Кіріспе

Американдық архиепископ (1797–1864)

Джон Джозеф Хьюз (24 маусым 1797 – 3 қаңтар 1864) – АҚШ-тағы Рим католик шіркеуінің жоғары лауазымды дін қызметкері. Ол Нью-Йорк архиепископының төртінші епископы және алғашқы архиепископы болды, 1842 жылдан 1864 жылы қайтыс болғанға дейін қызмет етті. 1841 жылы ол кейін Фордхэм университетіне айналған Сент-Джон колледжін құрды. Ирландияда туған Хьюз Тайрон графтығының оңтүстігіндегі Аугер қаласында өсті. 1817 жылы Америка Құрама Штаттарына эмиграциялап, 1826 жылы дін қызметкері, ал 1838 жылы епископ болды. Ұлттық деңгейде танымал болған ол зор моральдық және әлеуметтік ықпалға ие болды және Нью-Йоркте католицизмнің қарқынды өсу кезеңіне жетекшілік етті. Ол елдегі «ең танымал, тіпті ең жақсы көрілген католик епископы» деп есептелді. Католик дәстүрі бойынша епископ өзінің қолына крест қоюымен және агрессивті мінезімен «Жана Даггер» деп белгілі болды.

Ерте өмір

Хьюз Солтүстік Ирландияның Ольстер провинциясының бөлігі Тирон графтығындағы Аугерге жақын Анналогхан шағын ауылында дүниеге келді. Ол Патрик пен Маргарет (құрметті Маккенна) Хьюзтің жеті баласының үшіншісі болды. Олар Монаган графтығының Эрригал Труаг ауылынан шыққан. Ирландиядағы католиктерге қарсы жазалау заңдарын еске ала отырып, ол кейіннен крещение алғанға дейін өмірінің алғашқы бес күнін "Британ империясының ең ардақты поддандыларымен әлеуметтік және азаматтық теңдік" шарттарында өткізгенін айтты. Ол Мэриленд штатының Эмитсбург қаласындағы Маунт-Сент-Мэри колледжіне бірнеше рет өтініш білдірді, бірақ ақырында колледж ректоры, Аббат Джон Дюбуа, оны бағбан қызметіне қабылдады. Сол кезде Маунт-Сент-Мэридің президенті - данышман Симон Бруте болды, ол Киелі кітап туралы лекция оқыды және теология мен моральдық философияны оқытты. (Бруте кейін Индиана штатындағы Винсенс диоцезінің бірінші епископы болды.) Хьюз Эмитсбургтен кеткеннен соң да көп жылдар бойы бұрынғы ұстазынан ақыл сұрады.

Қамқоршылық

Нью-Йоркке келгеннен кейін Хьюз алдына соққан бір қиындық – қаланың әртүрлі приходтарының сенімгерлері арасындағы осы мекемелерді басқару құқығы үшін болған дау. Бұл практика «сенімгерлік» деп белгілі болды, ал епископ оның тиімділігіне де, заңдылығына да күмән келтірді. Хьюз Филадельфиядағы осы жағдаймен байланысты алған тәжірибесін пайдаланып, 1841 жылы қаланың католиктері арасында епископтың билігін қолдайтын референдум өткізуге қол жеткізді. Ол ішкі мәселелерге назар аударды: қалада тәуелсіз католик мектептер жүйесін құрды. Оның жаңа жүйесі Солтүстік-Шығыстағы алғашқы католик колледжі – Сент-Джон колледжі, қазіргі Фордэм университеті болды. 1870 жылға қарай қала балаларының 19 пайызы католик мектептеріне қатысты.

