Кіріспе

Британдық әскери-теңіз офицері вице-адмирал Джон Байрон (8 қараша 1723 – 1 сәуір 1786) – британдық Корольдік теңіз күштерінің офицері және зерттеуші. Теңізде жиі жаман ауа-райымен кездесуіне байланысты баспасөзде оны "Жаман ауа-райы Джек" деп атады. Мичман болып қызмет еткен кезде ол Джордж Ансонның эскадрильясымен бірге әлемді айналып сапар шекті, бірақ Байронның HMS Wager кемесі Оңтүстік Чилиге ғана жетіп, содан кейін жарық көрді. Ол кеменің капитанымен бірге Англияға оралды. 1768 жылы кеткен Хью Паллизерден кейін ол Ньюфаундлендтің губернаторы болды. 1764–1766 жылдары ол өзінің эскадрильясымен комодор ретінде әлемді айналып өтті. Ол Жеті жылдық соғыста және Америка революциясында шайқасты. 1786 жылы қайтыс болғанға дейін ол Ақ теңіз вице-адмиралы дәрежесіне жетті. Оның немерелерінің арасында ақын Лорд Байрон және адмирал және зерттеуші Джордж Ансон Байрон бар, олар тиісінше 6-шы және 7-ші Байрон барондары болды.

Ерте мансап

Байрон Уильям Байронның екінші ұлы, 4-ші Барон Байрон және Уильямның, 4-ші Барон Берклидің қызы Франсис Беркли болған. Вестминстер мектебінде оқығаннан кейін 14 жасында Корольдік теңіз күштеріне қатысып, 1738-40 жылдары HMS Romney кемесімен алғашқы саяхатын жасады.

Өлім және мұра

Оның әйелі Софияның қаржы агентіне жазған хатына сәйкес, Джон Байрон 1786 жылғы 1 сәуірде Лондондағы Болтон Роудағы үйінде қайтыс болды (кейінгі өмірбаяндарда айтылған 10 сәуірде емес). Тоғыз күннен кейін оның денесі Твикенхемдегі Әулие Мария Діңгезі шіркеуінің ғибадатханасының астында орналасқан Бэркли отбасының мазарында жерленді. Джонның өмірі немересі, ақын Джордж Гордон Байронға зор шабыт берді, бірақ олар ешқашан кездеспеді. Ақын шығармаларында атасының өмірінен алынған оқиғаларды пайдаланды, оның "Тасма" повесін Дон Хуандағы кеме апаттық көрінісіне қолданып, сондай дауылды, бақытсыз өмір сүргендігіне байланысты туыстық сезімін жазды: ол жарты әпкесі Аугуста Лиге жолдаған хатында "ол теңізде де, мен де құрлықта да тыныштық таппадым" деп жазды.

Көркем шығармаларда

Джон Байронның Ансон сапарындағы тәжірибесі Патрик О'Брайанның "Бейтаныс жағалау" романының негізі болып табылады. Ол Байронның 1768 жылғы "Құрметті Джон Байронның баяндамасы" еңбегіне тығыз жақын. Филип Хосе Фармердің "Қараңғы жоспар" романында Джон Байрон "Разл Дазл" шхунасының экипажының мүшесі. Дэвид Гранның "Уаджер" кітабында Джон Байронның "Уаджер" кемесіндегі және кеме апатқа ұшыраған кездегі оқиғалары оқиғаның орталық мәселесі болып табылады.