Кіріспе

Суретші жасаған бейнелеу

Иллюстрация – мәтінге, түсінікке немесе процеске қоса берілетін көрнекі түсіндірме, интерпретация немесе безендіру. Ол плакаттар, жарнама парақшалары, журналдар, кітаптар, оқу материалдары, анимациялар, бейне ойындар және фильмдер сияқты басылым және цифрлық медиада қолдануға арналған. Иллюстрацияны әдетте иллюстратор жасайды. Цифрлық иллюстрациялар веб-сайттар мен қосымшаларды қолданушылар үшін ыңғайлырақ ету үшін жиі пайдаланылады, мысалы, цифрлық мәтінді сүйемелдеу үшін эмодзилерді қолдану. Иллюстрация – мысал келтіруді де білдіреді, жазба немесе сурет түрінде. "Иллюстрация" сөзінің шығу тегі – орта ағылшын тілінің кейінгі кезеңінен (мәні – "жарық беру; рухани немесе зияли ағарту"): көне француз тілі арқылы латын тіліндегі illustratio(n) сөзінен, illustrare етістігінен туындаған.

Техникалық және ғылыми сурет

Техникалық және ғылыми иллюстрация техникалық немесе ғылыми сипаттағы ақпаратты жеткізеді. Оған жарылған көріністер, қималар, тікелей көру эффектісі, қайта құрулар, оқулық суреттер, компоненттердің дизайны, схемалар кіруі мүмкін. Мақсаты – "көрнекі арна арқылы адамға тиімді түрде белгілі бір ақпаратты жеткізетін көркем бейнелер жасау". Техникалық және ғылыми иллюстрация көбінесе техникалық білімі жоқ аудиторияға тақырыптарды сипаттау немесе түсіндіру үшін жасалады, сондықтан ол "көрерменнің қызығушылығы мен түсінігін арттыру үшін объектінің не екенін немесе не істейтінін жалпы түсінік беруі керек". Заманауи иллюстрация тәжірибесінде 2D және 3D бағдарламалық қамтамасы жиі қолданылады, олардың көмегімен оңай жаңартылып, түрлі жағдайларда қайта пайдаланылатын нақты бейнелер жасалады. Табиғаттану иллюстраторларының гильдиясы және Медициналық иллюстраторлар қауымдастығы бар. Медициналық иллюстраторлар қауымдастығының мәліметінше, орташа жалақы 70 650 АҚШ доллары, ал ғылыми иллюстраторлар үшін – 72 277 АҚШ доллары. Жұмыс түрлері ғылыми-зерттеу институттарынан музейлерге, анимация саласына дейін алуан түрлі.

Суреттеу - көркем өнер

Сурет өнерінде иллюстрация кейде графикалық дизайн мен бейнелеу өнерінен кем маңызды деп есептелген. Бірақ, бүгінде графикалық роман және бейне ойын индустриясының дамуына, сондай-ақ журналдар мен басқа да басылымдарда иллюстрацияны қолданудың кеңеюіне байланысты, иллюстрация әлемдік нарыққа үңіліп, құнды өнер түріне айналуда. Түпнұсқа иллюстрация туындылары аукциондарда жоғары бағаға сатылады. АҚШ суретшісі Норман Роквеллдің "Үйден кету" атты картинасы 2006 жылы Sotheby's аукционында 15,4 миллион АҚШ долларына сатылды. Гил Элвгрен және Альберто Варгас сияқты пин-ап суретшілері де жоғары бағаға қол жеткізеді, осыған орай көптеген басқа иллюстрация жанрлары да бағалы саналады.

Тарих

Тарихи тұрғыдан алғанда, иллюстрация өнері баспа және баспа ісінің өндірістік процестерімен тығыз байланысты.