Нью-Йорк епискобы

Хьюз келесі жылы Дубуаның денсаулығының нашарлауына байланысты діоцездің апостолдық әкімшісі болып тағайындалды. 1842 жылдың 20 желтоқсанында епископ қайтыс болғаннан кейін, ол Дубуаның орнын автоматты түрде басты. Қала басшылары оның сөзіне сенді, ал католиктерге қарсы фракцияға митинг өткізуге рұқсат берілмеді. Хьюз өзінің идеяларын білдіру үшін «Ultramontane» газетін, «New York Freeman» атты басылымды құрды. Хьюз «Ирландия азаттығының ісіне берілгендігімен» белгілі болды, бірақ сонымен қатар иммигранттар, әсіресе оның ірландиялық әріптестері «өздері қабылдаған елге адалдығын көрсетуі керек» деп есептеді. 1852 жылдың наурыз айындағы сөйлесінде Хьюз өзі «конституция рухы» деп атаған нәрсеге жоғары баға берді. Сол сөйлесінде Хьюз діни төзімділік сезімін де білдіріп, «Конституцияны жасағандар, егер толығымен болмаса, тек протестанттар болғандықтан, біз протестантизмнің кеңдігіне қарыздармыз» деді. Ол Вашингтонның күшті басшылығы мен протестанттық көзқарастардың алуан түрлілігі, Конституция жасаушылардың діни бостандыққа деген ұстанымына протестантизмнен гөрі әсерлі болғанын айтты. Солтүстік штаттардағы құлдық жағдайы Оңтүстіктегілерге қарағанда нашар болды. Ол аболиционисттік қозғалыстың идеологиялық шектен шығуына бейімделгенін сенді. 1842 жылы Хьюз өзінің қоғдамын О’Коннеллдің құлдыққа қарсы петициясына («Америкадағы ирландиялықтарға ирландия халқының үндеуі») қол қоймауға шақырды, оны қажетсіздікке дейін қауқыпты деп санады. Ол жас ирландиялық эмигрант Джон Митчел және оның «Citizen» журналы тарапынан жарияланған протестанттық республикалық күн тәртібіне қарсы тұрды, бірақ бұл мәселеде өз ұстанымын сақтап қалды. Митчел құлдықты қорғауда келіспей, «құлдарды ұстау, сатып алу, жұмыс істеуге мәжбүрлеу, тіпті қамшымен соғу сияқты жазалаулар да қылмыс емес, тіпті күнә де емес» деді. Ол өзі «Алабамадағы дені сау негрлермен жақсы жабдықталған жақсы плантацияға» ие болғысы келер еді. Митчелдің пікірінше, Хьюз аболиционисттік баспасөзді «тісіне» тигізетіндей «Алабама плантациясын» көшіріп алды.

Өлім

Хьюз өліміне дейін архиепископ қызметін атқарды. Ол бастапқыда ескі Сент-Патрик соборында жерленген, бірақ 1882 жылы оның денесі эксгумацияланып, жаңа Сент-Патрик соборының алтастың астындағы криптіне қайта жерленді, оның құрылысын бастауға міндеттенген болатын. Оның кейінгі ізбасары, 1919 жылы Нью-Йорк архиепископы болып тағайындалған Патрик Кардинал Хейздің айтуынша, архиепископ Хьюз мінезі қатал, бірақ жүрегі мейірімді болған, бірақ оған шабуыл жасалғанға дейін агрессивтілік танытпаған. Қазіргі уақытта ғимаратта Фордхэм университетінің Габелли бизнес мектебі орналасқан. Фордхэм университетіне жақын жердегі көше оның құрметіне Хьюз даңғылы деп аталды. Сонымен қатар, Фордхэм жыл сайын философияны оқығанда үлкен жетістіктерге қол жеткізген бітіруші студенттерді Хьюз атындағы сыйлықпен марапаттайды. Нью-Йорктегі протестанттық жоғарғы сыныптың наразылығына қарамастан, Хьюз қаланың солтүстік бөлігінің кеңейетінін болжады және 50-ші және 51-ші көшелер арасындағы Бесінші авенюде қазіргі Сент-Патрик соборының құрылысын бастады, оның негізгі тасы 15 тамыз 1858 жылы қаланды. Ол оның өлімінен кейін ғана аяқталды. Сол кезде, Манхэттеннің әлі де ауылдық бөлігіндегі шалғай орналасқандығына байланысты, жаңа соборды баспасөз көп жылдар бойы «Хьюздің ақымақтығы» деп атады. Ақырында, Хьюздің көрегендігі дұрыс болды, өйткені қаланың қарқынды өсуі көп ұзамай жаңа соборды Манхэттеннің орталық бөлігінде пайда болған қалалық орталыққа орналастырды.