Кіріспе
Сомали Федеративтік Республикасының әскери күштері – Сомали Федеративтік Республикасының қарулы күштері. Президенттің бас қолбасшы ретінде, олар елдің егемендігін, тәуелсіздігін және аумақтық тұтастығын қамтамасыз етуге конституциялық түрде міндетті. 1990 жылы қарулы күштер армия, әуе күші, әуе қорғанысы күші және әскери-теңіз күшінен тұрды. 1960-шы жылдардың басынан 1977 жылға дейін Сомали мен КСРО арасындағы жақсы қарым-қатынас кезеңінде қарулы күштер Сахара асты Африкадағы ең ірі бронетехникалық және механикаландырылған күшке ие болды. Барре өзінің кланына үлкен сенім артқандықтан, қарулы күштерді кландық принцип бойынша бөліп, Сомали көтерілісіне байланысты 1988 жылы олар ыдырай бастады. 1991 жылғы қаңтарда президент Сиад Барре Могадишодан қашқан кезде, соңғы біртұтас армиялық құралым – «Қызыл береттер» кландық милицияға айналды. 2000 жылдан кейін тұрақсыз қайта құру процесі басталды және 2008 жылғы Джибути келісімінен кейін қарқынға енді. Солтүстік-шығыс Пунтленд аймағы өз әскери күштерін дербес сақтап тұрады.
The Somali Armed Forces are the military forces of the Federal Republic of Somalia. Headed by the president as commander in chief, they are constitutionally mandated to ensure the nation's sovereignty, independence and territorial integrity. In 1990 the Armed Forces were made up of the Army, Air Force, Air Defence Force, and Navy. From the early 1960s to 1977, the period
when good relations existed between Somalia and the Soviet Union, the Armed Forces had the largest armored and mechanized force in sub Saharan Africa. Due to Barre's increasing reliance on his own clan, splitting the Armed Forces along clan lines, and the Somali Rebellion, by 1988 they began to disintegrate. By the time President Siad Barre fled Mogadishu in January 1991, the last cohesive army grouping, the 'Red Berets,' had deteriorated into a clan militia. An unsteady rebuilding process began after 2000, and gained pace after the Djibouti Agreement of 2008. The northeastern region of Puntland maintains its own separate military forces.
Орта ғасырдан бастап отарлау дәуіріне дейін
Сомали қоғамы тарихи түрде жауынгерлерге (waranle) құрмет көрсетіп, әскери шеберлікті марапаттаған. Сомалидің барлық еркектері, дін қызметкерлерін қоспағанда, әлеуетті сарбаз деп есептелді. Сомалидің көптеген сұлтандарының әрқайсысы тұрақты әскер ұстады. Орта ғасырдың басында Ифат сұлтандығының Шеуаны басып алуы Сүлеймен әулетімен үстемдік үшін бәсекелестікке ұйтқы болды. Адал сұлтандығы мен Соломоноидтар арасында көптеген ұқсас шайқастар болды, екі тарап та жеңіске жетіп, жеңіліске ұшырады. Ұзаққа созылған Эфиопия-Адал соғысы (1529–1559) кезінде имам Ахмад ибн Ибрахим әл-Гази бірнеше эфиопиялық императорларды жеңіп, «Абиссинияны жаулап алу» деп аталатын Футух әл-Хабаш жорысын бастады, нәтижесінде