Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вертолеттерге арналған әуежай
Airport designed for helicopter use
Вертолет айлағы, кейде вертипорт деп аталады, вертолеттер мен түрлі тік көтерілуге арналған ұшақтарды пайдалануға қолайлы шағын әуежай. Белгіленген вертолет айлақтарында әдетте бір немесе бірнеше қону және ұшу алаңдары болады, сондай-ақ отын немесе ангарлар сияқты шектеулі жабдықтар да болуы мүмкін. Кейбір ірі қалаларда кедендік қызметтер де қолжетімді болуы мүмкін. Вертолеттерді жақтаушылардың алғашқылары вертолет айлақтары кеңінен таралды деп үміттенді, бірақ вертолет қозғалысынан туындаған артық шу салдарынан қалалық аймақтарда олар даулы мәселеге айналды. Америкалық қолданыста вертолет айлағы – "вертолеттердің қонуы мен ұшып көтерілуі үшін пайдаланылатын немесе пайдалануға арналған жер, су немесе құрылыс аумағы, сондай-ақ бар болған жағдайда оның ғимараттары мен құрылғыларын қамтиды". Вертолет айлағы бір немесе бірнеше гелипадтардан тұрады, гелипадтар – "вертолет айлағында, әуежайда, қону/ұшу алаңында, алқап/рампада немесе қозғалыс аймағында ұшу, қону немесе тұраққа қою үшін пайдаланылатын, әдетте дайындалған беті бар шағын, белгіленген аудан". Канадада "вертолет айлағы" термині тек вертолеттерді пайдалануға сертификатталған әуежайға қатысты қолданылады.
A heliport, sometimes termed a vertiport, is a small airport suitable for use by helicopters and various types of vertical lift aircraft. Designated heliports typically contain one or more touchdown and liftoff areas and may also have limited facilities such as fuel or hangars. In some larger towns and cities, customs facilities may also be available. Early advocates of helicopters hoped that heliports would become widespread, but they have become contentious in urban areas due to the excessive noise caused by helicopter traffic. In American use a heliport is defined as "an area of land, water, or structure used or intended to be used for the landing and takeoff of helicopters and includes its buildings and facilities if any". A heliport will consist of one or more helipads, which are defined as "a small, designated area, usually with a prepared surface, on a heliport, airport, landing/take off area, apron/ramp, or movement area used for takeoff, landing, or parking of helicopters". In Canada the term heliport is legally only used for a certified aerodrome for helicopter use.
Тікұшақ айлағының әуе кеңістігі
Гелипортты тікелей қоршаған әуе кеңістігі Негізгі бет деп аталады. Бұл аймақ пішіні мен мөлшері жағынан белгіленген ұшу-қону алаңымен сәйкес келеді. Бұл бет – орнатылған гелипорт биіктігіне тең көлденең жазықтық. Негізгі бет үш ерекше аймаққа бөлінеді: «Жерге қону және көтерілу» (TLOF) аймағы, «Соңғы жақындасу және ұшу» (FATO) аймағы және «Қауіпсіздік аймағы». TLOF – жүк көтеретін, әдетте FATO ортасында орналасқан, тікұшақтың қонған және/немесе ұшқан жері. FATO – бұл ұшқыш жақындасудың соңғы кезеңін аяқтап, қонуға немесе ұшуға дайындалатын белгіленген аймақ. FATO биіктігі – TLOF жиегінің ең төменгі биіктігі. Қауіпсіздік аймағы – FATO-ны қоршап тұрған гелипорттағы белгіленген аймақ, ол FATO-дан ауытқып кеткен тікұшақтардың зақымдану қаупін азайтуға арналған. Мысалы, Нью-Йорктегі Манхэттен қалалық гелипорты Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайына жоспарлы рейстерді жүзеге асырады және Мэриленд сияқты алыс жерлерге бай адамдар мен маңызды жүктерді жылдам жеткізу үшін пайдаланылады. Полиция департаменттері гелипорттарды полиция тікұшақтарының