Венгрия музыкалық дәстүрлерінің шолуы

Кіріспе

Венгрияның музыкалық дәстүрлеріне шолу

Венгрия халық, эстрадалық және классикалық музыка салаларына көп үлес қосқан. Венгрия халық музыкасы ұлттық есімділіктің маңызды бөлігі болып табылады және венгр музыкасындағы маңызды рөлді сақтайды. Мохачтағы Бусойярс фестивалі – Венгриядағы халық музыкасының маңызды шарасы, бұрын ұзақ жылдар бойы құрметке ие болған және танымал Богишло оркестрінің қатысуымен өтті. Венгрия халық музыкасында дәстүрлі түрде қолданылатын аспаптарға цитера, цимбалом, кобза, доромб, дуда, канаскюрт, тарогато, тамбура, текере және этегардон жатады. Венгрияның дәстүрлі музыкасы көршілес Балқан елдері мен Орталық Азияның музыкалық дәстүрлерімен ұқсастықтары бар екені анықталды. Венгрия классикалық музыкасы – венгр тамырларынан туындаған және венгр топырағында жасалған, халық әндерінің музыкалық әлемін пайдаланып саналы музыкалық мәдениеттің бір түрін құруға бағытталған ұзаққа созылған тәжірибе. Венгрияның жоғарғы топтарының Еуропаның қалған бөлігімен мәдени және саяси байланыстарының арқасында еуропалық музыкалық идеялардың көптеген ағындары келді, бірақ ауыл тұрғындары өздерінің дәстүрлерін сақтап, 19 ғасырдың соңында венгр композиторлары ауылдық халық музыкасын венгр классикалық стилін (қайта) жасай алуға мүмкіндік берді. Мысалы, Венгрияның ең танымал композиторлары Бела Барток пен Золтан Кодалы музыкаларында халық мотивтерін пайдаланғанымен белгілі. Барток Орталық және Шығыс Еуропаның, соның ішінде Хорватия, Чехия, Польша, Румыния, Словакия және Сербияның халық әндерін жинады, ал Кодалы ерекше венгр музыкалық стилін ашуға көбірек қызығушылық танытты. Венгриядағы маңызды музыкалық жанрлардың бірі – көп ғасырлық тарихы бар цыған (рома) музыкасы. Венгрия цыған музыкасы ұлттық мәдениеттің ажырамас бөлігі болып табылады және елде үнемі танымал болып келеді. Венгрияда коммунистік үкімет кезінде (1949–1989) Әндер комитеті эстрадалық музыканы цензуралап, бүлдірушілік пен идеологиялық бұрмалаушылық іздерін іздеді. Алайда, содан бері венгр музыка индустриясы жаңарып, джаз саласында Рудольф Томсиц (трубашы), Кароли Биндер (пианист-композитор) және венгр халық музыкасының жаңартылған түрінде Ференц Себе және Марта Себестен сияқты сәтті орындаушыларды шығарды. Венгрияның үш алып рок тобы – Illés, Metró және Omega әлі де өте танымал.

Hungary has made many contributions to the fields of folk, popular and classical music. Hungarian folk music is a prominent part of the national identity and continues to play a major part in Hungarian music. The Busójárás carnival in Mohács is a major folk music event in Hungary, formerly featuring the long established and well regarded Bogyiszló orchestra. Instruments traditionally used in Hungarian folk music include the citera, cimbalom, cobza, doromb, duda, kanászkürt, tárogató, tambura, tekero and ütőgardon. Traditional Hungarian music has been found to bear resemblances to the musical traditions of neighbouring Balkan countries and Central Asia. Hungarian classical music has long been an "experiment, made from Hungarian antedecents and on Hungarian soil, to create a conscious [variant of] musical culture [using the] musical world of the folk song". Although the Hungarian upper class has long had cultural and political connections with the rest of Europe, leading to an influx of European musical ideas, the rural peasants maintained their own traditions such that by the end of the 19th century, Hungarian composers could draw on rural peasant music to (re)create a Hungarian classical style. For example, Béla Bartók and Zoltán Kodály, two of Hungary's most famous composers, are known for using folk themes in their music. Bartók collected folk songs from across Central and Eastern Europe, including Croatia, Czechia, Poland, Romania, Slovakia and Serbia, whilst Kodály was more interested in uncovering a distinctively Hungarian musical style. One of the most significant musical genres in Hungary is Romani music, with a historical presence dating back many centuries. Hungarian Romani music is an integral part of the national culture, and it has become increasingly popular throughout the country. During the era of Communist rule in Hungary (1949–1989) a Song Committee scoured and censored popular music for traces of subversion and ideological impurity. Since then, however, the Hungarian music industry has begun to recover, producing successful performers in the fields of jazz such as trumpeter Rudolf Tomsits, pianist composer Károly Binder and, in a modernized form of Hungarian folk, Ferenc Sebő and Márta Sebestyén. The three giants of Hungarian rock, Illés, Metró and Omega, remain very popular.