христиандық Абиссинияның үштен екі бөлігі мұсылман Адал сұлтандығының билігіне көшті. Әл-Газидің әскерлері мен олардың Осман одақтастары ежелгі Эфиопия мемлекетін құртуға жақын болды, бірақ абиссиниялықтар Кристован да Гаманың португал әскерлерінің көмегін алып, өздерінің өңірінің тәуелсіздігін сақтап қалды. Дегенмен, бұл процесте екі мемлекет те өздерінің ресурстарын және адам күштерін сарқып, екі биліктің әлсіреуіне және келешектегі ғасырларда аймақтық жағдайдың өзгеруіне әкелді. Көптеген тарихшылар Сомали мен Эфиопия арасындағы антагонизмнің бастауын осы соғысқа байланыстырады. Кейбір ғалымдар бұл соғыс екі тараптың да қолданғандығы арқасында, мылтық, зеңбірек және аркебус сияқты қарулардың дәстүрлі қарулардан артық екенін көрсеткенін айтады. 20 ғасырдың басында Маджертин сұлтандығы, Хобьо сұлтандығы, Варсангали сұлтандығы және Дервиш мемлекеті империалистік Еуропа державаларына қарсы шайқастарында кавалерияны пайдаланды. Италиялық Сомалиленде сегіз «араб сомали» жаяу әскер батальоны, Аскари және итальяндық офицерлер басқаратын дубаттардың бірнеше бөлімшелері құрылды. Бұл бөлімшелер шекараны қорғау және полиция қызметін атқарды. Сомалидің артиллерия және заптие (карабинерлер) бөлімдері де 1889 жылдан 1941 жылға дейін Италияның отарлық әскерлерінің құрамына кірді. 1911 және 1912 жылдары Могадишуден 1000-нан астам сомалилік Эритрея және Италия әскерлерімен бірге Итальян-Түрік соғысына қатысты. Көптеген әскерлер 1935 жылы Эфиопияға шабуылға дайындық үшін Италиялық Сомалиге қайтарылғанға дейін үйлеріне оралмады. 1914 жылы Британдық Сомалиленде Сомалиленд түйе корпусы құрылды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Италияның аумаққа басып кіруінен бұрын, оның кезінде және кейін де қызмет етті.
1990 жылдардағы мемлекетаралық кезең
Кейбір сол кезде билік үшін күрескен жасақтар UNOSOM-ның қатысуын өз үстемдігіне қатер деп қарады. Осының салдарынан Могадишода жергілікті қарулы адамдар мен бейбітшілік сақтаушылар арасында қарулы қақтығыстар болды. Олардың арасында 1993 жылғы қазан айында Сомали Ұлттық Одағының фракция басшысы Мохамед Фарах Айдидті қолға түсіруге бағытталған АҚШ әскерлерінің сәтсіз операциясының бір бөлігі болған Могадишо шайқасы еді. БҰҰ әскерлері 1995 жылғы 3 наурызда елден толығымен шығып кетті, оларға ауыр шығын келді. 1995 жылғы наурызда UNOSOM II кеткеннен кейін, жергілікті топтар арасындағы әскери қақтығыстар қысқарып, көбінесе әлсіздеп, көбірек жергілікті сипат алды. Бұл, ішінара, БҰҰ-ның кең ауқымды әскери араласуының нәтижесінде болды, ол басты фракциялар арасындағы қақтығыстарды басуға көмектесті, содан кейін олар қол жеткізген табыстарын нығайтуға көшті. 1993 және 1995 жылдар аралығында елдің оңтүстік-орталық бөлігінде жүзеге асырылған жергілікті бейбітшілік және келісім шаралары да көбінесе жағымды әсер етті.
