Мэттью Боултон: Англия өнеркәсібінің дамуына үлес қосқан инженер және кәсіпкер

Кіріспе

Ағылшын өнеркәсібі (1728–1809)

Мэтью Болтон (ағылш. Matthew Boulton; 3 қыркүйек 1728 – 17 тамыз 1809) – ағылшын кәсіпкері, өнертапқышы, механикалық инженер және күміс шебері. Ол шотланд инженері Джеймс Уоттпен серіктес болған. 18 ғасырдың соңғы тоқсанында серіктестік жүздеген Болтон мен Уотт бу машиналарын орнатты, бұл өнердің үлкен жетістігі болып, зауыттар мен диірмендерді механикаландыруға мүмкіндік берді. Болтон Англия және басқа елдер үшін миллиондаған монеталар соғып, Корольдік монетахананы заманауи жабдықтармен қамтамасыз етті. Бірмингемде туған ол, 31 жасында қайтыс болған, шағын металл өнімдерін өндірген Бірмингемдік кәсіпкердің ұлы болды. Ол кезде Болтон бірнеше жыл бойы бизнесті басқарды, содан кейін оны едәуір кеңейтіп, Бірмингемге жақын орналасқан Сохо зауытында өндірісті шоғырландырды. Сохода ол соңғы технологияларды пайдаланып, күміс жалату, ормолу ("алтын қола") және басқа да сәндік өнерге көшті. Ол Джеймс Уоттпен Уотттың серіктесі Джон Роубок Болтонға қарызын төлей алмағанда танысты, ол Роубоктың Уотттың патенінен үлесін төлем ретінде қабылдады. Содан кейін ол Уотттың патенін тағы 17 жылға ұзарту үшін Парламентке лобби жасады, бұл фирмаға Уотттың бу машиналарын сатуға мүмкіндік берді. Фирма Ұлыбританияда және шетелде, бастапқыда шахталарда, содан кейін зауыттарда жүздеген Болтон мен Уотт бу машиналарын орнатты. Болтон өнер, ғылым және теология саласында белгілі болған Бірмингем аймағындағы "Ай қоғамының" маңызды мүшесі болды. Оның мүшелері Уотт, Эразм Дарвин, Жозия Веджвуд және Джозеф Пристли болды. Қоғам ай сайын толық айға жақын кездесетін. Қоғам мүшелері ғылым, ауыл шаруашылығы, өндіріс, тау-кен және көлік саласындағы жаңа идеялар мен технологияларды дамытқаны үшін, өнеркәсіптік революцияның негізін қалағаны үшін марапатталды. Болтон Сохо монетаханасын құрды, ол көп ұзамай бу қуатын пайдаланды. Ол Ұлыбританияның ақша айналымын жақсартуға тырысты және бірнеше жылдық күш-жігерден кейін 1797 жылы ширек ғасырдан бері алғашқы британдық мыс монеталарын шығаруға келісім алды. Оның "арба дөңгелегі" монеталары сапалы жасалған және жалғандау қиын болды, сондай-ақ 1971 жылы ондық жүйеге көшкенге дейін соғыла берген үлкен мыс британдық пеннидің алғашқы нұсқасын қамтыды. Ол 1800 жылы зейнетке шықты, бірақ монетаханасын басқаруын жалғастырды және 1809 жылы қайтыс болды. Оның суреті серіктесі Джеймс Уоттпен бірге Англия банкінің F сериясындағы 50 фунт стерлингтік банкнотасында бейнеленді.