Сипаттамалары

Еуропалық халықтардың көпшілігінен өзгеше, мажарлар, яғни угрлар, біздің заманымыздың V-VIII ғасырларында угр және шығыс түркі халықтарының араласуынан пайда болған. Этномузыколог Бруно Неттл мажар халқының дәстүрлі музыкасының монғол және Солтүстік Америка халықтарының музыка стилімен ұқсастықтарын көрсетеді, марийлер сияқты. Алайда, Бенс Сзабольчи финно-угр және түрік-монғол элементтерінің бар екенін, бірақ оларды "нақты, анық ұлттық немесе тілдік топтарға жатқызу мүмкін емес" дейді. Дегенмен, Сзабольчи мажар музыкалық дәстүрлері мен марий, калмык, остяк, солтүстік-батыс қытай, татар, вогул, Анатолия түріктері, башкир, моңғол және чуваш музыкалары арасындағы байланысты атап көрсетеді. Оның пікірінше, бұл "Мажар халық музыкасының тереңінде Азиялық естеліктер жатыр екенін және бұл халық музыкасы ежелгі Шығыс мәдени байланыстарының тізбегіндегі соңғы батыс буыны" екенін көрсетеді.

ХХ ғасырдың аяғы

XX ғасырдың бірінші жартысында Барток пен Кодалы композиторлардың, әсіресе Кодалыдың ұрпағы үшін күшті символы болды. 1947 жыл шамасында халықтық хор музыкасының қайта жандануы басталды, бірақ 1950 жылы коммунизмнің күшеюімен мемлекеттік өнер басымдыққа ие болғанда бұл жандану адал күш ретінде аяқталды. Коммунизм кезінде композитордың музыкалық стилі арқылы оның адалдығы мен идеологиялық байланысы өлшенді; «формалистік» және «космополиттік» сипаттамалары кеңінен таралды, ал нағыз венгр стилі негізгі лад, классикалық ария, рондо немесе соната формасы және Кодалы шығармаларынан алынған аккорд тізбектерімен байланыстырылды. Музыка біркелкі түрде мерекелік және оңтайлы болды, кез келген ауытқу күдік тудырды; осы қарапайымдық көпшіліктің қолдауын алмады, өйткені олар ұрықсыз, бекітілген стильдермен өзін-өзі байланыстыра алмады. Бұл кезеңнің ең көрнекті композиторлары – Эндре Сервански, Ференц Сабо және Лайош Бардос. 1955 жылдан бастап Бартоктан шабыт алып, венгр музыкасына жаңа тыныс берген жаңа композиторлар толқыны пайда болды. Бұл дәуірдің композиторларына Андраш Михайли, Эндре Сервански, Пал Кадоса, Ференц Фаркас және Дьёрдь Ранки кірді. Бұл композиторлар венгр музыкасының ескі әдістерін қайта жаңғыртып, сонымен қатар батыс классикалық музыкасының авангардтық және модернистік элементтерін бейімдеді. Дьёрдь Лигети мен Дьёрдь Куртаг жиі бірге еске алынады. Олар Трансильванияда бір-біріне жақын дүниеге келіп, 1940 жылдары Будапештте оқыды. Екеуі де Стокхаузеннің ықпалында болды. Куртагтың модернизмі өткеннен көптеген әсерлерді сіңірді. Ал Лигети хроматикалық тон кластерлері мен пародия элементтері арқылы жаңа тіл ойлап тапты. Екеуі де көп тілді және эмигранттарға айналды. Бұл олардың шығармаларының мәтіндерінде көрінеді. 1970 жылы Жаңа музыка студиясының құрылуы венгр классикалық музыкасын одан әрі жаңғыртуға көмектесті, композиция мен орындаудағы көркемдік деңгеймен қатар тыңдаушылардың білімін арттыруды маңызды санаған композиторларды насихаттады. Бұл студияның белгілі композиторлары – Ласло Видовски, Ласло Сари және Золтан Йеней. 1970 жылдары Бенкё Диксиленд тобы мен Бела Сзакчи Лакатос сияқты халықаралық деңгейде танымал орындаушылар пайда болған кезде ғана кеңінен танылды. 1968 жылы Венгрия экономикасын жандандыру мақсатында Жаңа экономикалық механизм енгізілді, ал Illés тобы беделді Táncdalfesztivál фестивалінде барлық жүлделерді жеңіп алды. Алайда 1970 жылдары коммунистік партияның консервативті күштері Венгриядағы наразылықты басып тастады, ал рок-музыка негізгі нысанаға алынды. Illés тобының өнер көрсетуіне және жазбаларын шығаруына тыйым салынды, ал Metró және Omega тобы тарап кетті. Бұл топтардың бірқатар мүшелері Locomotiv GT супертобын құрды, ол тез арада үлкен танымалдыққа ие болды. Осы арада Omega тобының қалған мүшелері Германияда жұлдыздық деңгейге жетіп, біраз уақытқа дейін танымал болды. Коммунистік жүйе құлағаннан кейін Венгрияның дискілік компаниясы (MHV) жекешелендірілді және Bahia және Human Telex сияқты кішігірім тәуелсіз лейблдер құрылды. EMI сияқты ірі көпұлттық компаниялар Будапештте кеңселерін ашты. Венгрияның танымал музыкасы әлемдік музыка индустриясына енді.