Федералды үкімет құру
Сомалидің федералды үкіметі 2012 жылдың тамыз/қыркүйек айында құрылды. 2013 жылдың 6 наурызында БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 2093 қарары қабылданды. Резолюция бір жылға жеңіл қару-жарақ сатып алуға тыйым салуды алып тастады, бірақ жерден ауаға қарсы зымырандар мен артиллерия сияқты ауыр қару-жарақтарды сатып алуға шектеулерді сақтап қалды. 2013 жылдың 13 наурызында Дахир Адан Элми Могадишуде өткен салтанатты шарада Әскердің бастығы болып тағайындалды, ол Абдулкадир Шейх Диниді алмастырды. Әбдіризақ Халиф Елми Элмидің жаңа әскери қолбасшысының орынбасары болып тағайындалды. 2013 жылдың тамызында Сомалидің федералды үкіметінің өкілдері мен Джубаланд аймақтық өкілдері Аддис-Абебада келісімге келді. Барлық Джубаланд қауіпсіздік қызметкерлері (көбінесе Рас Камбони бригадалары) Сомали ұлттық армиясына (SNA) қосылуы тиіс еді. Бірақ бұл орындалмады. 2015 жылдың шілдесіне дейін Жүба аңғары аймағында SNA күштері құрылмады. 2013 жылдың қарашасында БҰҰ-ның AMISOM-ға қолдау көрсету кеңсесіне (UNSOA) SNA-ға қолдау көрсету тапсырылды. Олар 10 900 сомалилікке "Әл-Шабаабқа" қарсы AMISOM-мен бірлескен операцияларға қатысу үшін жақсырақ жабдықтаулары тиіс еді. SNA қызметкерлері бастапқыда AMISOM-мен оқытылды. БҰҰ-ның қажетті талаптары, соның ішінде Адам құқықтары және қадағалау оқулары қабылданғаннан кейін, бекітілген SNA қызметкерлері азық-түлік, баспана, отын, су және медициналық көмек ала бастады. 2014 жылдың ақпанында EUTM Somalia Могадишудегі Jazeera оқу лагерінде алғашқы "Оқытушыларды даярлау" бағдарламасын бастады. Бұрын Ұгандада EUTM-мен оқытылған 60 Сомали ұлттық армиясының сарбазы төрт апталық қайта даярлау курсына қатысты, онда жаяу әскер тактикасы мен процедуралары, соның ішінде халықаралық гуманитарлық құқық және әскери этика оқытылды. Оқытуды 16 Еуропалық Одақ оқытушысы жүргізді. Курсты аяқтағаннан кейін сомалилік сарбаздар SNA жауынгерлерін оқыту үшін нұсқаушылар болып біліктілік алды, EUTM Somalia қызметкерлерімен тәлімгерлік көмек көрсетілді. EUTM Somalia кеңесшілерінің тобы Сомали Қорғаныс министрлігі мен Бас штабына стратегиялық кеңес беруді де бастады. 2014 жылдың наурыз айының басында Сомали қауіпсіздік күштері мен AMISOM әскерлері Al Shabaab-қа қарсы тағы бір операцияны бастады. Премьер-министр Абдивели Шейх Ахметтің сөзіне қарағанда, үкімет жаңадан азат етілген аймақтарда, соның ішінде Раб-Дхуре, Худур, Ваджид және Бурдубода тұрақтандыру жұмыстарын бастады. Алайда, жаңадан азат етілген аумақтарды жаңғырту және қорғау үшін жеткілікті шаралар қабылданып жатқан жоқ деген алаңдаушылықтар болды. 26 наурызға қарай бір ай ішінде Qoryoley және El Buur сияқты он қала азат етілді. БҰҰ-ның Сомалидегі арнайы өкілі Николас Кей әскери ілгерілеуді 2007 жылдан бері Ауғанстан әскерлері операцияларын бастағаннан бергі ең маңызды және географиялық тұрғыдан кең ауқымды шабуыл деп сипаттады. 2014 жылдың шілдесінде АҚШ және Франция үкіметтері SNA-ға оқытуды бастайтынын жариялады. АҚШ Қорғаныс министрлігінің мәліметінше, американдық әскери кеңесшілер де Сомалиде орналасқан. 2014 жылдың тамызында Сомали үкіметі Үнді мұхиты операциясын бастады. 2014 жылдың 1 қыркүйегінде АҚШ-тың ұшқышсыз ұшағы Al Shabaab жетекшісі Моктар Али Зубейрді өлтірді. АҚШ билігі бұл шабуылды Al Shabaab үшін үлкен символдық және операциялық шығын деп бағалады, ал Сомали үкіметі жауынгерлік топтың орташа мүшелеріне 45 күндік кешірім жасады. 2014 жылдың қыркүйегінде 20 сомалилік федералды сарбаз Джибутиде оқу курстарын бастады. 2014 жылдың қазанында Федералды үкімет өкілдері Пунтландпен келісімге келді, онда Федералды және Пунтланд билігі біріктірілген ұлттық армия құру үшін бірлесіп жұмыс істейтіні айтылды. 2015 жылдың сәуірінде Пунтланд Сомали ұлттық армиясына 3000 әскерін қосатыны туралы екінші екіжақты келісімге қол қойылды. Бұл орындалмады, ал FGS және Пунтланд күштері бөлек қалды. 2015 жылдың наурыз айында Федералды кабинет қауіпсіздік күштерін ұлттандыру және біріктіру үшін жаңа комиссия құруға келісті. 2015 жылдың сәуірінде Аймақтық милицияны біріктіру комиссиясы аймақтық күштерді ресми біріктіру жоспарын ұсынды.
