Роберт Хайнлайнның «Болашақ тарихы» – 20-23 ғасырлардағы адамзат тарихын көрсететін ғылыми-фантастикалық әңгімелер циклы. Кіріспе, жазылу мерзімі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Роберт А. Хайнлайнның әңгімелер сериясы
Роберт А. Хайнлайнның Болашақ тарихы сериясы
Series of stories by Robert A. Heinlein
Robert A. Heinlein's Future History series
Болашақ тарихы – Роберт А. Хайнлайн жазған әңгімелер сериясы. Ол 20 ғасырдың ортасынан бастап 23 ғасырдың басына дейінгі адамзат тарихының болжамды болашағын көрсетеді. "Болашақ тарихы" терминін Джон У. Кэмпбелл-младший 1941 жылғы "Astounding Science Fiction" журналының ақпан айындағы санында қолданды. Кэмпбелл 1941 жылғы мамыр айындағы санында Хайнлайнның сериясының алғашқы жоспарын жариялады. Хайнлайн "Болашақ тарихы" әңгімелерінің көп бөлігін мансабының басында, 1939 мен 1941 жылдар аралығында және 1945 пен 1950 жылдар аралығында жазды. 1967 жылға дейін жазылған "Болашақ тарихы" әңгімелерінің көпшілігі "Өткеннің ертеңгі күні" жинағында топтастырылған, ол серияның соңғы жоспарын да қамтиды. Алайда, бұл жинаққа "Адамзат пен Ақыл" және "Көктемнің жетімдері" кірмейді, олар жеке жарияланды. Грофф Конклин "Болашақ тарихы" туралы "ертеңгі күннің барлық тарихтарының ең ұлысы" деп айтқан. 1966 жылы ол Эдгар Райс Берроуздың "Барсум" сериясымен, Э. Э. Смиттің "Ленсман" сериясымен, Исаак Азимовтың "Негіз" сериясымен және Дж. Р. Р. Толкиннің "Сақиналар мырзасы" сериясымен бірге Хьюго сыйлығына ұсынылды, бірақ Азимовтың "Негіз" сериясына есе жіберді.
The Future History is a series of stories created by Robert A. Heinlein. It describes a projected future of the human race from the middle of the 20th century through the early 23rd century. The term Future History was coined by John W. Campbell Jr. in the February 1941 issue of Astounding Science Fiction. Campbell published an early draft of Heinlein's chart of the series in the May 1941 issue. Heinlein wrote most of the Future History stories early in his career, between 1939 and 1941 and between 1945 and 1950. Most of the Future History stories written prior to 1967 are collected in The Past Through Tomorrow, which also contains the final version of the chart. That collection does not include Universe and Common Sense; they were published separately as Orphans of the Sky. Groff Conklin called the Future History "the greatest of all histories of tomorrow". It was nominated for the Hugo Award for Best All Time Series in 1966, along with the Barsoom series by Edgar Rice Burroughs, the Lensman series by E. E. Smith, the Foundation series by Isaac Asimov, and The Lord of the Rings series by J. R. R. Tolkien, but lost to Asimov's Foundation series.
Анықтама
Көбінесе, «Өткеннің ертеңгі күніне дейін» Future History сериясының ішінде нақты анықталатын әңгімелердің негізгі тобын белгілейді. Дегенмен, Хайнлайн зерттеушілері антологияға енбеген кейбір әңгімелер де Future History сериясына жатады, ал оған енгендердің кейбіреулері оған нашар байланысты екеніне келіседі. Джеймс Гиффорд «Өткеннің ертеңгі күніне дейіннен» кейін жарық көрген «Махаббатқа уақыт жеткілікті» және сондай-ақ «Өткеннің ертеңгі күніне дейін» енбеген «Жарық болсын» әңгімесін қосады, мүмкін жинақтың редакторы ұнатпағандықтан немесе Хайнлайн өзі оны нашар санағандықтан. Алайда, ол «Махаббатқа уақыт жеткілікті» жағдайын шекаралық деп санайды. Ол «Жануардың саны», «Қабырғалар арқылы жүретін мысық» және «Күн батудан тыс жүзу» туындыларын Future History-ға байланысы нашар болғандықтан қосқан жоқ. Билл Паттерсон «Күн батудан тыс жүзуді» қосады, өйткені оның және Future History-ның қалған бөлігі арасындағы қарама-қайшылықтар «Миф ретінде әлем» көпқабатты әлеміндегі «бір-бірімен байланысты уақыт сызықтарының жиынтығына» жатқызу арқылы түсіндіріледі. Дегенмен, ол «Өмір жолы» (Хайнлайн Future History кестесін жариялағанға дейін жазылған; алайда, Лазар Лонг «Өмір жолы» және оның құрылғысы туралы «Махаббатқа уақыт жеткіліктіде» айтады), «Жерден келген қауіп», «—Біз де иттерді серуендетіреміз» және бастапқыда «Saturday Evening Post» газетінде жарияланған әңгімелер («Ғарыш жоке», «Қайтып келу керемет!», «Жердің жасыл төбелері» және «Лунаның қара шұңқырлары») сияқты Future History-ның бөлігі болуға ешқашан ниеттелмеген бірқатар әңгімелерді тізімдейді. Ол Гиффордпен «Жарық болсын» әңгімесін қосу қажеттігімен келіседі. «—Және ол қисық үй салды—» әңгімесі тек соғысқа дейінгі картаға енгізілген, содан кейін қайтадан енгізілмеген. Хайнлайнның жасөспірімдерге арналған туындылары Future History жоспарына тығыз сәйкес келмейді. Гиффорд былай дейді: «Он екі жасөспірімдерге арналған роман Future History-мен толық үйлеспесе де, олар ересектерге