For the first half of the 20th century, Bartók and Kodály were potent symbols for a generation of composers, especially Kodály. Starting in about 1947, a revival in folk choir music began, ended as an honest force by 1950, when state run art became dominant with the rise of Communism. Under Communism, "(c)ommitment and ideological affiliation (were) measured by the musical style of a composer; the ignominious adjectives 'formalistic' and 'cosmopolitan' gain currency (and the proper Hungarian style was) identified with the major mode, the classical aria, rondo or sonata form, the chord sequences distilled" from Kodály's works. Music was uniformly festive and optimistic, with every deviation arousing suspicion; this simplicity led to a lack of popular support from the public, who did not identify with the sterile approved styles. The most prominent composers of this period were Endre Szervánszky, Ferenc Szabó and Lajos Bárdos. Beginning in about 1955, a new wave of composers appeared, inspired by Bartók and breathing new life into Hungarian music. Composers from this era included András Mihály, Endre Szervánszky, Pál Kadosa, Ferenc Farkas and György Ránki. These composers both brought back old techniques of Hungarian music, as well as adapting imported avant garde and modernist elements of Western classical music. György Ligeti and György Kurtág are often mentioned in the same sentence. They were born near each other in Transylvania and studied in Budapest in the 1940s. Both were influenced by Stockhausen. Kurtág's modernism borrowed many influences from the past. By contrast Ligeti invented a new language with chromatic tone clusters and elements of parody. Both were multi lingual and became exiles. This is reflected in the texts for their works. The foundation of the New Music Studio in 1970 helped further modernise Hungarian classical music though promoting composers that felt audience education was as important a consideration as artistic merit in composition and performance; these Studio's well known composers include László Vidovszky, László Sáry and Zoltán Jeney. it has not achieved widespread renown until the 1970s, when Hungary began producing internationally known performers like the Benkó Dixieland Band and Béla Szakcsi Lakatos. In 1968, the New Economic Mechanism was introduced, intending on revitalising the Hungarian economy, while the band Illés won almost every prize at the prestigious Táncdalfesztivál. In the 1970s, however, the hard liners of the Communist party cracked down on dissidence in Hungary, and rock was a major target. The band Illés was banned from performing and recording, while Metró and Omega left. Some of the members of these bands formed a supergroup, Locomotiv GT, that quickly became very famous. The remaining members of Omega, meanwhile, succeeded in achieving stardom in Germany, and remained very popular for a time. As the communist system was falling apart, the Hungarian Record Company (MHV) was privatized and smaller independent labels such as Bahia and Human Telex were formed. Major multinational companies such as EMI established headquarters in Budapest. Hungarian popular music became incorporated into the global music industry.