Оқыту және құрал-жабдықтар
2011 жылдың қыркүйегінде президент Шариф Шейх Ахмед Могадишо қаласының Джазира ауданында жаңа әскери лагерь салуға негіз салды. 3,2 миллион долларлық құрылыс жобасын Еуропалық Одақ қаржыландырды және ол алты айда аяқталуы күтілді. 2013 жылдың маусым айында Мысыр инженерлері Сомали Қорғаныс министрлігінің жаңа бас штабын салу үшін келді. 2014 жылдың ақпанында Сомали елінде 1980-ші жылдардың соңынан бері алғаш рет әскери оқу өткізгені жарияланды. Штаб бастығы, бригадир генерал Элми: «Жараланған әскерлерді қабылдау үшін үкіметпен арнайы келісім шарттары бар бірнеше аурухана бар, бірақ әскерилерге ғана арналған аурухана жоқ. Әскериге тиесілі болған аурухана бар, бірақ оны жұмыс істету үшін қаржыландыру қажет» деді. 2015 жылдың мамыр айында президент Хасан Шейх Мохамуд Могадишода жаңа оқу лагерін ресми түрде ашты. Құрылысы 2014 жылы Біріккен Араб Эмираттары үкіметімен бірлесіп басталды. Ол Ходан ауданында орналасқан және елдегі бірнеше жаңа әскери оқу орындарының бірі болды.
Қуат және бірліктер
2011 жылдың сәуір айында 1000 жауынгер жаңадан құрылған 4-бригада, 5-бригада және 6-бригадаға арналған ЕО-мен келісімнің бөлігі ретінде Угандада оқуды аяқтады. Оқудан кейін оқуды тоқтату деңгейі шамамен 10% болғандықтан, EUTM-дегі оқушылардың көп бөлігі шетелде болғаннан кейін де СНА-да қызмет етуді жалғастырды. 5 және 6-бригадалар Могадишу мен Афгойде "Аль-Шабаабқа" қарсы күресті, оның ішінде. 2013 жылы аймақтық басқару ретінде жұмыс істейтін дивизиялар реформалана бастады: алғашқыда 1 шілдеде 2013 жылы Байдоадағы 60-дивизия, содан кейін 30 тамызда 2013 жылы Дхусамаребтегі 21-дивизия қосылды. Кисмайо/Жубаланд аймағында Ахмет Мадобе бекінгеннен кейін, Могадишу аймағындағы командирлер кландық байланыстарға байланысты белгілі бір деңгейде оқшауланды. Дегенмен, олар техникалық тұрғыдан СНА 43-дивизиясының (Сомали) басшылары болды: шын мәнінде, дивизия емес, "қағаз" аймақтық басқару. 27 шілдеде 2015 жылы Төменгі Жуба мен Кисмайодан келген 1517 жаңа СНА жауынгерлеріне ант беру рәсімі өтті және олар көп кландық батальондар құрды. 2016 жылдың ақпан айына дейінгі 12 айда ескі Кисмайо әуежайында орналасқан бұл топқа өте аз немесе ешқандай қолдау көрсетілмеді. 2016 жылдың қаңтарына қарай шамамен 500 адам интеграция процесінен шығып кетті. 2014 жылы "12 сәуір" дивизиясы құрылды, ол Могадишу маңындағы AMISOM 1- және 5-секторларындағы сомали әскерлерін бақылайды. 2013 жылдың наурыз айында Могадишу маңында техникалық тұрғыдан алты бригада болды, бірақ олардың "Аль-Шабаабқа" ұйымдасқан түрде қарсы күресуге деген ынтасы күмәнді болды, олар кландық жасақтар ретінде жұмыс істегенімен салыстырғанда. 