Ерте тарих

Орта ғасырлық кодекстердің суреттері иллюминация деп аталды және әрқайсысы қолмен салынды да, боялды. 15 ғасырда баспа машинасының ойлап табылуымен кітаптар кеңірек таралды және көбінесе ағаш кескіндерімен суреттелді. Ең алғашқы суреттер ежелгі Мысыр (Хемет) дәуірінде, көбінесе иероглифтер түрінде кездеседі. Иллюстрациялардың классикалық мысалы – б.з.д. 1294 жылдан 1279 жылға дейінгі Фараон Сети I қабірі, ол Рамзес II-нің әкесі болған, ол 1303 ж.д. туған. 1600 жылдардағы Жапонияда Ukiyo-e стилі пайда болды, бұл көркем сызықтармен, жарқын түстермен және нәзік тонмен сипатталатын ықпалды иллюстрация стилі, ол сиямен сызылған ағаш блогын басып шығару техникасының нәтижесінде туды. Суреттеріне халық ертегілері, танымал тұлғалар мен күнделікті өмір жайлы сюжеттер кірді. Хокусайдың «Канагаваның жағасындағы Ұлы толқын» суреті сол кездегі танымал туынды. 16-17 ғасырлардағы Еуропада иллюстрацияны көбейтудің негізгі әдістері – гравировка және эфирлеу болды. 18 ғасырдағы Англияда белгілі иллюстратор Уильям Блейк (1757–1827) рельефті эфирлеуді қолданды. 19 ғасырдың басында литографияның енгізілуі көбейту сапасын едәуір жақсартты.

19 ғасыр

Еуропада XIX ғасырдың басындағы елеулі тұлғалар Джон Лич, Джордж Крюкшанк, Диккенс иллюстраторы Хаблот Найт Браун және Францияда Оноре Домье болды. Олардың барлығы сатирикалық және "серьезді" басылымдарға үлес қосты. Осы кезде әлеуметтік нормалар, түрлер мен топтарды бейнелейтін карикатуралық суреттерге зор сұраныс болды. Британдық "Punch" юмористикалық журналы (1841–2002) Крюкшанктың "Comic Almanac" (1827–1840) жетістігіне негізделіп, көптеген танымал суретшілерді, соның ішінде сэр Джон Тенниелді, Далзиел ағайындыларын және Жорж дю Мориерді жұмысқа алды. Олардың барлығы бейнелеу өнерінде білім алғанмен, олардың атақтары негізінен иллюстратор ретінде қалыптасты. Тарихи тұрғыдан алғанда, "Punch" 1840 және 1850 жылдары ең ықпалды болды. Журналда "карикатура" термині алғаш рет әзілді суретті сипаттау үшін қолданылды және оның кең таралғандығы Джон Личті әлемдегі алғашқы "карикатурист" деп тануына әкелді. Париждегі "Le Voleur" сияқты басқа да журналдармен бірдей, "Punch" жақсы иллюстрация жақсы мәтінмен бірге жақсы сатылатынын түсінді. 21 ғасырға дейін жарияланымды жалғастырған "Punch" танымал иллюстрациядағы карикатураға тәуелділіктен күрделі тақырыптық бақылауға дейінгі кезеңдік өзгерісті көрсетеді.

"Алтын ғасыр"

1800 жылдардың басында газеттер, көптеп таралған журналдар және суреттелген кітаптар Еуропа мен Жаңа дүниедегі тұтынушылар арасындағы басты бұқаралық ақпарат құралдарына айналды. 19 ғасырда баспа технологиясының дамуы суретшілерге түс пен бейнелеу техникаларымен тәжірибе жасауға мүмкіндік берді. Баспа саласындағы осы жетістіктер әдебиеттің барлық саласына әсер етті – рецепттер жинағынан бастап, фотосуреттер мен саяхат нұсқаулықтарына, сондай-ақ балалар кітаптарына дейін. Баспаның жетілуіне байланысты кітаптар мен басқа материалдарда түсті фотосуреттерді шығару да қолжетімді болды. 1900 жылға қарай қағаздың дерлік 100 пайызы машинамен жасалатын. Егер бір адам қолмен жұмыс істесе, күніне 60-100 кг қағаз өндіре алса, механикаландыру күніне шамамен 1000 кг қағаз өндіріске мүмкіндік берді. Сонымен қатар, 1846 жыл мен 1916 жыл аралығындағы 50 жыл ішінде кітап өндірісі 400%-ға өсті, ал кітаптардың бағасы екі есеге төмендеді. Осы кезеңнің ең белгілі суретшілерінің қатарында Брэндивайн мектебінен Н.С. Уайт және Говард Пайл, Джеймс Монтгомери Флагг, Элизабет Шиппен Грин, Дж.С. Лейендекер, Вайолет Оукли, Максфилд Пэрриш, Джесси Уилкокс Смит және Джон Риа Нилл болды. Францияда 1905 жылы Contemporary Book Society Пол Жувке Рудьярд Киплингтің "Жуңғар кітабын" суреттеуді тапсырды. Пол Жув осы кітаптың 130 суретін жасауға он жыл жұмсады, ол кітап сүйгіштердің шедеврлерінің бірі ретінде сақталды.