Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корольдік флот адмиралы (1705–1781)
Royal Navy admiral (1705–1781)
Эдвард Хоук, 1-ші барон Хоук, (21 ақпан 1705 – 17 қазан 1781), Йоркшир, Тадкастердің жанындағы Сакстон және Скартингвелл қауымдастығындағы Скартингвелл залынан шыққан, Корольдік флот офицері болды. Үшінші рангтағы капитан ретінде ол 1744 жылғы ақпанда Австрия мұрагерлік соғысы кезінде Тулон шайқасына қатысты. Сонымен қатар, 1747 жылғы қазанда Финистерре мүйісіндегі екінші шайқаста Бискай шығанағында француз эскадрильясының алты кемесін жаулап алды. Хоук жеті жылдық соғыс кезінде 1759 жылғы қарашада Киберон шығанағы шайқасында француз флотына қарсы жеңіске жетіп, Францияның Ұлыбританияға басып кіруіне кедергі келтірді. Ол соғыс бойы француз жағалауын үздіксіз блокадалап тұру үшін Батыс эскадрильясы тұжырымын жасады. Хоук 1747 жылдан 1776 жылға дейін Парламентте отырды және 1766 мен 1771 жылдар аралығында бес жыл бойы Адмиралтействоның бірінші лорды қызметін атқарды. Осы лауазымда ол флоттың шығындарын бақылауға алып, 1770 жылғы Фолкленд аралдары дағдарысы кезінде флоттың жұмылдырылуын ұйымдастырды.
Edward Hawke, 1st Baron Hawke, (21 February 1705 – 17 October 1781), of Scarthingwell Hall in the parish of Saxton with Scarthingwell, near Tadcaster, Yorkshire, was a Royal Navy officer. As captain of the third rate , he took part in the Battle of Toulon in February 1744 during the War of the Austrian Succession. He also captured six ships of a French squadron in the Bay of Biscay in the Second Battle of Cape Finisterre in October 1747. Hawke went on to achieve a victory over a French fleet at the Battle of Quiberon Bay in November 1759 during the Seven Years' War, preventing a French invasion of Britain. He developed the concept of a Western Squadron, keeping an almost continuous blockade of the French coast throughout the war. Hawke also sat in the House of Commons from 1747 to 1776 and served as First Lord of the Admiralty for five years between 1766 and 1771. In this post, he was successful in bringing the navy's spending under control and also oversaw the mobilisation of the navy during the Falklands Crisis in 1770.
Шығу тегі
Ол Линкольн әкімшілігінің адвокаты Эдвард Хоуктың жалғыз ұлы, оның әйелі Елизавета Блэйден, Йоркширдегі Хемсворттан Натаниел Блэйденнің қызы және полковник Рутвеннің арқадасы болған әйелі.
He was the only son of Edward Hawke, a barrister of Lincoln's Inn, by his wife Elizabeth Bladen, a daughter of Nathaniel Bladen of Hemsworth in Yorkshire, and widow of Col. Ruthven.
Ерте өмір
1720 жылы ақпанда Хоук ерікті болып теңіз күштеріне алтыншы рангта Солтүстік Америка станциясына қосылды. 1725 жылғы 2 маусымда лейтенант қызметіне көтерілген ол сол айдың соңында Африканың батыс жағалауында бесінші рангқа, 1729 жылғы сәуірде Канал эскадрильясында төртінші рангқа және 1729 жылғы қарашада төртінші рангқа ауыстырылды.
Hawke joined the navy as a volunteer in the sixth rate on the North American Station in February 1720. Promoted to lieutenant on 2 June 1725, he transferred to the fifth rate on the West Coast of Africa later that month, to the fourth rate in the Channel Squadron in April 1729 and to the fourth rate in November 1729.