2013 жылдың шілдесінде алты бригаданың құрамында әртүрлі Хавие тайпаларынан офицерлер болды, сонымен қатар кейбір Марехан Дарод және азшылықтар да болды. Бес бригаданың құрамында Әбғал, Муросаде және Хавадле жасақтары болды. Сол кезеңде 3-бригада 840 жауынгерден тұрды, олардың көпшілігі Hawiye Habar Gidir/Ayr тайпасына жатады. Бригаданың көлемі басқа бес бригадаға қарағанда 30%-дан 50%-ға дейін кішірек болды. Генерал Мохамед Робле Джимале "Гобле" басқарған бұл бөлім Төменгі Шабелде, соның ішінде Меркада және Афгое дәлізінде орналасқан аудандарды басып алды. БҰҰ Бақылау тобы 3-бригаданың көптеген жауынгерлері Жімеленің жақын серіктесі және Эритреяның қолдауымен Сомалиді азат ету альянсының бұрынғы қорғаныс басшысы Асмараның Юсуф Мохамед Сиад 'Инда Адде' басқарған жасақтардан алынғанын хабарлады. Гобле 2016 жылдың 18 қыркүйегінде "Аль-Шабааб" жасаған шабуылда қаза тапты деген күдік бар. 3-бригаданың басты мақсаты "қаржылық пайда табу үшін өзен жағалауындағы құнды жерлерді және оның бизнестерін бақылауға алу болды. Бұл процесте жергілікті халық, көбінесе Бимаал сияқты азшылық тайпалары үнемі қысымға ұшырап, көптеген зұлымдықтар жасалды", оның ішінде бейбіт тұрғындарды кездейсоқ түрде азаптау. 2014 жылдың ақпан айында штаб бастығы Элми SAF үшін жаңа биометриялық тіркеу жүйесі құрылғанын мәлімдеді, онда әрбір адамның суреті түсіріліп, саусақ іздері алынады. 2015 жылдың мамыр айына дейін 13 829 СНА сарбазы және 5 134 Сомали полициясының қызметкерлері жүйеге биометриялық түрде тіркелді. 2014 жылдың мамыр-маусым айларында олардың саны шамамен 20 000-ға жетеді (оның ішінде 1500-ге жуығы әйелдер) деп есептелді. 2014 жылдың ақпан айында Федералдық үкімет 1991 жылдан бері алғашқы "Данаб" ("Жылтқыр") командалық бөлімі үшін алты айлық оқу курсын аяқтады. Оқытуды АҚШ-тың жеке әскери мердігері Bancroft Global Development жүргізді, төлемін AMISOM жасады, ал содан кейін АҚШ Мемлекеттік департаменті өтеді. Мақсаты - көп тайпалық құрамды бөлім құру. "Данаб" бөлімі Баледогель әуежайында, Уалавейн ауданында, Төменгі Шабелде құрылды.
Келісімдер
2012 жылдың ақпан айында Сомалидің премьер-министрі Абдивели Мохамед Али және Италияның қорғаныс министрі Джанпаоло Ди Паола Италияның Ұлттық қауіпсіздік және тұрақтандыру жоспары аясында Сомали қарулы күштеріне көмек көрсету туралы келісімге келді. 2014 жылдың қарашасында Федералды парламент Италиямен жаңа қорғаныс және ынтымақтастық шартын бекітті. Келісімге Италияның әскерді оқытуы және қару-жарақпен жабдықтауы кірді. 2014 жылдың қарашасында Сомали Біріккен Араб Әмірліктерімен әскери ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Сомали 2010 жылдың мамырында, 2014 жылдың ақпанында және 2015 жылдың қаңтарында Түркиямен әскери ынтымақтастық туралы келісімдерге қол қойды. 2016 жылдың басында Могадишуде ТҮРКСОМ әскери лагерін ашу туралы келісімге қол қойылды, онда Түркия қарулы күштерінің офицерлері сомалилік жалдамалы әскерлерді оқытуға тиіс болды. 200 түрік қызметкерімен 1500-ден астам сомалилік оқытылмақ. Сомалиде офицерлерді даярлайтын әскери мектеп ашу да жоспарланған.
