Кіріспе

the hamlet.elevation footnotes = (әуежайда) elevation ft = 135 пошталық код түрі = Canadian Postal code пошталық код = X0A 0J0 аймақтық код = 867, Exchange: 980 footnotes = Grise Fiord (/ɡ//r//iː//z// //f//i/'/ɔːr//d/;) – Эльсмир аралының оңтүстік ұшындағы инуиттердің шағын елді мекені, Қикиқталұқ аймағы, Нунавут, Канада. Бұл аралдағы үш мекенді жердің бірі; халық саны аз болғанымен (2021 жылғы Канада санағы бойынша 144 тұрғын), Эльсмир аралындағы ең ірі қауымдастық (және жалғыз мемлекеттік қауымдастық). 1953 жылы Канада үкіметі Инукжуактан (Квебек) инуит отбасыларын көшіру арқылы құрылған, ол Канаданың ең солтүстік мемлекеттік қауымдастығы. Сонымен қатар, бұл әлемдегі ең суық мекендердің бірі, орташа жылдық температурасы .

Жасау

Бұл қауымдастық (және Резолют) 1953 жылы Канада үкіметі тарапынан құрылды, ішінара Қырғи-қабақ соғысы кезінде Солтүстік Мұзды мұхит аймағындағы егемендікті бекіту мақсатында. Квебек провинциясының Инукжуак ауылынан (Унгава түбегінде) сегіз инуит отбасы үйлер мен аң аулауға мүмкіндік беріледі деген уәде алғаннан кейін басқа жерге көшірілді, бірақ көшірілгендер ешқандай ғимараттар мен таныс жануарлардың өте аз бөлігін тапты. Оларға бір жылдан кейін қаласа үйлеріне қайтарылатыны айтылды, бірақ бұл ұсыныс кейіннен алынып тасталды, себебі бұл Канаданың аймақтағы егемендік алғандағы талаптарына зиян келтіруі мүмкін еді; инуиттер қалуға мәжбүр болды. Ақырында, инуиттер жергілікті беллуга киттерінің қозғалыс жолдарын біліп, жыл сайын кең аумақта аң аулап, осы жерде тіршілік етуге бейімделді. 1993 жылы Канада үкіметі көшіру бағдарламасын зерттеу үшін тыңдаулар өткізді. Аборигендер жөніндегі Корольдік комиссия "Жоғары Арктикадағы көшіру: 1953–55 жылдардағы көшіру туралы есеп" атты есеп жариялады, онда өтемақы төлеу ұсынылды. Үкімет аман қалғандар мен олардың отбасыларына 10 миллион канадалық доллары төледі және 2010 жылы ресми түрде кешірім сұрады. 2009 жылы суретші және Грайс-Фиорд тұрғыны Лоти Пиджаминиге 1953 және 1955 жылдардағы үкіметтің мәжбүрлі көшіру бағдарламасының салдарынан көп шығынға ұшыраған инуиттерге арналған ескерткіш салуға Нунавут Туннгавик Инкорпорейт тапсырыс берді. Пиджаминидің Грайс-Фиордта орналасқан ескерткішінде жас баламен бірге әйел мен ит бейнеленген, ал әйел мұңмен Резолют шығанағына қарай қарап тұр. Амагоалик ескерткіші, Резолютта орналасқан, Грайс-Фиордқа қарап тұрған жалғыз ер адамды бейнелейді. Бұл бөлінген отбасыларды көрсету және бір-бірін қайта көруге ұмтылыстарын бейнелеу үшін жасалды. Грайс-Фиордтағы ескерткішті 2010 жылдың 10 қыркүйегінде аборигендер істері және Солтүстік даму министрі, сондай-ақ метистер мен статусы жоқ үндістердің федералды өкілі Джон Дункан ашты. Грайс-Фиорд 1995 жылы түсірілген BBC телеарнасының "Билли Коннолли: Шотландиялық Арктикада" атты деректі фильмінің түсірілім алаңы болды, онда комедиялық актер Билли Коннолли қоғамға жақын мұз үстінде бір апта бойы жалғыз кемпинг жасады, полярлық аюлардан қорғану үшін мылтықпен қаруланды.

География

Эльсмир аралының оңтүстік ұшында орналасқан Грайс-Фьорд аралдағы тұрақты түрде қоныстанған үш елді мекеннің бірі. Аралдың әлдеқайда солтүстігінде Экология Канаданың тұрақты метеорологиялық станциясы және Алертте тұрақты Канада Құралды Күштерінің базасы (CFS Alert) мен метеорологиялық станциясы бар. Грайс-Фьорд Арктикалық шеңбердің солтүстігінде жатыр және Канададағы ең солтүстік азаматтық қауымдастық болып табылады. Грайс-Фьорд Арктикалық Кордильера тауларымен қоршалған.

Демография

Канаданың Статистика департаменті жүргізген 2021 жылғы Канадалық санақта Грайс-Фиордтағы 64 жеке тұрғын үйдің 58-інен 144 адам тұрады, бұл 2016 жылғы 129 адамнан өзгеше. Жер ауданы - 154,5 км², 2021 жылғы халық тығыздығы - 78,5 адам/км².

Қоғамдастық және фьорд атаулары

Қоғамның солтүстігіне қарай нағыз фиорд, Грайс-фиорд орналасқан, норвег тілінде бұл "шошқа шығанағы" деген мағынаны білдіреді. Норвегиялық Отто Свердруп 1900 жылдар шамасындағы экспедициясы барысында осы аймақтағы морждардың дауысы шошқалардың қылығындай естілгендіктен осылай атаған. Инуктитут тілінде оның атауы ᐊᐅᔪᐃᑦᑐᖅ (Aujuittuq) – "ешқашан ерімейтін жер" деген сөз.

Тұрғын үй жағдайы

Үйлер ағаштан салынған және мәңгілік тоңның қатуы мен еруіне төтеп беру үшін платформаларға орналастырылған. Аң аулау негізінен инуит халқының өмір салтының маңызды бөлігі болып табылады. Квота жүйесі ауыл тұрғындарына морж, акбас, нарвал, белуга киттері, ақ аю және мускус сиырларының есебінен көптеген қажеттіліктерін өтеуге мүмкіндік береді. Эльсмир және айналасындағы аралдардағы солтүстік жануарлар дүниесін көру үшін келетін адамдардың арқасында экотуризм дамып келеді.

Көлік

Эльсмир аралында жалғау жолдары жоқ, сондықтан Грайс-Фиорд әлемнің қалған бөлігімен 510,54 метрлік шағын әуе жолағы (Грайс-Фиорд әуежайы) арқылы байланысады. Таулармен қоршалғандықтан, ұшақтар үшін ең қиын қонбау жолдарының бірі болып табылады; Pilatus PC 12, DHC 6 Twin Otter және DHC 7 ұшақтарының өте тәжірибелі пилоттары ғана осы қонбауға тырысуға кеңес беріледі.

Қылмыс пен қауіпсіздік

Саймон Фрейзер университетінің Баффин аймағындағы Корольдік Канадалық атты полициясының (RCMP) қызметіне қатысты зерттеуі 1992 жылы қарастырылған елді мекендердің ішінде Грайс-Фиордтағы қылмыстық құқық бұзушылықтардың ең төмен деңгейде екенін көрсетеді. Сондай-ақ, 1994 жылғы Statistics Canada сауалнамасы халықтың жеке қауіпсіздік сезімі осы елді мекенде ең жоғары екенін анықтады.

Климат

Грайс-Фьордтың климаты тундралық (ET) – өте қысқа, салқын жаздары және жылдың көбісін қамтитын ұзақ, суық қыстары бар.