Тулон шайқасы
1743 жылғы маусымда Хоук үшінші дәрежелі кеменің қолбасшысы болды: ол 1744 жылғы ақпанда Австрия мұрагерлігі соғысы кезінде Тулон шайқасына дейін әрекетке қатыспады. Тулондағы шайқас өте шатас болды, бірақ Хоук одан белгілі бір жетістікпен шықты. Британдықтар жеңіліске ұшырамаса да, бірнеше британдық кемелер жаумен қақтығыспағандықтан, франко-испан флотын толық жеңу мүмкіндігін пайдаланбады, бұл үлкен сот отырысына әкелді. Хоуктің кемесі шайқастың жалғыз олжасын – испандық «Подер» кемесін жаулап алды, бірақ оны кейіннен француздар жойды. 1745 жылғы тамызда ол екінші дәрежелі кемеге қолбасшылық етті және 1747 жылғы тамызда төртінші дәрежелі кемеде флагман болып, Батыс эскадрильясының орынбасары болып тағайындалды. 1747 жылғы қазанда ол үшінші дәрежелі кемеде флагман болып, Адмирал Питер Уорренды Англия арнасының Бас қолбасшысы, Батыс эскадрильясының басшысы қызметінен алмастырды. Содан кейін Хоук өзінің экипаждарының өнімділігін жақсартуға және оларға мақтаныш пен патриотизм сезімін сіңіруге көп күш жұмсады. Батыс эскадрильясы француз арнасының порттарын бақылау үшін құрылған болатын. Бұрынғы қолбасшы лорд Ансон басшылығымен француз жағалауын сәтті ұстап тұрды және 1747 жылғы мамырда порттан шыққан үлкен конвойға шабуыл жасап, Финистер мүйісіндегі бірінші шайқаста жеңіске жетті. Британдықтар Батыс Индиядан келе жатқан конвой туралы хабар алды. Хоук өзінің флотын алып, француздардың келуін күтіп отырды. 1747 жылғы қазанда Хоук Бискай шығанағында Финистер мүйісіндегі екінші шайқаста француз эскадрильясының алты кемесін жаулап алды. Бұл, Ансонның бұрынғы жеңісімен бірге, британдықтарға соғыстың соңғы айларында Англия арнасында толық бақылауға ие болуға мүмкіндік берді. Бұл француз экономикасына зор зиян келтірді және британдықтарға Экс-ла-Шапель шарты бойынша келіссөздерде қолайлы бейбітшілікке қол жеткізуге көмектесті.
Hawke became commanding officer of the third rate in June 1743: he did not see action until the Battle of Toulon in February 1744 during the War of the Austrian Succession. The fight at Toulon was extremely confused, although Hawke had emerged from it with a degree of credit. While not a defeat for the British, they had failed to take an opportunity to comprehensively defeat the Franco Spanish fleet when a number of British ships had not engaged the enemy, leading to a mass court martial. Hawke's ship managed to capture the only prize of the battle, the Spanish ship Poder, although it was subsequently destroyed by the French. He was then given command of the second rate in August 1745. and appointed Second in Command of the Western Squadron, with his flag in the fourth rate in August 1747. He went on to replace Admiral Peter Warren as the Commander in Chief, English Channel in charge of the Western Squadron, with his flag in the third rate , in October 1747. Hawke then put a great deal of effort into improving the performance of his crews and instilling in them a sense of pride and patriotism. The Western Squadron had been established to keep a watch on the French Channel ports. Under a previous commander, Lord Anson, it had successfully contained the French coast and in May 1747 won the First Battle of Cape Finisterre when it attacked a large convoy leaving harbour. The British had received word that there was now an incoming convoy arriving from the West Indies. Hawke took his fleet and lay in wait for the arrival of the French. In October 1747, Hawke captured six ships of a French squadron in the Bay of Biscay in the Second Battle of Cape Finisterre. The consequence of this, along with Anson's earlier victory, was to give the British almost total control in the English Channel during the final months of the war. It proved ruinous to the French economy, helping the British to secure an acceptable peace at the negotiations for the Treaty of Aix la Chapelle.