Сомали сарбаздарының жоғалуы
2021 жылдың қаңтар айында Эритреяға оқуға жіберілген 370 сомалилік сарбаздың отбасылары 2019 жылдың қарашасынан бері туыстарынан хабар алмағандықтан Могадишуде наразылық акциясын бастады. Сарбаздардың ата-аналары президент Мохамед Абдуллахи Мохамед "Фармажодан" ұлдарының қатындарын анықтап, ақпарат беруді талап етті. Бұл талап Сомалидің Ұлттық барлау және қауіпсіздік агенттігінің бұрынғы орынбасары Абдисалан Юсуф Гүлед Эфиопияның Тиграй аймағындағы шайқаста сарбаздар қаза тапты деген мәлімдеме жасағаннан кейін туды. Мохамедтің кеңсесі бұл мәлімдемені жоққа шығарды. Парламенттік комитет, яғни сыртқы істер және қорғаныс комитеті, президент Фармажодан түсініктеме сұрап, жоғалғандарды анықтау үшін Асмараға фактілерді тексеру миссиясын жіберуді талап етті. 2022 жылдың 23 мамырында, президенттік өкілеттігінің соңғы күні Фармажо 5000 сарбаздың 2021 жылдың ортасында Эритреядағы оқуын аяқтағанын растады, олардың елге оралуы (с)айлау процесіне байланысты кешіктірілгенін айтты.
Әскери жабдықтар
Сомали Ұлттық Армиясымен байланысты және Джейннің жаяу әскер қару-жарағы 2009/10 жылы хабарлаған атыс қаруларының арасында советтік ТТ пистолеттері, британдық Стерлинг автоматтары; Heckler & Koch G3 және бельгиялық FN FAL шабуыл винтовкалары, АҚШ M14 винтовкалары, советтік RPD автоматтары; советтік RPK автоматтары; советтік RP 46 автоматтары; француз AA 52 автоматтары; бельгиялық FN MAG автоматтары; советтік DShK ауыр автоматтары; АҚШ M2 Browning .50 калибрлі ауыр автоматтары; және АҚШ M79 гранатометтері және советтік RPG 2 гранатометтері болды. 2012 жылдың мамыр айында АҚШ үкіметі SNA-ға отыз үштен астам көлік сыйлады. Көлік құрамына 16 Magirus жүк көлігі, 4 Hilux пикап, 6 Land Cruiser пикап, 1 су танкері және 6 су тіркемесі кірді. 2013 жылдың 9 сәуірінде АҚШ үкіметі Сомали Федералдық Үкіметін қорғаныс құралдарымен және қызметтерімен қамтамасыз етуді мақұлдады. 2014 жылдың наурыз айында жаңа командаларға 15 көлік тапсырылды. 2013 жылдың сәуір айында Джибути SNA-ға 15 бронетехникалық әскери көліктерді тапсырды. Бұл жабдықтар 25 әскери жүк көлігінен және 25 бронетранспорттық құралдан тұратын үлкен партияның бір бөлігі болды. Сол айда Италия үкіметі Могадишуде өткен салтанатты шарада армияға 54 бронетранспорттық және жеке құрам тасымалдауға арналған көліктерді тапсырды. 2015 жылдың сәуір айынан бастап Қорғаныс министрлігінің Guulwade жоспары армияның жабдықтары мен қару-жарағына қатысты талаптарды анықтайды. 2019 жылы Navistar Defence компаниясы Сомалиге бірнеше 6x6 көлік және құтқару жүк машиналарын жеткізу үшін көп миллиондық келісімшартқа қол қойды. 2021 жылы АҚШ Сомали армиясына PUMA M26 15 үлгісінің өзгеруі болып табылатын алты Puma M36 Mk 6 бронетранспортөрішін жеткізді.
