Кіріспе
Нью-Глазго – Канаданың Новая Шотландия провинциясындағы Пиктоу округіндегі қала. Ол Пиктоу өзенінің шығыс саласының жағасында орналасқан, ол Нортумберленд бұғазының тармағы – Пиктоу портына құяды. 2016 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 9 075 адамды құрады. Нью-Глазго провинцияның төртінші ең ірі қалалық аймағының орталығында жатыр. 2016 жылғы халық санауы бойынша Нью-Глазго халық шоғырланған аймағының халқы 34 487 адамды құрады. Нью-Глазго халық шоғырланған аймағына Стеллартон, Вествилл және Трентон сияқты кіші жақын қалалармен қатар округтың жақын маңайдағы ауылдық аймақтары да кіреді.
Тарих
Шотланд иммигранттары, соның ішінде 1773 жылы "Гектор" кемесімен келгендер, 18-ші ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басында Пиктоудың Шығыс өзенінің аймағына қоныстанды. Диакон Томас Фрейзер 1784 жылы Пиктоудың Шығыс өзеніндегі кеме жүзе алатын ең жоғары нүктеде алғашқы қонысын құрды. 1809 жылы, сол жылы алғашқы сауда бекеті ашылғанда, бұл елді мекен ресми түрде Шотландиядағы Глазгоның атымен "Жаңа Глазго" деп аталды. 19-шы ғасырдың басында Шығыс өзені аңғарында ірі көмір кен орындарының табылуы, кеме жүзе алатын ең жоғары нүктеде орналасқан Жаңа Глазгоның өндірістік және портылық орталыққа айналуына ықпал етті. 1829 жылы Albion Mines (қазіргі Stellarton) елді мекенінен Жаңа Глазго маңындағы кемежайға дейін стандартты рельстерді пайдалана отырып, атпен жүретін трамвай салынды. Бұл Канада болашақта пайдаланатын стандартты рельстерді алғаш рет қолдану болды. 1839 жылдың 19 қыркүйегінде Альбион темір жолы Альбион кен орындарынан Жаңа Глазгоға дейін ашылды, ол Пиктоудың Шығыс өзенінің батыс жағалауындағы Самсон сияқты бу локомотивтерімен көмір вагондарын тасыды. Бұл Канада болашақта пайдаланатын екінші бумен жұмыс істейтін темір жол және темір рельстерді алғаш рет пайдаланған темір жол болды. 1840 жылдың 14 мамырында темір жол солтүстікке қарай Дунбарс-Пойнттегі көмір тиеу портына дейін ұзартылды. 1840 жылы Джордж Маккензи қаланың алғашқы кеме жасау компаниясын құрды, ол ақырында 34 кеме салды немесе оларға ие болды; кейіннен жүздеген кемелер Жаңа Глазгодағы Шығыс өзенінің бойында салынды. 1861 жылы "Севастополь" клипері салынды. 1867 жылдың маусым айында Нова Скотия темір жолы өзінің "Шығыс желісін" Труродан Жаңа Глазго арқылы Пиктоу-Лэндингтегі жолаушылар мен жүк портына дейін ашты. 1882 жылы Кансо бұғазындағы Мулгрейвке дейін Колонияаралық темір жолының "Шығыс тармағы" ашылды, бұл Жаңа Глазгоны Кейп-Бретон аралы мен Солтүстік Америка темір жол желісінің арасындағы басты магистральға орналастырды. Жаңа Глазгодағы экономикалық дамуға көршілес Трентонның (Канададағы алғашқы болат өндірісі орналасқан жер) болат өнеркәсібі, Пиктоу мен Пиктоу-Лэндингтегі кеме жасау және кеме қатынасы, Стеллартон мен Вествиллдегі көмір өндіруі ықпал етті. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Нью-Йорктің танымал мүсіншісі Дж. Масси Риндке Нова Скотия таулы жеріндегі әскердің ескерткішін жасау тапсырылды. 1946 жылы Жаңа Глазгода маңызды азаматтық құқық ісі болды, онда Виола Десмонд Жаңа Глазгодағы Розеланд театрындағы нәсілдік сегрегацияға қарсы шықты. 20-шы ғасырдың соңында Жаңа Глазго округтың қызмет көрсету орталығына айналды, сауда орталықтарының, бөлшек сауданың және тұрғын үй құрылысының дамуына 104-ші тас жолдың салынуы себеп болды.