Электрондық музыка

Клубтық және электрондық би музыкасы 1989 жылы режимнің өзгеруінен кейін Венгрияда кең танымалдылыққа ие бола бастады, бұл әлемдік музыкалық кеңістікте электрондық музыканың өсуімен қатар жүрді. Батыс мәдениетінің саяси еркіндігі мен мәдени гүлденуі клубтық өнерге жол ашты, соның нәтижесінде елдің түкпір-түкпірінде, әсіресе Будапештте және Балатон көлі маңында көптеген орындар ашылды. 1990 жылдар бірнеше би ұйымдарының құрылуымен де есте қалды, олардың ішінде Soho Party, Splash, Náksi & Brunner, сондай-ақ Emergency House және Kozmix сияқты рейв ұйымдары бар. Көрікті техно және хаус диджейлері – Стербински, Будай және Ньюл. Бұл өнердің дамуы Budapest Parade сияқты іс-шараларға әкелді, ол Венгриядағы ең ірі көше фестивалі болып есептеледі және 2000 жылдан 2006 жылға дейін жыл сайын өткізіліп, жарты миллионнан астам көрерменді қамтыды. Венгриядағы электрондық би музыкасы мен техно мәдениетінің тарихы Ференц Кёмелодидің "Fénykatedrális" (1999, венгр тілінде) кітабында сипатталған. 1991 жылы Tilos Rádióның құрылуымен өркендеген андеграунд сахнасы белгілі болды, ол алғашқы еркін және тәуелсіз қоғамдық радиостанция ретінде, пираттық радиостанция ретінде бастау алды. Станция көп ұзамай алғашқы баламалы электрондық ұйымдармен тығыз байланыс орнатты және көптеген жаңаларын құруға түрткі болды. Korai Öröm және Másfél (сондай-ақ Myster Mobius) сияқты топтар амбиент және психоделикалық музыка ойнай бастады. Сахнадағы ең ықпалды топтардың бірі – Anima Sound System 1993 жылы құрылды, ол эсид-джаз және этникалық музыкадан шабыттанған дуб және трип-хоп стилінде орындады. Colorstar және Neo сияқты көптеген басқа да топтар мен ұйымдар пайда болды. Neo өзінің бірегей электро-поп стилімен әлемдік деңгейде танымал болды және 2004 жылы Канн кинофестивалінде "Control" саундтрек альбомы үшін "Поп музыкасының Моцарты" сыйлығын алды. Anima-дан басқа, этникалық және халықтық музыка да сахнаға әсер етті, бұл Balkan Fanatik немесе Mitsoura сияқты ұйымдарда көрінді. Ең табысты венгр электрондық музыканттарының бірі – Yonderboi, ол жақында Žagar құрамында жұмыс істеді және елде кең танымалдылыққа ие болды. Соңғы жылдары дубстеп те бүкіл елде танымал бола бастады. Эксперименталды және минималды сахна әлі де дамуда, бірақ бірнеше топтар мен диджейлер көптеген іс-шараларды ұйымдастырып жұмыс істеп жатыр. Көрікті орындаушылардың қатарында c0p, Cadik, Ferenc Vaspöeri және Isu бар.

