Кіріспе

Американдық актриса (1906–1979)

Роза Джоан Блонделл (30 тамыз 1906 – 25 желтоқсан 1979) – 50 жыл бойы кино және теледидарда өнер көрсеткен американдық актриса. Блонделл карьерасын водевильден бастады. Сұлулық сайысында жеңіске жеткеннен кейін киноға қадам басып, Warner Bros. Pictures компаниясының Pre-Code кезеңіндегі басты актрисасы ретінде танылды, оның өзіндік есімдері мен тартымды рөлдерімен көзге түсті. Ол 100-ден астам фильмде және телешоуда ойнады. 1930-шы және 1940-шы жылдардың басында кинода ең белсенді болды, сол кезде әріптесі және жақын досы Гленда Фарреллмен бірге тоғыз фильмде түсті. Блонделл өмірінің соңына дейін кино мен теледидарда, көбінесе эпизодтық рөлдерде ойнай берді. Ол "Көк жамылғы" (1951) фильміндегі рөлі үшін "Оскар" сыйлығының "Екінші жолға шыққан үздік актриса" номинациясына ұсынылды. 1958 жылы "Жіп бишілері" спектакліндегі анасы – Миссис Фарроу рөлі үшін "Тони" сыйлығының "Ең үздік актриса" номинациясына ие болды. Өмірінің соңында Блонделл "Премьера кеші" (1977) фильміндегі рөлі үшін "Алтын глобус" сыйлығының "Екінші жолға шыққан үздік актриса" номинациясына ұсынылды. Ол тағы екі фильмде ойнады: кассалық табысқа ие болған "Grease" (1978) музыкалық фильмі мен Франко Зеффиреллидің "Чемпион" (1979) фильмі, ол лейкемиядан қайтыс болғанға дейін жарық көрді.

Ерте өмір

Роуз Джоан Блонделл Нью-Йорк қаласында водевиль отбасында дүниеге келді; оның туған күні 1906 жылдың 30 тамызы болды, бірақ Блонделл мансабының басында 1909 жыл деп көрсетілген, кейде оның некрологтарында да нақты жылмен шатастырылған. Оның әкесі, Леви Блустейн, Эд Блонделл деген сахналық есіммен танымал водевиль комедияшысы, 1866 жылы Польшада еврей отбасында дүниеге келген. Ол көп жылдар бойы Блонделл мен Феннессидің «The Katzenjammer Kids» сахналық нұсқасында ойнады. Блонделлдің анасы Кэтрин (кейде «Кэтрин» немесе «Кэти» деп аталған) Кейн, 1884 жылдың 13 сәуірінде Бруклинде, Нью-Йорк штатының Кингс округінде (кейін Бруклин, Нью-Йорк қаласы) ирланд-американдық ата-аналардан туған. Джоанның кіші әпкесі Глория Блонделл, актриса, кинопродюсер Альберт Р. Брокколиге үйленген. Джоанның ағасы Эд Блонделл кіші болды. Джоанның бесігі ата-анасының жылжымалы мүлігі болған, олар бір жерден екінші жерге көшіп отырған. Ол төрт айлық кезінде «Ең үлкен махаббат» спектаклінде Пегги Астердің қызы рөлінде бесікте көтеріліп, сахнада алғаш рет пайда болды. Оның отбасы «Bouncing Blondells» деп аталатын водевиль труппасынан құралған. Джоан 1914-1915 жылдары Гонолулуда бір жыл, ал Австралияда алты ай өткізді және отбасы гастрольдік сапарларын тоқтатып, оның жасөспірім кезінде Даллас, Техас қаласына қоныстанған кезде әлемнің көп бөлігін көрді. Ол «Розбуд» сахналық есімін алған (бірнеше жыл бұрын, Чикагодағы Элмвуд мектебінде оқып жүргенде, «Қыздар бағында» атты қойылымда роза рөлін сомдағаннан кейін). Сол жерде ол өзін Роузбуд Блонделл деп таныстырды, ал 1926-1927 жылдары Техас штатының Дентон қаласында Солтүстік Техас мемлекеттік мұғалімдер колледжіне (қазіргі Солтүстік Техас университеті) оқуға түскенде, оның анасы жергілікті сахна актрисасы болды.

