Кіріспе

Заңмен белгіленген және қорғалатын географиялық көрсеткіш

Апелляция – бұл заңмен белгіленген және қорғалатын географиялық көрсеткіш, ол негізінен шарап үшін өсірілген жүзімнің қай жерде өскенін анықтау үшін қолданылады, бірақ басқа да тағам түрлеріне де апелляция берілуі мүмкін. Шарап бөтелкесінің таңбасында апелляциялық атау заңды түрде көрсетілуі үшін географиялық шекаралардан басқа, қандай жүзім өсірілуі керек, жүзімнің максималды өнімділігі, спирт мөлшері және басқа да сапалық факторлар сияқты шектеулер де болуы мүмкін. Апелляцияларды реттейтін ережелер шарап өндірілген елге байланысты болады.

Тарих

Шарап аймақтарын атау дәстүрі өте көне. Ең алғашқы сілтемелер Киелі кітапта табылады, онда Самария шарабы, Кармель шарабы, Йезреел шарабы немесе Хелбон шарабы аталған. Аймақтарды атаудың бұл дәстүрі ежелгі заман мен орта ғасырлар бойына жалғасты, бірақ ресми бекітілген ережелері болған жоқ. Тарихи деректер бойынша, әлемдегі алғашқы эксклюзивті (қорғалған) жүзімдік аймақ 1716 жылы Италияның Кьянти аймағында, ал алғашқы шарап жіктеу жүйесі 1730 жылы Венгрияның Токай-Хегиалжа аймағында құрылды.

Франция

1935 жылы Францияда шарап өңдеуді басқару үшін Франция Ауыл шаруашылығы министрлігінің бөлімшесі – Ұлттық атаулар институты (INAO) құрылды. Рон шарап аймағында Шатонеф-дю-Паптан шыққан адвокат және жүзімші барон Пьер Ле Рой Боисеамарие 1937 жылы Côtes du Rhône атауының тегін заңды түрде мойындады. AOC таңбасы немесе Appellation d'Origine Contrôlée 1950-ші, 1960-шы және 1970-ші жылдары француз заңдарымен белгіленді және міндеттелді. 1935 жылға дейін, INAO әлі құрылмағанмен, шампан Мадрид шартының аясында заңдық қорғау арқасында атауды бақылауда ұстады. Шартта, Шампаньда өндірілген және осы атау үшін белгіленген стандарттарға сай келетін газдалған шараптар ғана шампан деп аталатыны көрсетілген. Бұл құқық Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Версаль келісімінде қайта бекітілді.

Германия

Германия шарап өндіретін елдер арасында ерекше болып табылады, себебі оның ең беделді жіктелімдері, Prädikatswein-нің түрлі санаттары, жүзімнің пісу деңгейіне негізделген, алайда олардың географиялық тегі де заңмен белгіленген. Осылайша, Германияның географиялық жіктелуі, Qualitätswein bestimmter Anbaugebiete (QbA), Францияның бұрынғы Vin Délimité de Qualité Superieure жіктелуімен ұқсас, ол қазіргі Appellation d'Origine Contrôlée жүйесіне енгізілген.

Грузия

Грузияда 24 тіркелген шарап аймағы бар.

Венгрия

Тарихи тұрғыдан алғанда, әлемдегі алғашқы жүзімзар классификациясы 1730 жылы Венгрияның Токай Хегиалжа аймағында енгізілді. Жүзімзарлар топыраққа, күнге қарайтын жағына және Botrytis cinerea даму мүмкіндігіне байланысты үш санатқа бөлінді. Бұл санаттар: бірінші сынып, екінші сынып және үшінші сынып шараптары. 1757 жылы Габсбургтер тажының жарлығымен Токай аймағында жабық өндіріс аймағы белгіленді. Классификация жүйесі 1765 және 1772 жылдарғы ұлттық санақтармен толықтырылды.

Италия

Италияның алғашқы тектік жіктеу жүйесі 1716 жылы Тосканада Кианти өндірісін шектеу мақсатымен енгізілді. Италия біріккеннен кейін шарап атауларын қорғауға бірнеше әрекеттер жасалды, бірақ ешқайсысы сәтті болмады. Тек 1963 жылы "Denominazione di origine controllata" заңы мақұлданды, ол 1967 жылғы өнімнен бастап күшіне енді.

Португалия

Chianti және Tokaj-дан кейін әлемдегі үшінші ескі апелляциялық жүйе 1756 жылы Португалияда Дору өзені аңғарында өндірілген порт шарабына қатысты енгізілді.

Испания

Кейбір испан шараптары нарық реттеле бастағанда-ақ әйгілі немесе тіпті реттеліп жүрген (Риоха: 1925; Шерри: 1933). Denominación de origen туралы заңнама 1980 жылы ғана қабылданды, бұл француз үлгісімен, бірнеше санаттарға бөлініп, Еуропалық Одаққа қосылуға дайындалып жатқан кезде жасалды.

Канада

Канадалық шарап атаулары Vintners Quality Alliance жүйесімен реттеледі. Жүйе Британдық Колумбия және Онтарио провинцияларын қамтиды. Британдық Колумбия төрт "Белгіленген жүзім шаруашылығы аймағына" ("DVA") бөлінеді: Оканаган аңғары, Ванкувер аралы, Фрейзер аңғары және Симилкамин аңғары. Онтариода үш DVA бар: Ниагара түбегі, Эри көлінің солтүстік жағалауы және Принс-Эдвард округі. 2012 жылдың 11 маусымында Жаңа Шотландия өзінің алғашқы атауын Tidal Bay деп жариялады.

Америка Құрама Штаттары

Америкалық шарап өсіру аймағы ("AVA") – АҚШ үшін арналған. Шараптың этикеткасында AVA атауын пайдалану үшін, шараптың кемінде 85% осы AVA-ның географиялық шекараларында өсірілген жүзімнен жасалған болуы керек. Алғашқы AVA 1980 жылдың маусым айында Миссури штатындағы Аугустада құрылды. Аугуста AVA-ның мақұлдануы, көбінесе АҚШ-тағы шараппен байланысты ұзақ тарихи қарым-қатынасына негізделген. Аугуста шарап өсіру аймағы – Миссури өзенінің жағасында орналасқан 15 шаршы миль (39 км²) жер, ол температураны реттеп, жүзім өсіруге қолайлы климатты қамтамасыз етеді. Шараптың тегін көрсету үшін AVA орнына штаттар немесе округтерді де пайдалануға болады, егер этикеткада көрсетілген штаттан немесе округтен шарапқа қолданылған жүзімнің 75% өсірілген болса.