Clubbing and electronic dance music started gaining popularity in Hungary following the change of regime in 1989 and corresponding to Electronic music's increasing popularity in the worldwide musical mainstream. The political freedom and cultural boom of western culture opened the way for the clubbing scene, with several venues starting all around the country, especially in Budapest and around Lake Balaton. The 1990s also marked the creation of several dance formations, notably Soho Party, Splash, Náksi & Brunner and also rave formations such as Emergency House and Kozmix. Notable techno and house DJ s are Sterbinszky, Budai, and Newl. The workings of the scene culminated in events like Budapest Parade, the largest such street festival in Hungary, that was held yearly from 2000 to 2006, attracting more than half million visitors. The history of Electronic Dance Music and Techno culture in Hungary is documented in Ferenc Kömlődy's book "Fénykatedrális", (1999 in Hungarian). A thriving underground scene was marked by the start of Tilos Rádió in 1991, the first free independent community station, starting out as a pirate radio. The station soon developed strong ties with the first alternative electronic formations, and inspired to start many others. Bands like Korai Öröm and Másfél (also check Myster Mobius) started, playing ambient, psychedelic music. Anima Sound System, one of the most influential bands on the scene, was created in 1993 playing dub and trip hop influenced by acid jazz and ethnic music. Several other bands and formations followed, like Colorstar and Neo. Neo has won a worldwide reputation for their unique electro pop style and the "Mozart of pop music" award (Cannes, 2004) they received for their soundtrack album called "Control". Apart from Anima, ethnic and folk influenced the scene in many ways, exemplified by formations like Balkan Fanatik, or Mitsoura. One of the most successful Hungarian electronic musician is Yonderboi, who recently co created Žagar, gaining wide reputation in the country. In the past few years, dubstep has gained popular attention as well, nationwide. Experimental and minimal scene is in its early age, although several crews and DJs are working, organising numerous events. Notable performers include c0p, Cadik, Ferenc Vaspöeri and Isu.

Хип-хоп

Венгрияда хип-хоп пен рэп екі бағытта дамыды: андерграунд және мэйнстрим. Бұл екі бағыт Венгрия жастарының арасында кең таралған. Андерграунд рэперлер өз музыкаларын "сату" деп айыптайтын мэйнстримге қарсы шығып, көбінесе терең мағыналы мәлімдемелер жасайды. Мэйнстрим хип-хопқа Венгрияда гангста рэптің негізін қалаушы Ганкста Золи басымдық етеді. Сонымен қатар, FankaDeli, Sub Bass Monster, Dope Man және LL Junior сияқты танымал орындаушылар да бар. Мэйнстрим хип-хоп рома жастарының арасында ерекше танымал. Bëlga Tilos Rádióдағы хип-хоп жобасының бір бөлігі ретінде пайда болды. Олар лирикалық жаңашылдар және керемет пародистер ретінде Будапешт қалалық көлік компаниясы BKV-ді өткір сынға алғанымен, сондай-ақ әзілді сөз ойындары мен өзіне-өзі ирониясымен кең танылды. Олардың өлеңдері хип-хоптан тыс мәдени құжат ретінде, мыңжылдықтар тоғысындағы Венгрия мәдениетін көрсетеді. Венгриядағы слэм сессиялары сирек және әлі де мэйнстрим үшін жаңалық саналады, бірақ әдеби орындаушылар, эмсилер және көрермендер арасында танымалдылығы артып келеді.

Қатты, металл

Венгрия халқының көпшілігіне таныс болмаса да, хардкор мен металл музыка стилі Венгрияда гүлденуде. Металл топтары елдің барлық аймақтарында құрылуда. Басым стильдер – дез-металл, блэк-металл және трэш. Сонымен қатар, Dalriada және Thy Catafalque сияқты пауэр-металл, фолк-металл және хеви-металл топтары да бар. Хардкор мен металкор Будапештте және Батыс Венгрияда, Гьер, Цорна, Шомбатели және Веспрем сияқты қалаларда кең таралған, бірақ Шығыс Венгрия мен Дебрецен хардкор сахнасында маңызды орын алып келеді. 1980-ші жылдардың соңында AMD, Leukémia, Marina revue сияқты алғашқы венгрлік топтар өзін хардкор деп жариялады, одан кейін көптеген топтар пайда болды, 1990-шы жылдардың басынан бері дамып келе жатқан сахнаны құрады. 1990-шы жылдардың соңындағы Dawncore және Newborn халықаралық деңгейде белгілі бір жетістіктерге қол жеткізді. Осы топтардың мүшелері Bridge to Solace және The Idoru топтарын құрды. Басқа да маңызды, белсенді топтар: Hold X True, Fallenintoashes, Embers, Suicide Pride, Subscribe, Road, Shell Beach, Hatred Solution, Blind Myself, Superbutt, Stillborn (Hatebreed тобына құрмет көрсету). Халықаралық аренада танымал Ektomorf тобы ауыр этникалық элементтерді қатал вокалмен үйлестіреді. Солтүстік Америкадағы ең танымал металл топтарының бірі, екі миллионнан астам альбомын сатқан Five Finger Death Punch тобын венгрлік, Golden God Shredder сыйлығының иегері, гитарист Золтан Батори құрды.

