Кіріспе

Чжэцзян провинциясы, Қытайдағы буддистік ғибадатхана
Ханчжоудағы ғибадатхана

Пуцзи ғибадатханасы – Қытайдың Чжэцзян провинциясының Чжоушан қаласындағы Путуошан аралында орналасқан буддистік ғибадатхана.

Бес әулет

916 жылы, Көп нұр дәуірінің (915–921) 2-ші жылы, Соңғы Лян әулетінің (907–923) тұсында, жапондық монах Хуэйкаль Шаньсидегі Утай тауынан шақыртқан Гуаньинь мүсінін алып бара жатқанда, Путуо тауында кенеттен дауыл тұрып, жолын тосқан еді. Осыдан Гуаньиньнің шығысқа баруға құштар еместігін ойлады. Хуэйкаль жағаға шығып, мүсінді Жаң тегіндес жергілікті тұрғынға табыстап, оған құлшынатын орын жасады. Содан кейін ол "Гуаньиньнің баруға құштар еместігі" ғибадатханасын салдырды.

Сун әулеті

1080 жылы Сун әулеті (960–1279) тұсында император Шэньцзун ғибадатхананы "Баотуо Гуаньинь ғибадатханасы" деп атады. Шэньцзун ғибадатханаға жерлер сыйлады және әр жыл сайын жаңа монах қабылданды. (Ғибадатхана аты өзгертілгеннен кейін, оның бұрынғы аты жақын жердегі төбеге, қызғылт бамбук орманына қатысты қолданыла берді, қазір сол жерде 20 метрлік Гуаньинь тұр.) Монахтар буддизмді оқыды және ғибадатхана біртіндеп гүлденді. 1214 жылы, әлі де Сун әулеті тұсында, император Нинцзун ғибадатханаға ондаған мың мин (ақша) сыйлады және оларға "Юаньтун залы" деген тақтайша сыйлады.

Юань әулеті

1298 жылы Юань әулетінің императоры Чэнцзунның (1271–1368) бұйрығымен Ли Ин ғибадатхананы жөндеп, 1301 жылы жұмысты аяқтады. Монахтарға 4000 мю (2,7 км²) жер және 20 мин мемлекеттік қаражат берілді. 1299 жылы ғибадатхананың абысы Ишань Ининг аймақтық буддалық ілімнің директоры болып тағайындалды және император оны Жапонияға елші ретінде жіберді. 1313 жылдың қысында император Ренцзонгтың анасы ғибадатханаға 868 металл бағана және үш цин жер сыйлау үшін, сондай-ақ құрбандықтар шалу үшін елші жіберді. 1327 жылы император Тайдин ғибадатханаға 1000 металл бағана және 2 цин 26 мю жер сыйлады.

Мин әулеті

1386 жылы Мин әулеті (1368–1644) тұсында хан Тан императорға кеңес беру үшін материкке шақырылды. Ол өзімен бірге 46 аралдан 30 мың адамды, соның ішінде Путуошандағы монахтарды әкелді. Сол кезде ханзада Тан Путуошандағы 300 ғибадатхананы өртеді. Ол сондай-ақ Гуаньиньдің үлкен мүсінін материктегі «Сисин ғибадатханасына» көшірді, кейін ол «Путуо» деп аталды (ғибадатхана қазір Цита ғибадатханасы деп аталады. Ол Нинбо қаласында орналасқан). 1515 жылы буддалық қауым сыйлықтар мен қайырымдылық арқылы жаңаруын бастады. 1553 жылы Цзяцзин императоры басқарған Мин үкіметі монахтарды қайта көшіріп, ғибадатханаларды тағы да жойды. 1572 жылы Чжэнь Сонг есімді монах Путуошанға оны бұрынғыдай қайта жаңғыртуға көмектесу үшін келді. 1574 жылы Чжэнь Бяо есімді монах 200 жыл бұрын қиратылған Бао Гуо Си ғибадатханасының орнын табу үшін тауға өрлемек болды, бірақ оған рұқсат берілмеді. Дегенмен ол тауға өрледі, ғибадатхананың ескі орнын тауып, шағын монастырьді қайта тұрғызды, бірақ оны әскери қолбасшы Сюй Цзиньсинь қиратты. Содан кейін Нинбо үкіметінің шенеунігі Чжоу Лянбин Чжэнь Бяо мен бір топ монахтарды жазалады. Төрт жылдан кейін Чжэнь Бяо абат тағайындалды. Ол Аспан патшаларының залы мен тағы бір залды салдырды. 1605 жылы, Ванли дәуірінің 33-ші жылында (1573–1620) Ванли императоры оны «Хуго Ёншоу Путуо Чан ғибадатханасы» деп атады.

Сәулет

Пудзи ғибадатханасы Путуо тауындағы ең ірі буддалық ғибадатхана, және Гуаньинді құрметтейтін басты ғибадатхана болып табылады. Лингцзю шыңының оңтүстік етегінде орналасқандықтан, ол "Алдыңғы ғибадатхана" деп аталды. Орталық ось бойында Шанмен, Төрт Аспан Тәңірлері залы, Махавира залы, Юантонг залы, Буддалық кітаптар кітапханасы және тағы басқалар орналасқан. Екі жағында 600-дан астам зал мен бөлме бар, олардың ішінде Гуру залы, Архат залы, Асхана және Медитация залы бар.

Юантонг залы

Юантонг залы – Гуаньиньді құрметтеуге арналған басты зал. Ол 1214 жылы Оңтүстік Сун әулеті тұсында салынған және 1693 жылы Цин әулетінің Канси императоры тұсында қайта жаңартылған. Залдың биіктігі, ені және тереңдігі зор. Ол бір қабатты, қос қиықты ағаш құрылыс, шатыры сары глазурьдалған плиткалармен жабылған, әсем әрі сәнді кәрниздермен безендірілген. Залда Гуаньиньдің мүсіні орнатылған. Оның киген тәжінде Амитабханың мүсіні бейнеленген, ол мудрада тұр. Залдың екі жағында Гуаньиньнің әлемдегі түрлі бейнелерін көрсететін 32 мүсін орналасқан.

Көп қазыналы пагода

Көп қазыналы пагода 1334 жылы Юань әулеті тұсында (1271–1368) салынған. Ол Путуо тауындағы сақталған ең ерте архитектуралық құрылыс.

Бос өмір тоғаны

Пудзи ғибадатханасының алдындағы "Азаттық өмір" көлі бес түсті егіз лотос гүлдерімен әйгілі. Юншоу көпірі 1606 жылы Мин әулетінің (1368–1644) соңғы жылдары салынған.