базасы ретінде пайдаланады, ал ірі департаменттерде LAPD Hooper гелипорты сияқты арнайы үлкен гелипорттар болуы мүмкін. Кейбір көкжайларда басшылардың немесе клиенттердің көлік қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін төбелік гелипорттар орналасқан. Осы төбелік алаңдардың көптегені апаттық эвакуация қажет болған жағдайда Жедел тікұшақ қону алаңдары (EHLF) ретінде де қызмет етеді. Лос-Анджелестегі U.S. Bank мұнарасы осыған мысал. Гелипадтар ауруханаларда жиі кездесетін жабдық, олар ауруханаға емделушілерді жеткізу үшін жедел жәрдем және MEDEVAC тікұшақтарының көмегіне қызмет етеді. Кейбір ірі травматологиялық орталықтарда бірнеше гелипадтар болуы мүмкін, ал кішігірім ауруханаларда көбінесе тек біреу ғана болады. Гелипадтар ауруханаларға алыс апат орындарынан жеткізілген науқастарды қабылдауға мүмкіндік береді, онда жергілікті ауруханалар немесе қажетті деңгейдегі жедел жәрдемді ұсына алатын мекемелер жоқ. Ұлттық жедел жәрдем ұшқыштар қауымдастығы (NEMSPA) науқастардың қауіпсіздігін арттыру мақсатында ауруханалық гелипорттардың жұмысын жақсартуға бағытталған бірнеше ақ парақтарды, сараптамаларды және қауіпсіздік ұсыныстарын жариялады.
The airspace immediately surrounding the heliport is called the Primary Surface. This area coincides in shape and size with the designated take off and landing area. This surface is a horizontal plane equal to the elevation of the established heliport elevation. The Primary Surface is further broken down into three distinct regions. These are, the 'Touch down and Lift off' (TLOF) area, the 'Final Approach and Takeoff' (FATO) area and the 'Safety Area'. The TLOF is a load bearing, generally paved area, normally centered in the FATO, on which the helicopter lands and / or takes off. The FATO is a defined area over which the pilot completes the final phase of the approach to a hover or a landing, and from which the pilot initiates take off. The FATO elevation is the lowest elevation of the edge of the TLOF. The Safety Area is a defined area on a heliport surrounding the FATO intended to reduce the risk of damage to helicopters accidentally diverging from the FATO. As an example, the Downtown Manhattan Heliport in New York City provides scheduled service to John F. Kennedy International Airport, and is used to move wealthy persons and important goods quickly to destinations as far away as Maryland. Police departments use heliports as a base for police helicopters, and larger departments may have a dedicated large heliport facility dedicated such as the LAPD Hooper Heliport. Some skyscrapers feature rooftop heliports to serve the transport needs of executives or clients. Many of these rooftop sites also serve as Emergency Helicopter Landing Facilities (EHLF), in case emergency evacuation is needed. The U. S. Bank Tower in Los Angeles is an example. Helipads are common features at hospitals, where they serve to facilitate helicopter air ambulance and MEDEVACs for transferring patients into and out of hospital facilities. Some large trauma centers may have multiple helipads, while most small hospitals have just one. Helipads allow hospitals to accept patients flown in from remote accident sites, where there are no local hospitals or facilities capable of providing the level of emergency care required. The National EMS Pilots Association (NEMSPA) has published multiple white papers, surveys and safety recommendations for the enhancement of hospital helipad operations to improve patient safety.