Венгриядан шыққан экстремалды хардкорпанк және гриндкор топтарына Jack (crustgrind), Human Error (crustcore), Step On It (allschool hardcore), Another Way (fastcore), Gyalázat (crustpunk) жатады.

Индиялық

Венгрия инди-музыкасының бастауы 1980-ші жылдардың басында Európa Kiadó, Sziami және Balaton өзінің пластинкаларын шығарған кезде қаланды. Алғашқы жаңару 1990-шы жылдардың ортасында Sexepil сияқты топтардың халықаралық деңгейде танылуымен болды, одан кейін Heaven Street Seven тобы да жетістікке жетті. Инди-альтернативті сахнаның екінші және ең маңызды жаңаруы 2000-шы жылдардың ортасында Amber Smith, The Moog сияқты топтардың халықаралық жазба компанияларымен (лейблдермен) келісім шарттарына қол қоюымен орын алды. EZ Basic, The KOLIN және Dawnstar да белгілі топтардың қатарында. Венгрия инди-сценасы электрондық музыкамен тығыз байланысты, сондықтан Yonderboi және Žagar сияқты әртістер де инди-сценаның бір бөлігі деп есептеледі. Венгрия инди-музыкасының өзіне тән, венгр тіліндегі ерекшелігі бар. Ол негізінен 1980-ші жылдардағы Európa Kiadó немесе Neurotic сияқты топтарға сүйенеді. Ең танымал топтар мен әртістер: Kispál és a borz (жетекші вокалисі және ән жазушысы Андраш Ловаси Kossuth сыйлығымен марапатталды), Hiperkarma (Роберт Берчези алғашқы альбомын жеке өзі шығарды) және Quimby (ең танымал мүшесі Тибор Кисс).

Пунк

Венгриялық панк қозғалысының бастауы сексеннің басында, ETA, QSS, CPG және Auróra сияқты бірнеше топтардың шапшаң және шикі панк-рок музыкасын ойнаған ашулы жастар ретінде пайда болуымен байланысты. Өздерінің жас кезіндегі көптеген музыканттар сияқты, олар да коммунистік үкіметті жиі сынады. Олар коммунистік режимнің қысымын, әсіресе цензураны жоққа шығаруға бағытталған ұлттық қозғалыстың бір бөлігі болды. Музыкасы халық пен билік тарапынан қабылдануға жақын болғандықтан, концерттер қатаң полиция бақылауында өтті және көбінесе моральдық наразылық тудырды. Топ мүшелері үнемі қадағалауда болғандықтан, түрмеге түсу ықтималдығы жоғары еді. CPG тобының екі мүшесі сөздерінің әдепсіздігі үшін кінәлі деп танылып, екі жылға бас бостандығынан айырылды. Бостандыққа шыққаннан кейін олар, Auróra тобының жетекші вокалисімен бірге, Венгрияны тастап кетуге мәжбүр болды. 1989 жылғы режимнің өзгеруі жаңа жағдай тудырды, және енді топтар сыбайлас жемқорлыққа және елдің американдануына қарсы шықты. Олар жаңа жүйе бұрынғыдан жаман қасиеттерін сақтап қалғанын, ал көптеген адамдар күткен жақсы өзгерістер болмағанын сезінді. Әндерінде олар жаңадан пайда болған ұйымдасқан қылмысты және әлі де төмен тұрмыс деңгейін жиі атап өтеді. Бүгінде венгр панк сахнасы жайлы, бірақ бірнеше белсенді топтармен, көбінесе ел ішінде және одан тыс жерлерде гастрольдік сапарлармен толы. Жаз панк және альтернативті фестивальдерге толы, онда олардың барлығын тамашалауға болады. Будапештте панк музыкасын орындайтын ең танымал орындарға Vörös Yuk, Borgödör, Music Factory және A38 Hajó жатады. Басты топтардың қатарында жиырма бес жылдық тарихы бар ең көне венгр панк тобы – Auróra бар, ол Венгрияның солтүстік-батысындағы Дьер қаласынан шыққан, ал олардың бастапқыдағы көше панк музыкасы қазір ска-панк стилімен жаңартылған. Сонымен қатар, 1990 жылдардың соңында ең танымал болған HétköznaPI CSAlódások (PICSA деп те аталады) – қарапайым, бірақ күшті панк тобы. Олар Junkies, Fürgerókalábak және Prosectura сияқты, 1990 жылдардың ортасында Венгрияда пайда болған панк-топтардың жаңа толқынының бір бөлігі. Жаңа топтардың ішінде ең танымал болып табылатын екі солтүстік-шығыс венгр тобы бар, екеуі де Калифорниялық панк орындайды: Alvin és a mókusok – Ньиредьхаза қаласынан, ал Macskanadrág – Салготарьян қаласынан.