Муниципалитеттер бірігуі
Пиктоу округінің алты муниципалды құрылымын біріктіру туралы әңгімелер соңғы жылдары жиіледі. Бұның бір себебі – Жаңа Глазгоға жақын орналасқан шағын қалалар экономиканың төмендеуіне байланысты өздерін қаржылық тұрғыдан қамтамасыз етуде қиындықтарға тап болып отыр. Сонымен қатар, Пиктоу округі Канададағы жан басына шаққанда ең көп саясаткерге ие. Жаңа Шотландия үкіметі Халифакс округін, Кейп-Бретон округін және Квинс округін аймақтық муниципалитеттерге біріктіргендіктен, Пиктоу округінің тұрғындары осы идея Пиктоу округіне де енгізіледі деп ойлайды. Көбінесе ұсынылатын екі сценарий бар: бүкіл округті (алты муниципалитет) бір аймақтық муниципалитетке біріктіру немесе Жоғарғы Шығыс өзені бойындағы қалаларды (Жаңа Глазго, Стеллартон, Трентон, Вествилл) бір үлкен қалаға біріктіру. Бірнеше айлық халықтың наразылығынан кейін дауыс беру өтті және халық бірігуге қарсы болды, осылайша болашақта бірігудің кез келген мүмкіндігі жойылды.
География
Нью-Глазго Новая Шотландияның солтүстік жағалауында, Галифакстан солтүстік-шығысқа қарай, Кэп-Бретонға дейінгі Кансо Коузвейден батысқа және Принс-Эдвард аралына қатынайтын Карибу паромнан оңтүстікке қарай орналасқан. Қалаға Транс-Канада тас жолының бірнеше шығулары арқылы оңай жете аласыз. Бұл Атлантикалық уақыт белдеуінде, әмсе (UTC) уақытынан төрт сағатқа қалып қояды. Нью-Глазго Ист-Ривер (солтүстік – оңтүстік) арқылы бөлінген, ол тұзды және таза судың қосылған жерінен пайда болған тасқын сағасы. Үш қатарлы Джордж көшесіндегі көпір қала шегіндегі көлік құралдарының жалғыз өтетін жері болып табылады және өзеннің шығыс жағындағы қала орталығына басты кіреберіс саналады. Қаладан тысқары ең жақын көпірлер – солтүстікке қарай Трентон Коннекторы, оңтүстікке қарай Транс-Канада тас жолы және оңтүстікке қарай Bridge Avenue (Стеллартон).
Климат
Көппен-Гейгер климаттық жіктеу жүйесі Жаңа Глазгоның климатын ылғалды континенттік (Dfb) деп сипаттайды, онда жаңбырлы және қарлы суық қыстар мен жылы, ылғалды жаздар болады. Жаңа Глазгодағы ең жоғары температура 2001 жылдың 10 тамызында тіркелген.
Экономика
Аудандағы ірі жұмыс берушілер қатарында Абердин ауруханасы, жақын орналасқан Грантон қаласындағы Michelin шина зауыты және жақын маңдағы Стеллартон қаласындағы ұлттық азық-түлік желісі Sobeys-дің бас кеңсесі бар. Дегенмен, Нью-Глазго және Пиктоу округы көптеген ірі жұмыс берушілердің жабылуына тап болды, соның ішінде Convergys (~200 жұмыс орны) және жақын маңдағы Аберкромбидегі Northern Pulp Nova Scotia қағаз целлюлоза зауыты (~300 жұмыс орны). Нью-Глазгоның тарихи орталық бөлігінде көптеген дүкендер мен қызметтер орналасқан, оның ішінде мейрамханалар, пабтар, кабарелер, киім дүкендері, сыйлық дүкендері, жиһаз дүкендері, өзен жағасындағы кемежай, мемлекеттік кеңселер мен банктер. Жақында орталық бөлікті қайта жаңғыртудың ірі жоспары жарияланды, қаржының көп бөлігін федералдық үкімет бөледі. Жобалардың арасында өзен жағалауындағы жаяу көпір, ол Самсон жолымен батыс жағын байланыстырады, тарихи қала әкімшілігінің жаңартылуы, мүмкін кеңейтілген және жаңартылған кітапхана, сондай-ақ қоғамдық кеңістіктер мен дүкендердің көркейтілуі қарастырылған. Нью-Глазго – Солтүстік-Шығыс Жаңа Шотландияның сауда орталығы. Белгілі дүкендер тізіміне Sobeys (үш орны), Atlantic Superstore, Shoppers Drug Mart, Sears, Staples, The Brick және Canadian Tire кіреді. Westville Road/Highland Square сауда аймағы соңғы жылдары айтарлықтай өсімді көрсетті. 