Бейбітшілік
Алайда Хоук үшін бейбітшілік орнағаннан кейін оның активті қызметте болу мүмкіндігі бірден тоқтады. 1747 жылдың желтоқсанында ол Портсмут теңіз қаласының Парламент мүшесі болып сайланды және келесі отыз жыл бойы оны өкілдік етті. 1748 жылдың 26 мамырында вице-адмирал шеніне көтеріліп, 1755 жылы Портсмут портының адмиралы қызметіне қайта шақырылды. Бұл жағдай Ұлыбритания мен Франция арасындағы қарым-қатынасты одан әрі нашарлатып, оларды соғыс жариялауға жақын әкелді. Франция алдағы соғыста тұтқынға алынған сауда кемелерін қайтаруды талап етуді жалғастырды. 1756 жылдың басында Солтүстік Америкадағы көптеген қақтығыстардан және Еуропадағы қарым-қатынастың нашарлауынан кейін екі тарап ресми түрде соғыс жариялады. Хоук содан кейін үш ай бойы Менорка мен Марсель жағалауларында теңіз саяхаты жасап, үйіне оралғаннан кейін Бингке қарсы куәлік берді. Кейіннен Бингтің жақтастары Хоукты Менорка мен Тулонды блокадаламағаны үшін сынады. Ол 1757 жылдың 24 ақпанында толық адмирал шеніне көтерілді. Хоук содан кейін генералдарға дереу шабуыл жасауға немесе үйге қайтуға ұсыныс жасады. Оның флоты Батыс Индиядан келе жатқан конвойді қорғау үшін қажет болды және Рошфорт жағасында белгісіз мерзімге тоқтауға мүмкіндігі болмады. Мурдаунт асығыс келісім берді, ал экспедиция қалаға ешқандай маңызды шабуыл жасамай Британияға оралды. Экспедицияның сәтсіздігіне байланысты тергеу басталды, ол Мордаунтты әскери сотқа беруді ұсынды, ол 1757 жылдың 14 желтоқсанында басталды және ол ақталды. 1758 жылы Хоук Бресттің блокадасын алты ай бойы басқарды. 1758 жылы ол Адмиралтействодағы жоғары лауазымды тұлғаларымен үлкен жанжалға түсті, оның салдарынан ол туын түсіріп, портқа қайтып келді. Ол кейіннен өтініш білдіргенімен, қатаң сөгіс алды. Хоук болмаған кезде Канал флоты лорд Ансонның тікелей басқаруына берілді.
For Hawke, however, the arrival of peace brought a sudden end to his opportunities for active service. In December 1747, he was elected as a Member of Parliament for the naval town of Portsmouth, which he was to represent for the next thirty years. Promoted to vice admiral on 26 May 1748, and was recalled as Port Admiral at Portsmouth in 1755. This in turn further worsened relations between Britain and France, bringing them to the brink of declaring war. France would continue to demand the return of the captured merchant ships throughout the coming war. By early 1756, after repeated clashes in North America, and deteriorating relations in Europe, the two sides were formally at war. Hawke then spent three months cruising off Menorca and Marseille before returning home where he gave evidence against Byng. Hawke was subsequently criticised by some supporters of Byng, for not having blockaded either Menorca or Toulon. He was promoted to full admiral on 24 February 1757. Hawke then offered an ultimatum – either the Generals attacked immediately or he would sail for home. His fleet was needed to protect an inbound convoy from the West Indies, and could not afford to sit indefinitely off Rochefort. Mourdaunt hastily agreed, and the expedition returned to Britain without having made any serious attempt on the town. The failure of the expedition led to an inquiry which recommended the court martial of Mordaunt, which commenced on 14 December 1757 and at which he was acquitted. In 1758 Hawke directed the blockade of Brest for six months. In 1758 he was involved in a major altercation with his superiors at the Admiralty which saw him strike his flag and return to port over a misunderstanding at which he took offence. Although he later apologised, he was severely reprimanded. In Hawke's absence the Channel Fleet was placed under the direct command of Lord Anson.
Киберон шығанағы шайқасы
1759 жылы мамыр айында Хоук Батыс эскадрильясының басқарушылығына қайта орналастырылды. Ол Киберон шығанағы шайқасында маңызды жеңіс оді, және адмирал Эдвард Боскавеннің Лагос шайқасындағы жеңісімен бірге, французтардың шапқыншылық қаупі жойылды. Хоук француз флотын соғыстың қалған уақытында тоқтатып қойғанмен, одан да толық жеңіс оді алмағанына көңілі толмады, егер екі сағат көбірек күн болғанда, жау флотының бәрін қолға түсіретін едімін деді.
In May 1759 Hawke was restored to the command of the Western Squadron. He won a sufficient victory in the Battle of Quiberon Bay, that when combined with Admiral Edward Boscawen's victory at the Battle of Lagos, the French invasion threat was removed. Although he had effectively put the French channel fleet out of action for the remainder of the war, Hawke was disappointed he had not secured a more comprehensive victory, asserting that had he had two more hours of daylight the whole enemy fleet would have been taken.