Тікұшақ айлағының белгілері
Гелипорттар кез келген бағытта орналасуы мүмкін, бірақ олардың әдетте анық жақындау және ұшып кету жолдары болады. Дегенмен, гелипорттар әуежайлардағы ұшу-қону жолақтары сияқты нөмірленбейді. Федералдық авиация басқармасы (FAA) және Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ICAO) ұсынатын қабылданған стандартты тәжірибе – TLOF ортасындағы H белгісін таңдалған жақындау/ұшып кету бағытына сәйкес бағыттау. TLOF аймағында сондай-ақ, гелипорттың қабылдай алатын ұшақтың ең көп салмағын, сондай-ақ гелипортке қызмет ететін ең үлкен тікұшақтың роторының диаметрі мен жалпы ұзындығына негізделген, гелипортке арналған ең үлкен тікұшақтың өлшемдерін көрсететін ақпараттық тақта орналастырылуы керек. Қалыпты жағдайда, гелипорттің қабылдай алатын ең көп салмағын метрикалық тонна, килограмм немесе мың фунтпен, ал тікұшақтың ең үлкен өлшемдерін метр немесе футпен бояу стандартты тәжірибе болып саналады. Көп жағдайда, гелипортта пилоттарға ұсынылатын жақындау/ұшып кету жолдарын көрсету үшін жебелер салынады. Басқа да жиі қолданылатын белгілерге меншік иесі, радио жиіліктері, компания логотипі және магниттік солтүстік жатуы мүмкін.
While heliports can be oriented in any direction, they will generally have very definitive approach and departure paths. However, heliports are not numbered in the same way that runways at airports are. Recommended standard practice by both the Federal Aviation Administration (FAA) and the International Civil Aviation Organization (ICAO) is to orient a H in the center of the TLOF, in line with the preferred approach / departure direction. An information box should also be included in the TLOF area, which provides the aircraft gross weight the helipad is rated for, as well as the maximum size helicopter the helipad has been designed to accommodated, which is based on the helicopter rotor diameter and overall length of the largest design helicopter that will service the helipad. Under normal conditions, it is standard practice to paint the maximum gross weight a helipad is designed to support in either metric tonnes, kilograms, or thousands of pounds, along with the maximum helicopter dimensions in metres or feet. Arrows are oftentimes painted on the heliport to indicate to pilots the preferred approach / departure paths. Other common markings can include ownership, radio frequencies, company logo(s), and magnetic north.
Жарықтандыру
Түнгі уақытта ұшу операцияларын жүзеге асыру үшін вертолет айлағында белгілі бір авиациялық стандарттарға сәйкес келетін жарықтандыру орнатылуы тиіс. Вертолет айлағының периметріндегі жарықтар әдетте TLOF аймағының айналасына орнатылады және олар TLOF-тың өзіне немесе TLOF периметріне жақын қысқа металл немесе бетон кеңейтімдерге орнатылуы мүмкін. Егер белгілі бір шарттар орындалса, TLOF-ты жарықтандырудың орнына FATO аймағын жарықтандыру да мүмкін. Кейбір жерлерде, қоршаған ортаның жағдайларына байланысты, TLOF және FATO екеуі де жарықтандырылады. Жарықтандыру тікұшақтың соқтығысуына мүмкіндік жасайтын кедергі тудырмауы керек, сондықтан АҚШ-та вертолет айлағының жарықтандыруы TLOF немесе FATO-дан жоғары көтерілуіне рұқсат етілмейді. Қазіргі стандарттар периметрлік жарықтандырудың барлығының жасыл түсті болуын ұсынады. Бұрынғы стандарттар периметрлік жарықтар үшін күміс түсті жарықтандыруды ұсынған; алайда, бұл толқын ұзындығы ескі шамдық жарықтандырумен қолданылғанда түнгі көру көзілдіріктерінің (NVG) жұмысына кедергі келтіретіні анықталды. Бұрын жарықтандыру көбінесе шамдық болған, бірақ энергия тұтынуын азайту және қызмет ету мерзімін ұзарту себептерімен жарықдиодты (LED) шамдар көбірек қолданылуда. Су тасқыны жарықтары жердегі операцияларды жақсарту үшін қолданылуы мүмкін, бірақ олар ұшу экипажының түнгі көру қабілетіне кедергі келтірмеуі керек, ұшу операциялары кезінде сөндіріліп, тек жердегі қозғалыс операциялары жүргізілген кезде ғана қолданылуы тиіс. Түнгі операцияларды жүзеге асыру үшін жарықтандырылған жел көрсеткіші де қажет. Жердегі вертолет айлақтарында, ұсынылатын ұшу/қону бағытын көрсету үшін бағдарламалық жарықтар қолданылуы мүмкін. Визуалды көлбеуді басқару жүйелері (мысалы, HAPI, PAPI және т.б.) ICAO және FAA құжаттарында ұсынылатын опциялар болып табылады. Әуежайлар көбінесе 6.6А тұрақты ток қуатын пайдаланса, вертолет айлағының жарықтандыруы әдетте айнымалы токпен жабдықталады. Пилоттың автоматтандырылған жердегі басқару пульті арқылы жарықтандыруды радиоарқылы басқаруы да кең таралған.
