобының сапарын қаржыландырды. Спелман мемлекеттік тұрғын үйлердегі нәсілдік кемсітушілікке қарсы болды, бірақ Дэниел Берриган, оның інісі Филип Берриган және жас мелкиттік дін қызметкері Дэвид Кирк сияқты дін қызметкерлерінің әлеуметтік белсенділігіне де қарсы болды. 1954 жылдан бастап Спелман Эйзенхауэр әкімшілігін француз Индокитайындағы коммунизмнің күшеюі туралы ескертті. 1950 жылы болашақ Оңтүстік Вьетнам президенті Нго Динь Дьеммен кездесіп, оның мықты католиктік және антикоммунистік көзқарастарына жақсы әсер алды. 1954 жылы Диен-Бьен-Фу шайқасында француздар Вьетминдерден жеңілгеннен кейін Спелман Эйзенхауэр әкімшілігін осы қақтығысқа араласуға шақыруды бастады.

Мұра

Расселл Шоу Спелманның 20 ғасырдың ортасында "американизм мен католицизмнің үйлесімділігін" бейнелегенін айтады. 1947 жылдың шілдесінде Фордэм университетінің кампусында, Спелманның бітірген оқу орнында, иезуиттердің жатақханасы ашылды, ол оның құрметіне аталды.

Пайдаланылған әдебиеттер

Кардинал Спэллмен орта мектебі. n. d. "Кардинал Спэллман орта мектебінің тарихи очеркі". Католиктік иерархия (ресми емес веб-сайт). n. d. "Франциск Жозеф Кардинал Спеллман". ДеМарко, Дональд. "Пий XII-нің үндемеуінің арқасында 800 000 адам құтқарылды" National Catholic Register, 1998 жылғы 18 мамыр. Дуган, Джордж. "Маккартиді қызметтен шеттету үшін үлкен қаражат жұмсалды". The New York Times, 1954 жылғы 8 қараша. Эпштейн, Алессандра. 2001 жыл. "Бұзғын". 201 Magazine. Бостон университетінің коммуникация колледжі. Ұлттық портреттер галереясы. "Құдайға дұға етіп, оқ-дәріге алғыс айт" (сипаттама). Эдвард Сорелдің 1967 жылы салған кардинал Спеллманның сатирикалық плакатының суреті. Ганнон, Роберт І. Кардинал Спэллменнің өмірбаяны. Нью-Йорк, 1962 жыл. Лоугер, Джон. 1998 жыл. "Тыныштықтың арғы жағы: ерлердің өмірі мен гомосексуалдық идентиті: ХХ ғасыр тарихы". Henry Holt. Миранда, Сальвадор. 1998 жыл. "Киелі Рим шіркеуінің кардиналдары". "Спеллмен, Фрэнсис Жозеф". The New York Times, 1984 жылғы 4 тамыз. "Кардинал Спэллман туралы жаңа кітап пікірталас тудырды". О'Доннелл, Эдвард Т. "Спеллмен коммунизмге қарсы күресті жетектеді". Irish Echo Online, 82(44), 2009 жылғы 4-10 қараша. Куинн, Питер. "Нью-Йорктің католик ғасыры" (мақала). The New York Times, 2006 жылғы 4 маусым. Рузвельт, Элеонора (2004). Нейл, Стив (ред.). Элеонора мен Гарри: Элеонора Рузвельт пен Гарри С. Трумэннің хат алмасуы. Сеньориль, Микеланджело. "Кардинал Спэллменнің қараңғы мұрасы". New York Press, 2002 жылғы 7 мамыр. Торнтон, Фрэнсис Боучесн. 1963 жыл. "Біздің американдық ханзадаларымыз: Американың он жеті кардиналының тарихы". Putnam. (Спеллман туралы тарау, 201-беттен басталады). Time. 1931 жылғы 13 шілде. "Барлығы уәделенген". Time. 1932 жылғы 15 тамыз. "Бостонның епископы". Time. 1932 жылғы 19 қыркүйек. "Крозиер мен Митра". Time. 1943 жылғы 7 маусым. "Мыңжылдыққа саяхат". Time. 1949 жылғы 14 наурыз. "Құрымдағы ереуіл". Time. 1959 жылғы 5 қараша. "Кардиналдың туған күні". Time. 1967 жылғы 8 желтоқсан. "Бас шебер" (кардинал Спэллманның некрологы).