Брест блокадасы
Хоуктың Куиберон шығанағындағы жеңісі Ұлыбританияға қарсы ірі шабуыл жасау мүмкіндігін дереу жойды, бірақ француздар соғыстың соңына дейін болашақтағы шабуылға үміттенді, бұл британдықтарды француз жағалауын қатаң блокадаға алуға мәжбүр етті. Бұл француз порттарының саудасын тоқтатып, Франция экономикасын одан әрі әлсіретті. Англияда болғаннан кейін Хоук Брест жағалауындағы блокадалық флотқа басшылық ету үшін қайта оралды. Британдықтар енді француз жағалауын Дюнкерктен Марсельге дейін блокадалап, тиімді түрде қоршап алды. Хоук Вилен эстуариясындағы қалған француз соғыс кемелерін жоюға тырысты. Ол өрт кемелерін жіберді, бірақ олар тапсырманы орындауға қол жеткізе алмады. Хоук жағалауға десант шығарып, түбекке ие болып, кемелерге құрлықтан шабуыл жасау жоспарын жасады. Бірақ Питттен әлдеқайда ірі экспедиция туралы бұйрық келген соң, ол бұл жоспардан бас тартуға мәжбүр болды.
Although Hawke's victory at Quiberon Bay ended any immediate hope of a major invasion of Great Britain, the French continued to entertain hopes of a future invasion for the remainder of the war, which drove the British to keep a tight blockade on the French coast. This continued to starve French ports of commerce, further weakening France's economy. After a spell in England, Hawke returned to take command of the blockading fleet off Brest. The British were now effectively mounting a blockade of the French coast from Dunkirk to Marseille. Hawke attempted to destroy some of the remaining French warships, which he had trapped in the Vilaine Estuary. He sent in fire ships, but these failed to accomplish the task. Hawke developed a plan for landing on the coast, seizing a peninsula, and attacking the ships from land. However, he was forced to abandon this when orders reached him from Pitt for a much larger expedition.
Белл-Айл аралын басып алу
Питт француздарды одан әрі әлсірету мақсатында Бретань жағалауындағы Белль-Иль аралын басып алу идеясын ойлап тапты және флотты оны алуға экспедицияға дайындауға шақырды. Хоук Ансонға жазған хатында қарсылығын ашық білдірді, бұл хат кейіннен кеңінен таралды. Питт Хоук өкілеттігін асыра пайдаланғанын ескергенде, бұған қатты ашуланды. Дегенмен Питт Белль-Ильге қарсы экспедицияны жалғастырды. 1761 жылғы сәуірде жасалған алғашқы шабуыл ауыр шығындармен кері қайтарылды, бірақ күшейтілген британдық әскерлер маусым айында аралды сәтті басып алды. Аралды басып алу Питтке тағы бір жеңіс сыйлады және британдықтар Францияның бір бөлігін басып ала алатынын көрсеткендіктен, француз халқының рухын құлатты. Алайда Хоук айтқан стратегиялық маңыздылығы туралы сын-пікірлері расталды. Бұл арал жағалауға одан әрі шабуылдар жасау үшін тиімді база болған жоқ, сондай-ақ француздар оны жоғалтуға тым алаңдамады. Кейіннен жүргізілген бейбіт келіссөздер барысында Франция Британияға оны қайтару үшін ештеңе ұсынбайтынын, Британия қаласа оны өздерінде қалдыра беретінін мәлімдеді.
In an effort to further undermine the French, Pitt had conceived the idea of seizing the island of Belle Île, off the coast of Brittany and asked the navy to prepare for an expedition to take it. Hawke made his opposition clear in a letter to Anson, which was subsequently widely circulated. Pitt was extremely annoyed by this, considering that Hawke had overstepped his authority. Nonetheless, Pitt pressed ahead with the expedition against Belle Île. An initial assault in April 1761 was repulsed with heavy loss but, reinforced, the British successfully captured the island in June. Although the capture of the island provided another victory for Pitt and lowered the morale of the French public by showing that the British could now occupy parts of Metropolitan France, Hawke's criticisms of its strategic usefulness were borne out. It was not a useful staging point for further raids on the coast and the French were not especially concerned about its loss, telling Britain during subsequent peace negotiations that they would offer nothing in exchange for it and Britain could keep it if they wished.