The origins of the Hungarian punk movement go back to the early eighties, when a handful of bands like ETA, QSS, CPG, and Auróra emerged as angry young men playing fast and raw punk rock music. Like many other musicians of their age, they often criticised the communist government. They were a part of the national movement to reject the oppressiveness, and particularly the censorship, of the communist regime. As their music was on the verge of acceptance both by the public and the authorities, concerts were held under tight police control, and often caused moral outrage. With band members often living under constant surveillance, prison was a serious possibility. Two members of the band CPG were found guilty and sent to prison for two years for allegedly unmoral lyrics. After their release, they had to leave Hungary, as did Auróra’s lead singer. The change of regime in 1989 brought a new situation, and bands now revolted against corruption and the Americanisation of the country. They felt that the new system retained the bad things from the previous one, but lacked that good things that many expected. In lyrics, they often mention the newly appearing organised crime, and the still low standard of living. Today the Hungarian punk scene is low profile, but vibrant with several active bands, often touring the country and beyond. Summer brings a slew of punk and alternative festivals where they can all be sampled. Top venues playing punk music around Budapest include Vörös Yuk, Borgödör, Music Factory and A38 Hajó. Major bands include Auróra, the oldest Hungarian punk band with twenty five years of history, come from the northwest Hungarian town of Győr and their originally street punk music has been recently updated with a ska punk flavor, HétköznaPI CSAlódások (also called PICSA), a simplistic but powerful punk band, most popular in the end of the 1990s. They, similarly to Junkies, Fürgerókalábak, and Prosectura, are part of the new wave of punk bands that had risen in the mid late 1990s in Hungary. Out of the newer bands, two northeast Hungarian bands are the most known, both playing California punk: Alvin és a mókusok come from Nyíregyháza, while Macskanadrág are from Salgótarján.