арналған осы сериямен толық сәйкес келмейді. Олардың өзінің жеке «Future History» екені жиі мойындалмайды. Future History кестесінде көрсетілген ең болмағанда бір маңызды оқиға, Венерадағы революция, жасөспірімдерге арналған туындыларда «Планеталар арасында» ретінде бейнеленді». Хайнлайнның егжей-тегжейлі жоспары бойынша Спайдер Робинсон жазған «Өзгермелі жұлдыз» романы Future History-ның (мысалы, Нехемия Скаддерге сілтемелер) және Хайнлайнның жасөспірімдерге арналған әлемінің (мысалы, отты кемелер және егіздер арасындағы жарықтан жылдам телепатиялық байланыс) кейбір элементтерін қамтиды. «Future History» жинағына енген «Ұзын күзет» ересектерге арналған қысқа әңгімесі, біріншісінің негізгі кейіпкері (Джон) Езра Дальквист арқылы «Ғарыш кадетімен» байланысты, ол екіншісінде мәңгі есте қалды. Паттерсон «Миф ретінде әлем» концепциясын Хайнлайнның ойлап тапқан болашағынан нақты тарихтың ауытқуын және әңгімелер арасындағы қарама-қайшылықтарды түсіндіру тәсілі ретінде келтіреді, «Хейнлайн «Миф ретінде әлемде» кітаптарында Future History-ны уақыт сызығы (немесе байланысты уақыт сызықтарының жиынтығы) ретінде қайта анықтады, бұл «Future History-ның» қатаң терминдік мәнін сақтай білуге және қарама-қайшылықтарды қамтуға мүмкіндік береді (яғни кез келген қарама-қайшылық тығыз байланысты уақыт сызығына жатады)».
For the most part, The Past Through Tomorrow defines a core group of stories that are clearly within the Future History series. However, Heinlein scholars generally agree that some stories not included in the anthology belong to the Future History series, and that some that are included are only weakly linked to it. James Gifford adds Time Enough for Love, which was published after The Past Through Tomorrow, and also "Let There Be Light", which was not included in The Past Through Tomorrow, possibly because the collection editor disliked it or because Heinlein himself considered it to be inferior. However, he considers Time Enough for Love to be a borderline case. He considers The Number of the Beast, The Cat Who Walks Through Walls, and To Sail Beyond the Sunset to be too weakly linked to the Future History to be included. Bill Patterson includes To Sail Beyond the Sunset, on the theory that the discrepancies between it and the rest of the Future History are explained by assigning it to the same "bundle of related timelines" in the "World as Myth" multiverse. However, he lists a number of stories that he believes were never really intended to be part of Future History, even though they were included in The Past Through Tomorrow: "Life Line" (which was written before Heinlein published the Future History chart; however, Lazarus Long does reference the protagonist of "Life Line" and his device in Time Enough for Love), "The Menace from Earth", "—We Also Walk Dogs", and the stories originally published in the Saturday Evening Post ("Space Jockey", "It's Great to Be Back! ", "The Green Hills of Earth", and "The Black Pits of Luna"). He agrees with Gifford that "Let There Be Light" should be included. The story "—And He Built a Crooked House—" was included only in the pre war chart and never since. The Heinlein juveniles do not hew closely to the Future History outline. Gifford states that "Although the twelve juvenile novels are not completely inconsistent with the Future History, neither do they form a thorough match with that series for adult readers. It is not often recognized that they are a reasonably consistent 'Future History' of their own At least one major story specified in the Future History chart, the revolution on Venus, ended up being told in the framework of the juveniles as Between Planets." The novel Variable Star, written by Spider Robinson from Heinlein's detailed outline, incorporates some elements of both the Future History (such as references to Nehemiah Scudder) and the universe of the Heinlein juveniles (for example, torch ships and faster than light telepathic communication between twins). The adult short story "The Long Watch", included in Future History story collections, connects to Space Cadet through the character of (John) Ezra Dahlquist, the central character of the first, memorialized in the second. Patterson cites "World as Myth" as a way of accounting for the deviation of real history from Heinlein's imagined future as well as inconsistencies between stories, writing, "Heinlein in the World as Myth books redefined the Future History as a timeline (or bundle of related timelines) which allows the 'Future History' to be a hard edged term and yet nevertheless contain inconsistencies (i. e., any inconsistency belongs to a closely related timeline)."