Soviet RPD machine guns; Soviet RPK machine guns; Soviet RP 46 machine guns; French AA 52 machine guns; Belgian FN MAG machine guns; Soviet DShK heavy machine guns; U. S. M2 Browning .50 cal heavy machine guns; and U. S. M79 grenade launchers and Soviet RPG 2 grenade launchers. In May 2012, over thirty three vehicles were donated by the U. S. government to the SNA. The vehicles include 16 Magirus trucks, 4 Hilux pickups, 6 Land Cruiser pickups, 1 water tanker, and 6 water trailers. On 9 April 2013, the U. S. government approved the provision of defense articles and services by the American authorities to the Somali Federal Government. It handed over 15 vehicles to the new Commandos in March 2014. In April 2013, Djibouti presented the SNA with 15 armoured military vehicles. The equipment was part of a larger consignment of 25 military trucks and 25 armoured military vehicles. The same month, the Italian government handed over 54 armored and personnel carrier vehicles to the army at a ceremony in Mogadishu. As of April 2015, the Ministry of Defence's Guulwade Plan identifies the equipment and weaponry requirements of the army. In 2019, Navistar Defence was awarded a multimillion dollar contract to supply Somalia with multiple 6x6 transport and recovery trucks. In 2021, the United States supplied the Somali Army with six Puma M36 Mk 6 armoured personnel carriers, a variant of the PUMA M26 15.
Сомали әуе күштері
Сомали әуе корпусы (итальян тілінде: "Corpo di Sicurezza della Somalia") 1950 жылдары тәуелсіздікке дейінгі қамқоршылық кезеңінде құрылды. Бастапқы жабдықта алты-сегіз Солтүстік Америкалық P-51D Mustang ұшақтары болды. 1960 жылдардың басында Италияның көмегімен ол Сомали әуе күштеріне айналды. Сомали әуе күштерінің бастапқы жабдықтауына 1968 жылға дейін пайдаланылған Douglas C-47 ұшақтары, сондай-ақ түрлі шағын көліктер мен оқу ұшақтары кірді. Алайда, 1960 жылдың маусымында Сомали тәуелсіздік алғанға дейін барлық сақталған Mustang ұшақтары Италияға қайтарылды. Әуе күштерінің көп бөлігі Могадишо, Харгейса және Галкайо қалалары маңындағы базалардан жұмыс істеді. 1974 жылдың қыркүйегіне қарай кеңестік SA-2 зымырандарымен, зениттік қарулармен және ерте ескерту радарларымен жабдықталған әуе қорғаныс күштері құрылды. Ол жеті зениттік қару-жарақ және зымыран бригадасынан және 3500 қызметкерден тұратын бір радар бригадасынан құралды. 1983 жылдың маусымында үкімет Біріккен Араб Әмірліктерінен 9 Hawker Hunter және 4 Islander ұшағын Могадишо портында қабылдады. 1991 жылдың қаңтарында әуе күштері толық құлдырады. 2012 жылы Италия әуе күшін қайта құруға көмектесуді ұсынды. 2016 жылы әуе күштері Сиад Барре кезеңінен зейнеткерлікке шыққан 150 адамнан тұрады, ал ұшақтары жоқ деп хабарланды. 