To conduct night time operations, a heliport must have lighting installed that meets specific aeronautical standards. Heliport perimeter lights are generally installed around the TLOF area, and may be flush mounted on the TLOF itself, or mounted just off the TLOF perimeter on short metal or concrete extensions. One alternative to lighting the TLOF if certain criteria are met, is to light the area of the FATO instead. Some locations, due to environmental conditions, illuminate the TLOF and FATO. Lighting should never constitute an obstruction that a helicopter may impact, and for this reason, in the U. S., heliport lighting is not allowed to extend above the TLOF or FATO more than Current standards recommend that all perimeter lighting be green. Prior standards recommended amber lighting for perimeter lights; however this wavelength has been shown to interfere with night vision goggle (NVG) operations, when used with older incandescent lighting. In the past, lighting has been traditionally incandescent, but increasingly, light emitting diodes (LEDs) are being incorporated, due to lower power requirements and increased life. While flood lights may be used to enhance surface operations, they should not interfere with flight crew night vision, and should be kept off during flight operations, and only used when conducting ground movement operations. To conduct night operations, a lighted wind cone is also required. At ground based heliports, lead in lights may be incorporated to identify the preferred approach / departure direction. Visual slope guidance systems (such as HAPI, PAPI, etc.) are recommended options in both ICAO and FAA document. While airports commonly use 6.6A direct current power, heliport lighting is normally AC powered. Radio control of the lighting by the pilot via an automated ground based controller is also common.
Ұшу / ұшу әуе кеңістігі
Тікұшақтардың қауіпсіз қону және ұшып көтерілуі үшін әрбір тікұшақ алаңында кедергісіз кіру/шығу жолдары болуы керек. Ұшу жолдары арасындағы ең аз ұсынылатын арақашықтық 135 градус. Тікұшақ алаңына жақындау жолы екі бөлек әуе кеңістігі бетіне бөлінеді: Жақындау беті және Көшіру беті. Жақындау беті тікұшақ алаңының негізгі бетімен бірдей енде басталады және 4000 фут (1219 м) көлденең қашықтыққа қарай сыртқа және жоғары қарай созылады, онда ені 500 фут (152 м) құрайды. Жақындау бетінің еңісі азаматтық тікұшақ алаңдары үшін 8:1-ге тең. Көшіру беттері негізгі беттің бүйірлік шекараларынан және жақындау беттерінен сыртқа және жоғары қарай, негізгі және жақындау беттерінің орта сызығынан көлденең өлшенген 250 фут (76 м) қашықтықта 2:1 еңіспен созылады. Жақындау жолдары кедергілерді және қауіпсіздік аймақтарын ескере отырып, тура немесе қисық болуы мүмкін.
To provide for a safe environment to perform normal helicopter landing and take off operations, each heliport must have unobstructed approach / departure paths. The minimum recommended separation between flight paths is 135 degrees. A heliport approach path is broken down into two distinct airspace surfaces; the Approach Surface, and the Transitional Surface. The approach surface begins at each end of the heliport primary surface with the same width as the primary surface, and extends outward and upward for a horizontal distance of 4000 feet (1219 m), where its width is 500 feet (152 m). The slope of the approach surface is 8 to 1 for civil heliports. The Transitional Surfaces extend outward and upward from the lateral boundaries of the primary surface, and from the approach surfaces, at a slope of 2 to 1 for a distance of 250 feet (76 m), measured horizontally from the centerline of the primary and approach surfaces. Approach paths can either be straight or curved to accommodate obstructions and avoidance areas.