2007 жылдың басында Highland Square-дің жанында жаңа Walmart ашылды, ол сауда орталығындағы бұрынғы кіші орнын алмастырды. Canadian Tire 2008 жылдың көктемінде Walmart-тың бұрынғы орнына көшіп, Nova Scotia-дағы екінші ірі Canadian Tire дүкеніне айналды. Winners 2009 жылдың көктемінде Canadian Tire-дің бұрынғы орнында ашылды. Future Shop жаңа Canadian Tire-дің жанында жаңа дүкен салған, ол 2009 жылдың көктемінде ашылды, бірақ кейін жабылды. SportChek 2009 жылдың күзінде сауда орталығының ішінде жаңа дүкен ашты. Highland Square Mall, өкінішке орай, дүкендердің жоғары айналым деңгейімен және көптеген ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген дүкендердің жабылуымен, соның ішінде Carlton Cards, Sears, Sparkles Arcade, Ranchers Steakhouse, Captain Sub және т.б. белгілі. Westville Road сауда аймағынан бір минуттық қашықтықта, Транс-Канада тас жолының қарсы бетінде, Стеллартон қаласында жаңа бизнес-парк салынуда. Holiday Inn Express Hotel Stellarton – New Glasgow парктегі алғашқы расталған кәсіпорын болды және 2008 жылдың 25 шілдесінде ресми түрде ашылды. Proudfoot's Home Hardware Building Centre 2012 жылы паркте ашылды. 2015 жылдың қараша айында New Glasgow Farmers Market ACOA-ның қаржылық қолдауымен қосымша жылытылатын жаңа нысанға кеңейтілді. Нарық қазір әр сенбі сайын сағат 9:00-дан 13:00-ге дейін ашық және мамырдан қазанға дейінгі ең жақсы маусымда 70-тен астам сатушыны және аптасына 1800-ден астам келушіні қабылдайды. 2017 жылдың 1 шілдесінде New Glasgow Farmers Market "Беріліс бағы" (The Giving Garden) деп аталатын жаңа қоғамдық бақ жобасын таныстырады. Жоба нарық еріктілері тарапынан провинцияның Қоғамдық, мәдениет және мұра департаментінің 150 Forward қоры арқылы, сондай-ақ Пиктоу округының денсаулық сақтау басқармасының Wellness гранты арқылы ұсынылған қаржылық гранттармен аяқталды.
Мәдениет
Нью-Глазгодағы мұражайларға Кармайкл Стюарт үйінің мұражайы, жергілікті әскери мұражай және жергілікті спорттық даңқ залы кіреді. Қала орталығында, өзен жағасында орналасқан Глазго сквер театры 285 орындық зал болып, жыл бойы концерттер, қойылымдар және басқа да қоғамдық іс-шараларды қабылдайды. Театр ашық амфитеатрға айналу мүмкіндігіне ие, бұл Канададағы санаулы театрлардың (немесе жалғыз) бірі болуы мүмкін. Жаз айларында ол 30 маусымда Канада күнін, тамыз айының алғашқы демалыс күндері Нью-Глазго өзен жағалауы мерекесін және тамыздың ортасында Өзендегі аждаха қайықтары фестивалінің жарысын өткізеді. Жаңа Глазго мерекесінде жергілікті және ұлттық музыкалық топтар өнер көрсетеді. "Өзендегі жарыс" фестивалінде жергілікті компаниялар мен ұйымдардан құралған командалар Шығыс өзені бойымен қайықпен жүзіп, жергілікті қайырымдылық қорларына қаражат жинайды. Жаңа Глазгоның ең ежелгі жазғы шарасы – Тартандар фестивалі қаланың шотланд тамырына құрмет көрсетуге арналған.