2016 жылдың соңы мен 2017 жылдың басында SJPER деректері 170 адамды көрсетті. Әуе күштерінің қызметкерлері Могадишо халықаралық әуежайының шетіндегі лагерьде орналасқан. "Сомали әуе күштері жұмыс істемейді. Сомали әуе күштерінде ұшақ немесе техникалық қызметкерлер болмаса да, кейбір ұшқыштарды Түркияға оқуға жіберді". "2021 жылдың желтоқсанында Түркия FGS-ге Baykar Bayraktar TB2 дрондарын тапсырды. Могадишодан басқарылатын олар түрік қызметкерлерімен ұшырылып, 2022 жылдың соңына дейін Горгор әскерлерін қолдау үшін барлау жұмыстарын жүргізді, содан кейін кейбіреулері қаруланды және әл-Шабааб нысаналарына шабуылдар жасады". Түрік армиясының авиациялық басқаруы Түрік қарулы күштерінің жер үстіндегі дрондармен жүзеге асыратын көптеген операцияларын қадағалайды. "Біріккен Ұлттар Ұйымының Сомалидегі қолдау кеңсесі (UNSOS) Африка Одағының Сомалидегі ауысу миссиясына (ATMIS) Бурунди Ұлттық қорғаныс күштерінен (BNDF) үш тікұшақ алуға көмектесті". Олардың ішінде Ми-8 және Bell 412 тікұшақтары бар. Сонымен қатар, Нидерландыдағы Scramble 2023 жылдың тамызында Сомалидің екі итальяндық Agusta Bell AB 412 тікұшағын алғанын хабарлады. Дрон мен тікұшақтардың ешқайсысы Сомали әуе күштерімен байланыстырылмаған.
Сомали теңіз флоты
Сомалидің әскери-теңіз күштері 1960 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін құрылды. 1991 жылға дейін ол АҚШ, Ұлыбритания және Канадамен бірнеше бірлескен оқу-жаттығуларға қатысты. Сомалидегі азаматтық соғыстың басталуымен, 1980-жылдардың соңында ол тарап кетті. Теңіз күштерін қайта құру жұмыстары 21-ші ғасырдың бірінші онжылдығында басталды. Адмирал Фарах Ахмет Омар 2009 жылдың желтоқсан айында «Нью-Йоркер» журналының тілшісіне теңіз күштерінің сол кезде «іс жүзінде жоқ» екенін, бірақ бес жүз жаңа сарбаз дайындықтан өтіп жатқанын айтты. 2012 жылдың 30 маусымында Біріккен Араб Әмірліктері Сомалидің теңіз қауіпсіздігін арттыруға 1 миллион доллар көмектесетінін жариялады. Жағалау күзетін қайта құру үшін қажетті қайықтар, жабдықтар және байланыс құралдары сатып алынады. Сонымен қатар, Могадишода орталық теңіз операциялық басқармасын құру жоспарлануда.
Қорғаныс күштері бастығы
Барре штаб бастығы, содан кейін SAF қолбасшысы болды; генерал Мохаммад Али Саматар 1974 жылдың желтоқсанында Бейбітшілік және қауіпсіздік комитетінің төрағасы болды, бұл қызметін Армия командирі және Қорғаныс министрі қызметтерін атқарумен бірге жүзеге асырды, ал бригадир генерал Абдулла Мохамед Фаил Саматардың орынбасары және Армия командирінің бірінші орынбасары болды; Саматар 1976 жылы Бас қолбасшы болды; Маслах Мохамед Сиад Барре 1989 жылы SNA Бас қолбасшысы болды; бригадир генерал Мохамед Саид Херси Морган 1990 жылдың 25 қарашасында Бас қолбасшы болды. 2010 жылдардың ортасынан бастап жоғары әскери шенді офицердің лауазымы Қорғаныс күштерінің бастығы деп аталады.
Бірыңғай киім және маскировка
Сомали армиясы құрылғаннан бері формаларында көп өзгеріс болған жоқ, ең көп таралғаны – орманды аймаққа арналған маскировка. Бірақ соңғы жылдары Сомалиде цифрлық маскировка да қолжетімді болды. Сомалидің әдеттегі әскери киім-кешегі – жұмыс киімдері мен ранги бойынша белгіленген түсті береттерден тұрады, оларға шендік белгілер мен бөлімдерін көрсететін түсті мата жапсырмалары бекітіледі. Сонымен қатар, британдық әскери киімдеріне ұқсас, бірақ хаки түсті ресми формасы да бар.