Мансап

1927 жылы Нью-Йоркке оралып, модель, цирк қызметкері, дүкенде сатушы болып жұмыс істеді, актер болу үшін акционерлік қоғамға қосылды және Бродвейде өнер көрсетті. 1930 жылы ол Бродвейдегі "Пенни Аркаде" Джеймс Кагнимен бірге ойнады. "Пенни Аркейд" тек үш апта ғана өтті, бірақ оны Әл Джолсон көріп, 20 000 долларға пьесаның құқығын сатып алды. Содан кейін ол құқықтарды Warner Bros-қа сатты, Блонделл мен Кагниді "Зұлымдардың демалыс күні" (1930) фильміне түсіру шартымен. Warner Bros. компаниясымен келісімшарт жасасқан ол Голливудқа көшіп барды, онда студияның бастығы Джек Л. Уорнер оның атын "Инез Холмс" деп өзгертсін деп сұрады, бірақ Блонделл бас тартты. Блонделл Джеймс Кагнимен бірнеше рет фильмдерде, соның ішінде "Халық жауы" (1931) және "Футлайт-парад" (1933) фильмдерінде бірге түсірілді, ал Гленда Фарреллмен тоғыз фильмде алтын іздеушілер жұбын құрады. Ұлы депрессия кезінде Блонделл АҚШ-тағы ең жоғары жалақы алатын адамдардың бірі болды. 1933 жылы "Gold Diggers" фильмінде Дик Пауэлл мен Руби Килермен бірге ойнаған "Remember My Forgotten Man" әнін оның әсерлі орындауы жұмыссыздардың көңілін қалдыратын және үкіметтің сәтсіз экономикалық саясатының әнұранына айналды. 1937 жылы ол "Кәдемі үлгі" фильмінде Эррол Флиннмен бірге ойнады. Онжылдықтың соңына қарай ол 50-ге жуық фильм түсірді. 1939 жылы Warner Bros. компаниясынан кетті. 1943 жылы Блонделл Бродвейге Майк Тоддтың қысқа уақытқа созылған "Жылаңаш дарын" комедиясының жұлдызы ретінде оралды. Келесі айда Блонделл, Джо Э. Браун және Бастер Китон қонақ ретінде "Сіз бәрі дұрыс, Айви" -де, қысқа өмір сүрген цирк драмасының соңғы эпизоды "Жердегі ең үлкен шоу", сондай-ақ оның жұлдызы Джек Паланстің режиссерлік дебюті. 1965 жылы ол Вивиан Вэнстің орнына Люсиль Боллдың "Люси Шоу" атты CBS телехит комедиялық сериясындағы серіктесі ретінде жарысқа түсті. Өкінішке орай, Джоан Бреннер (Люсидің Калифорниядан келген жаңа досы) ретінде екінші қонақ ретінде түсірілгеннен кейін Блонделл эпизод түсірілімін аяқтағаннан кейін, оны киностудиялық аудитория мен техниктер алдындағы өнерін қатты сынға алып, қорлаған кезде түсірілімнен шықты. Блонделл теледидарда жұмыс істеуін жалғастырды. 1968 жылы ол Брайан Китпен бірге CBS комедиялық отбасылық оқиғасында қонақ болып ойнады. Ол ауру болған Беа Бенадереттің орнын CBS "Petticoat Junction" сериясының бір эпизодында басқарды. Бұл бөлімде Блонделл ФлораБелл Кемпбелл рөлін ойнады, ол бір кездері Джо ағамен (Эдгар Бьюкенен) және Сэм Драккермен (Фрэнк Кэди) кездескен. Сол жылы Блонделл ABC телеарнасының "Here Come the Brides" сериясының барлық 52 эпизодында ойнады. Блонделл Лотти Хэтфилд рөлі үшін драмалық сериалдағы актрисаның үздік орындауы үшін екі рет Emmy номинациясына ие болды. 1971 жылы ол Сада Томпсонның "The Effect of Gamma Rays on Man in the Moon Marigolds" атты Бродвейдің хит-шоуында жас Сузи Курцпен бірге оның қыздарының бірін ойнады. 1972 жылы ол "Banyon" сериясында Пегги Ревир рөлінде көмекші рөлді ойнады, ол Баньонның детективтік агенттігімен бір ғимаратта хатшылық мектепті басқаратын. Бұл Роберт Форстердің басты рөлінде ойнаған 1930 жылдардағы экшн-драма. Оның студенттері Бэньонның кеңсесінде жұмыс істеді, апта сайын шоуға жаңа жүздер ұсынды. Сериал маусым ортасында ауыстырылды. Блонделлдің кино индустриясына қосқан үлесі үшін Голливудтың атақ-даңқ аллеясында кино жұлдызы бар. Оның жұлдызы 6311 Голливуд бульварында орналасқан. 2007 жылдың желтоқсан айында Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайы фильм профессоры Мэтью Кеннедидің жаңа өмірбаянына байланысты Блонделлдің фильмдерінің ретроспективасын өткізді. Соңғы уақытта оның фильмдері Манхэттендегі Film Forum, Лос-Анджелестегі UCLA кино және теледидар архиві, Шотландияның Бонесс қаласындағы Hippodrome Cinema және Францияның Гранд-Лион қаласындағы 2019 Lumière кинофестивалінде көрсетілді. Ол "Center Door Fancy" (Нью-Йорк: Delacorte Press, 1972) атты роман жазды, ол Джун Эллисон мен Дик Пауэллге қатысты жасырын сілтемелермен жұқа маскаланған автобиография болды. Олардың бір баласы Норман Скотт Барнс болды. Блонделл мен Барнс 1936 жылы ажырасып кетті. 1936 жылы 19 қыркүйекте актер Дик Пауэллге тұрмысқа шықты. Олардың Элен есімді қызы болды, ол кейін студиялық шаштараз болды. Пауэлл Блонделлдің ұлы Норманды заңды түрде асырап алды, Блонделл мен Пауэлл 1944 жылдың 14 шілдесінде ажырасты. 1947 жылы 5 шілдеде Блонделл продюсер Майк Тодтқа тұрмысқа шықты. Оның Тодтпен некелесуі эмоционалдық және қаржылық апат болды, ол 1950 жылы ажырасумен аяқталды. Бірде ол оны қонақ үйдің терезесінен аяқ-қолдарын ұстап тұрған деп айыптады.