Халықтық және классикалық музыка

Венгрияның астанасы және музыкалық орталығы Будапештке (Будапешт фестивальдік оркестрі) жақында "Редактор таңдауы" Граммофон сыйлығы табысталды. Будапешттегі ұзақ жылдардан бері жұмыс істеп келе жатқан мәдени орындарға Филармониялық қоғам (1853 жылы құрылған), Будапешт опера театры (1884 жылы құрылған) және 1875 жылы президент Франц Лист пен директор Ференц Эркельдің қатысуымен ашылған Музыка академиясы кіреді. Ол күннен бері елдегі музыкалық білім берудің орталығы болып табылады. 1993 жылы шағын студенттік кездесуден бастау алған Sziget фестивалі әлемдегі ең ірі ашық аспан астындағы фестивальдердің біріне айналды. Ол әр жазда Будапешттің ортасында, 108 гектарлық Обудай аралында өтеді. Еуропаның түкпір-түкпірінен жүздеген мың адам келіп қатысады. Бұл Венгриядағы ең ірі мәдени шара болып есептеледі, онда әлемдік деңгейдегі әртістер әртүрлі жанрларда өнер көрсетеді. 1993 жылдан бері өткізіліп келе жатқан VOLT фестивалі елдегі екінші ірі музыкалық фестиваль. Ол жыл сайын Сопрон қаласында ұйымдастырылады. Музыкалық стильдердің алуан түрлігімен және жыл сайын артып келе жатқан танымалдылығымен, ол "Sziget" фестивалінің "арзан нұсқасы" деп есептеледі. Sziget фестивалінің басшылығымен құрылған Balaton Sound фестивалі негізінен электрондық музыкаға арналған. Ол жыл сайын Замардиде, Балатон көлінің жанында өткізіледі. Престижді әртістер мен ерекше атмосферасымен, бұл фестиваль өзін жоғары деңгейдегі шара ретінде көрсетуге тырысады. Еліміздің тарихи шарап аймағы болып саналатын Токай қаласында өткізілетін Hegyalja фестивалі солтүстік аймақтағы ең ірі шара. Жыл сайын 50 000-ға жуық қонақ келіп, негізінен хард-рок және рок топтарының өнерін тамашалайды, бірақ басқа да көптеген жанрлар ұсынылады. Балатон көліне жақын жердегі тағы бір маңызды шара – Балатон, ол Занка қаласында өткізіледі. Вереце қаласында өткізілетін Magyar Sziget фестивалі ұлттық тақырыбымен ерекшеленеді, онда негізінен оңшыл көзқарасты әртістер мен жақында пайда болған ұлттық рок, фолк және фолк-рок жанрындағы топтар өнер көрсетеді. Дәстүр бойынша, әрбір ірі университет (немесе нақтырақ айтқанда, оның студенттік ұйымы) әртүрлі масштабта "Университет күндері" атты музыка фестивалін өткізеді. Ең ірісі – ПЕН (Печ университетінің). SZIN фестивалі (Сегед қаласында), тегін Utcazene Fesztivál (Веспрем қаласының көшелерінде), Pannónia Fesztivál (Варпалота қаласында) немесе 2008 жылы басталған Орф көліндегі балық аулау фестивалі сияқты шағын, жергілікті фестивальдардың мысалдары бар.

Budapest, the capital and music centre of Hungary, (Budapest Festival Orchestra) has recently been awarded the Editor's Choice Gramophone Award. Long standing venues in Budapest include the Philharmonic Society (founded 1853), the Opera House of Budapest (founded 1884) the Academy of Music, which opened in 1875 with President Franz Liszt and Director Ferenc Erkel and which has remained the centre for music education in the country since. Growing out of a low profile student meeting in 1993, Sziget Festival became one of the largest open air festival in the world, taking place each summer in the heart of Budapest, the 108 hectare Óbudai island. Visited by hundreds of thousands from all over Europe, it is the largest cultural event in Hungary, inviting world class performers from all genres. Also having a history from 1993, VOLT Festival is the second largest music festival in the country, held each year in Sopron. With a colorful mix of musical styles, and popularity increasing each year, is considered to be the "cheaper version" of Sziget. Also founded by the Sziget management, Balaton Sound is a festival of mainly electronic music, held yearly in Zamárdi, next to Lake Balaton. With prestigious performers and exclusive surroundings, it tries to position itself as a high standard event. Hegyalja Festival, held in Tokaj, the historic wine region of the country, is the largest such event in the Northern part. Visited by 50.000 guests each year, it showcases mainly hard rock and rock formations, but many more genres are present. BalaTone, another major event near lake Balaton is held in Zánka. Magyar Sziget, held in Verőce, has a nationalist theme, with mainly right wing performers, bands representing the recently emerged nationalistic rock, folk and folk rock. As a tradition, each larger University (or more precisely, its students' union) holds a periodical music festival, "University Days", of various size, the largest one is PEN (of the University of Pécs). Examples of smaller, local festivals are SZIN held in Szeged, the free Utcazene Fesztivál held on the streets of Veszprém, Pannónia Fesztivál in Várpalota, or the recently (2008) started Fishing on Orfű, held on the beach of the Orfű lake.

Қаржыландыру

Венгрия Мәдениет министрлігі музыканың кейбір түрлерін қаржыландыруға көмектеседі, сондай-ақ мемлекеттік Ұлттық мәдени қор да көмектеседі. Венгриядағы коммерциялық емес ұйымдардың қатарында Венгрия джаз альянсы және Венгрия музыка кеңесі бар.