Адмиралтействоның бірінші лорды
Содан кейін Хоук активті қызметтен зейнеткерлікке шықты, 1763 жылғы 4 қаңтарда Ұлыбританияның контр-адмиралы, ал 1765 жылғы 5 қарашада Ұлыбританияның вице-адмиралы атанды. 1766 жылғы желтоқсанда Чатем министрлігінде Адмиралтействоның бірінші лорды болып тағайындалды және 1768 жылғы 15 қаңтарда флот адмиралы дәрежесіне көтерілді. Бірінші лорд қызметін атқару кезінде Хоук теңіз күштерінің шығындарын бақылауға алуда табысқа жетті. Ол сондай-ақ 1770 жылғы Фолкленд аралдары дағдарысы кезінде теңіз күштерін жұмылдыруды қадағалады, ал 1771 жылғы қаңтарда лорд Сэндвич оның орнына бірінші лорд болды. Хоук 1768 жылы аттанған алғашқы экспедицияға капитан Джеймс Куктың басшылық етуіне ықпал етті. Корольдік географиялық қоғамдағы мәжілісте экспедицияны азаматтық адам басқару керек деген ұсыныс айтылғанда, Хоук мұндай оқиғаға жол беруден гөрі оң қолын кесіп тастауға дайын екенін айтқан деседі. Кук өзінің алғысын білдіру үшін «Жаңа дүниеде» кездескен бірнеше маңызды жерлерге Хоуктің есімін берді.
Hawke then retired from active duty, becoming Rear Admiral of Great Britain on 4 January 1763 and Vice Admiral of Great Britain on 5 November 1765. He was made First Lord of the Admiralty in the Chatham Ministry in December 1766 and promoted to Admiral of the Fleet on 15 January 1768. During his time as First Lord, Hawke was successful in bringing the navy's spending under control. He also oversaw the mobilisation of the navy during the Falklands Crisis in 1770 and was then succeeded as First Lord by Lord Sandwich in January 1771. Hawke was influential in the decision to give Captain James Cook command of his first expedition that left in 1768. When at a meeting in the Royal Geographical Society it was suggested that a civilian should lead the expedition, Hawke is supposed to have remarked that he would sooner have his right hand cut off than allow this to happen. Cook named a series of prominent places that he came across in the 'New World' after Hawke as a sign of his gratitude.
Соңғы жылдар
Хоук 20 мамыр 1776 жылы "Таутон" бароны Хоук титулын алды (Йоркширдегі оның әйелі мұра еткен Скартингвелл Холл резиденциясы орналасқан). Өмірінің соңына қарай ол Темзадағы Санбериде шалғайдағы үй салдырып, онда және Гэмпширдегі Солтүстік Стоунхэмдегі жалға алынған үйде кезекпен тұрды. Ол 17 қазан 1781 жылы Темзадағы Санберидегі үйінде қайтыс болды және Солтүстік Стоунхэмдегі Сент-Николас шіркеуіне жерленді.
Hawke was created Baron Hawke "of Towton" (in which Yorkshire parish was situated his residence of Scarthingwell Hall, inherited by his wife) on 20 May 1776. Towards the end of his life he had his country house built in Sunbury on Thames and lived alternately there and at a rented home in North Stoneham, Hampshire. He died at his house in Sunbury on Thames on 17 October 1781 and was buried at St. Nicolas' Church, North Stoneham.
Неке және балалылық
1737 жылы ол Йоркширдегі Халл қаласының жанындағы Гейтфорттың Бёртон Холл иесі Уолтер Бруктың (1695–1722) жалғыз қызы және жалғыз мұрагері Кэтрин Брукке үйленді. Бруктың әйелі Кэтрин Хаммонд (1721 жылы қайтыс болды), ол Скартингвелл Холлдың Уильям Хаммондтың қызы және мұрагері еді. Ол әйелінен үш ұл және бір қызды өсірді, ал үш баласы нәресте шағында қайтыс болды. Ол Скартингвелл Холлды мекен етіп, барониясын орналасқан ауданы бойынша "Таутондық" деп атады.
In 1737 he married Catherine Brooke, the only daughter and sole heiress of Walter Brooke (1695 1722) of Burton Hall, Gateforth near Hull in Yorkshire, by his wife Catherine Hammond (d.1721) daughter and heiress of William Hammond of Scarthingwell Hall, Hawke made his home at Scarthingwell Hall and took for his barony the territorial designation "of Towton" from the parish in which it was situated. By his wife he had three sons and one daughter, who survived, and three children who died in infancy.