Өлім

Блонделл 1979 жылғы Рождество күні Санта-Моникада лейкемиядан көз жұмды, оның балалары мен қарындасы жанында болды. Ол 73 жасқа толыпты.

Ұзақ метражды фильмдер

Жыл Атау Роль Ескертулер 1930 Офис әйелі Кэтрин Мадкок 1930 Күнәкарлардың мерекесі Миртл 1930 Жынның парады Витафон әртүрлілігі 992 (1930 жылдың ақпаны) Суретшілер: Сидни Толер «Драмалық сериалдағы үздік әйел басты рөлі» Primetime Emmy Award номинациясы (1969–70) 1971 МакКлауд Эрнестин Уайт Эпизод: «Әлемнің шаңырағы, Ма» 1972–1973 Баньон Пэгги Ревир 8 эпизод 1973 Жаңадан келгендер Луиза Даррин әйел Эпизод: «Қасқырды шақыру» 1976 Старски мен Хатч Пруит ханым Эпизод: «Лас-Вегас құртқышы» 1978 Сүйіспеншілік кемесі Рамона Беван Эпизод: «Аруақтар кемесі» 1979 Тұңғышқылар Брампл әйел Телефильм 1979 Фантазия аралы Наоми Гиттингс Боулинг; Командалық өнерпаздық Телефильм