Спорт
1906 жылдың желтоқсанында Нью-Глазго Кабс командасы Стенли кубогы үшін Монреаль Уандерерс командасына қарсы шықты. Кабс екі ойынның қорытындысы бойынша голдар есебімен жеңілді: 27 желтоқсанда 10–3, ал 29 желтоқсанда 7–2. Нью-Глазгодағы Джон Брат Макдональд стадионы (бұрынғы Нью-Глазго стадионы) бұрын Пиктоу округінің Крушерс командасының және Нова-Шотландияның үлкен миджеттер хоккей лигасының Уикс командасының үй стадионы болған. Қазір команда Пиктоу округінің денсаулық сақтау орталығында ойнайды. Крушерс 2004 жылға дейін Халифакс қаласында орналасып, «Team Pepsi» деп аталды, содан кейін Уикс хоккей ұйымы клубты сатып алып, Нью-Глазгоға көшірді. Халифакстың хоккей нарығында жанкүйерлерді тартуда қиындықтар туындағаннан кейін, команда қазір лиганың ең танымал командаларының біріне айналды. Нью-Глазго 2005 жылы MJAHL All Star ойынын және 2006 жылы MJAHL Entry Draft-ты қабылдады. 2006 жылдың 29 желтоқсанында Нью-Глазго 2008 жылғы Фред Пейдж кубогына ие болатыны жарияланды, онда Крушерс командасы чемпионат ойынында Онтарионың Пемброк қаласынан келген Фред Пейдж кубогының бұрынғы жеңімпаздарын жеңді. 1997 жылы қалада Телус кубогы (бұрынғы Air Canada кубогы) және 2001 жылы 17 жасқа дейінгі хоккей чемпионаты (Труро қаласымен бірлесіп) өтті. 2007 жылы Нью-Глазгода өзінің алғашқы үлкен жастар хоккей ойыны өтті (Сент-Джонс Фог Девилс – П.Е.И. Rocket). 2008 жылдың 9 ақпанында Нью-Глазго Канаданың CBC Sports телеарнасының «Хоккей күні Канадада» бағдарламасында көрсетілген алты қаланың бірі болды. Нью-Глазго сегменттерінде НХЛ ойыншысы Джон Сим және қаланың жылдық Вестсайд қысқы фестивалі көрсетілді.
Джонни Майлз жарысы
Джонни Майлз марафоны – жыл сайын маусым айының үшінші жексенбісінде өткізілетін жол жүгірісі. Оны 1975 жылы жергілікті дәрігер доктор Джонни Майлз Уиллистон құрды. Уиллистон жарысқа жаңа Шотландияның аңызға айналған марафоншысы Джонни Майлздың құрметіне ат қойды, оның өзі де осы атпен аталып кеткен. Уиллистон 2000 жылға дейін жарыстың басшыларының бірі болды. Ол 2005 жылдың желтоқсан айында қайтыс болды. Іс-шараның бөлігі болып табылатын "Джонни серуені" Джонни Майлз бен Джонни Майлз Уиллистонның есімдерімен аталған. 2010 жылдың 20 маусымында Нью-Глазго қаласында 35-ші жылдық Джонни Майлз марафоны мен жүгіру іс-шарасы өтті, онда 2000-нан астам жүгіруші қатысты. 2012 жылы бұл іс-шара Run Nova Scotia-ның жыл оқиғасы деп танылды. Бұл танымал іс-шара 2012 және 2013 жылдары толық сатылды. Іс-шара күнінде 5 км, 10 км, жартылай марафон және марафон сияқты бірнеше жарыс өтеді. Сондай-ақ, 5 км балалар жарысы және "Джонни серуені" деп аталатын жаяу жүру іс-шарасы бар. Дэвид МакЛеннан, Новая Шотландияның Скоттсберн қаласынан, марафон қашықтығында ең көп жеңіске жеткен жүгіруші рекордын ұстайды, ол 2012 жылы 9-шы Джонни Майлз марафонында жеңіске жетті.
Білім
Жаңа Глазгода бес мектеп бар; оның ішінде үш бастауыш мектеп (1-6 сыныптар), жасырын орта мектеп және жоғары мектеп бар. Жасырын орта мектепте 7-ден 9-сыныпқа дейінгі сыныптар оқытылады. 2003 жылы ашылған Солтүстік Нова білім беру орталығы 9-дан 12-сыныпқа дейінгі сыныптардан тұрады және төрт "көшбасшы" мектептен – Шығыс Пиктоу орта мектебінен, Трентон орта мектебінен, Жаңа Глазго жасырын орта мектебінен және Торберн біріктірілген мектебінен оқушылар қабылдайды.