Жазылмаған әңгімелер
"2100 жылы бүлік" жинағында жарияланған кестеде бірнеше жазылмаған әңгімелер бар, оларды Хайнлайн постскриптумда сипаттайды. "Антарктидадағы төңкеріс туралы" ("Аспан астындағы от") 21 ғасырдың басында орын алуы тиіс еді. Тағы үш жазылмаған әңгіме "Империяның логикасынан" бұрынғы тарихты және "Егер бұл жалғаса берсе..." басталғанға дейінгі оқиғаларды толықтырады. "Қанатының шуы" Нехемия Скаддердің теледидарлық уағызшы ретіндегі ерте өмірін және бірінші пайғамбар ретінде билікке көтерілуін қамтиды. "Күн тұтылуы" Марс және Венерадағы тәуелсіздік қозғалыстарын сипаттайды. "Тас жастық" теократияның алғашқы күндерінен бастап "Егер бұл жалғаса берсе..." бастамасына дейінгі қарсылық қозғалысының өркендеуін егжей-тегжейлі көрсетеді. Бұл әңгімелер "Болашақ тарихының" маңызды бөліктері болғандықтан, Хайнлайн Нехемия Скаддердің шамамен сипаттамасын берді, оның билігін Джон Кальвин, Джироламо Савонарола, Джозеф Франклин Рутерфорд және Хьюи Лонг қосындысы ретінде көруге мүмкіндік берді. Оның билікке келуі оның ізбасарының бірі, Скаддерді жақтырмаған бай адамның әйелі қайтыс болып, оған телеарна ашуға жеткілікті қаражат қалдырған кезде басталды. Содан кейін ол бұрынғы сенатормен бірігіп, ірі жарнама агенттігін жалдады. Ұзақ уақыт өткен соң ол әлемге танымал болды – Венерадағы көптеген тәуелді жұмысшылар оны мессиялық тұлға деп санады. Ол Ку-Клукс-Кланның атын өзгертпеген нұсқасын құруға да күш салды. "Сайлауда қан төгілді, көшеде қан төгілді, бірақ Скаддер сайлауда жеңіске жетті. Келесі сайлау ешқашан өткізілмеді." Бұл кезең кейін жүз жылдардан соң болатын адамдардың таралуының маңызды бөлігі болғанымен, Хайнлайн оларды жаза алмағанын айтты, себебі оларда Скаддер басты рөлде болды; ол оны "өте жақтырмады". Нехемия Скаддер Хайнлайнның "Біз үшін, тірілер: әдет-ғұрыптар комедиясы" атты алғашқы романында (1938–1939 жылдары жазылған, бірақ 2003 жылы жарық көрген) кездеседі. Бұл кітаптағы Скаддердің ерте мансабы жоғарыда айтылғанмен бірдей, бірақ маңызды айырмашылығы – бұрынғы нұсқада Скаддер либертариандардың қарсы шараларымен соңғы сәтте тоқтатылады және сайлаушыларды жаппай қорқытуға қарамастан, тек Теннесси мен Алабама штаттарын жеңіп алады. Шындығында, сол кітаптағы 2086 жылы толық гүлденген либертариандық режим Скаддердің американдық қоғамға пуритандық моральды таңу әрекетіне тікелей реакция ретінде құрылды.
The chart published in the collection Revolt in 2100 includes several unwritten stories, which Heinlein describes in a postscript. "Fire Down Below", about a revolution in Antarctica, would have been set in the early 21st century. Three more unwritten stories fill in the history from just before "Logic of Empire" in the early 21st century through the beginning of "If This Goes On—". "The Sound of His Wings" covers Nehemiah Scudder's early life as a television evangelist through his rise to power as the First Prophet. "Eclipse" describes independence movements on Mars and Venus. "The Stone Pillow" details the rise of the resistance movement from the early days of the theocracy through the beginning of "If This Goes On—". These stories were key points in the Future History, so Heinlein gave a rough description of Nehemiah Scudder which made his reign easy to visualize—a combination of John Calvin, Girolamo Savonarola, Joseph Franklin Rutherford, and Huey Long. His rise to power began when one of his flock, the widow of a wealthy man who would have disapproved of Scudder, died and left him enough money to establish a television station. He then teamed up with an ex Senator and hired a major advertising agency. He was soon famous even off world—many bonded laborers on Venus saw him as a messianic figure. He had muscle as well—a re creation of the Ku Klux Klan in everything but name. "Blood at the polls and blood in the streets, but Scudder won the election. The next election was never held." Though this period was integral to the human diaspora that would follow several hundred years later, Heinlein stated that he was never able to write them because they featured Scudder prominently; he "dislike(d) him too much". Nehemiah Scudder already appears in Heinlein's earliest novel For Us, the Living: A Comedy of Customs (written 1938–1939, though first published in 2003). Scudder's early career as depicted in that book is virtually identical with the above—but with the crucial difference that in the earlier version Scudder is stopped at the last moment by the counter mobilization of Libertarians, and despite mass voter intimidation carries only Tennessee and Alabama. In fact, the Libertarian regime seen in full bloom in that book's 2086 came into being in direct reaction to Scudder's attempt to impose puritanical mores on the entire American society.