Matthew Boulton ('/b//oʊ//l//t//ən//audio=en uk Bolton. ogg/ BOHLtən; 3 September 172817 August 1809) was an English businessman, inventor, mechanical engineer, and silversmith. He was a business partner of the Scottish engineer James Watt. In the final quarter of the 18th century, the partnership installed hundreds of Boulton & Watt steam engines, which were a great advance on the state of the art, making possible the mechanisation of factories and mills. Boulton applied modern techniques to the minting of coins, striking millions of pieces for Britain and other countries, and supplying the Royal Mint with up to date equipment. Born in Birmingham, he was the son of a Birmingham manufacturer of small metal products who died when Boulton was 31. By then Boulton had managed the business for several years, and thereafter expanded it considerably, consolidating operations at the Soho Manufactory, built by him near Birmingham. At Soho, he adopted the latest techniques, branching into silver plate, ormolu ("gilt bronze") and other decorative arts. He became associated with James Watt when Watt's business partner, John Roebuck, was unable to pay a debt to Boulton, who accepted Roebuck's share of Watt's patent as settlement. He then successfully lobbied Parliament to extend Watt's patent for an additional 17 years, enabling the firm to market Watt's steam engine. The firm installed hundreds of Boulton & Watt steam engines in Britain and abroad, initially in mines and then in factories. Boulton was a key member of the Lunar Society, a group of Birmingham area men prominent in the arts, sciences, and theology. Members included Watt, Erasmus Darwin, Josiah Wedgwood and Joseph Priestley. The Society met each month near the full moon. Members of the Society have been given credit for developing concepts and techniques in science, agriculture, manufacturing, mining, and transport that laid the groundwork for the Industrial Revolution. Boulton founded the Soho Mint, to which he soon adapted steam power. He sought to improve the poor state of Britain's coinage, and after several years of effort obtained a contract in 1797 to produce the first British copper coinage in a quarter century. His "cartwheel" pieces were well designed and difficult to counterfeit, and included the first striking of the large copper British penny, which continued to be coined until decimalisation in 1971. He retired in 1800, though continuing to run his mint, and died in 1809. His image appeared alongside his partner James Watt on the Bank of England's Series F £50 note.

Өмірбаян

Бірмингем ұзақ жылдар бойы темір өңдеу өнеркәсібінің орталығы болды. 18-шы ғасырдың басында қала кеңейіп, даму кезеңіне енді, себебі темірді балқыту үшін көмірдің орнына кокс қолдану (1709 жылдан бастап) темір өңдеуді оңайлатып, арзандатты. Англияның суы аз ағаштармен жабылғандығы және Бірмингемнің Уорвикшир графтығында және оған іргелес Стаффордшир графтығында көп мөлшерде көмірдің табылуы осы өзгеріске ықпал етті. Темірдің көп бөлігі Бірмингемге жақын орналасқан шағын құю фабрикаларында, әсіресе Қара Жерде, Сметвик және Вест-Бромвич сияқты жақын қалаларда өңделді. Содан алынған жұқа темір парақтары Бірмингем мен оның маңындағы фабрикаларға тасымалданды. Қала теңізден, үлкен өзендерден шалқап, каналдар әлі салынбағандықтан, металл өңдеушілер көбінесе кішкентай, салыстырмалы түрде құнды заттар жасауға, әсіресе түймелер мен әшекейлерге назар аударды. Француз Александр Миланда керемет саптық таяқшалардың, тамақ салғыш қораптардың және басқа металл бұйымдардың бар екенін, бірақ «осындай заттарды Бирмингемде арзан әрі жақсырақ алуға болатынын» жазды. Бұл кішкентай заттар «ойыншықтар» деп аталды, ал оларды жасаушылар «ойыншық шеберлері» деп танылды. Боултон Личфилд маңындағы әулеттердің ұрпағы, оның бес буын бұрынғы атасы, пастор Закари Бабингтон, Личфилдтің канцлері болған. Боултонның әкесі, сондай-ақ Мэтью есімді және 1700 жылы туған, шәкірттікке түсу үшін Личфилдтен Бірмингемге көшіп келді және 1723 жылы Кристиана Пирске үйленді. Ересек Боултон кішкентай шеберханасы бар ойыншық шебері болды және әшекейлер жасауға маманданған. Мэтью Боултон 1728 жылы туды, олардың үшінші баласы және осы есімді екіншісі, алғашқы Мэтью 1726 жылы екі жасында қайтыс болды.

Ерте және отбасылық өмірі

Үлкен Боултонның бизнесі жас Мэтью туылғаннан кейін гүлденді, ал отбасы Бірмингемнің Snow Hill ауданына көшіп барды, ол кезде жаңа үйлермен көркейген жақсы қоныс еді. Жергілікті грамматикалық мектеп тозығы жеткендіктен, Боултон Бірмингемнің екінші жағындағы Деритендтегі академияға жіберілді. 15 жасында ол мектепті тастады, ал 17 жасында қаптарға эмаль ендеудің жаңа әдісін ойлап тапты, ол өте танымал болды. Сондықтан қаптар Францияға экспортталды, содан кейін Ұлыбританияға қайта әкелінді және соңғы французтық жетістіктер деп жарналанды. 1749 жылдың 3 наурызында Боултон алыс туысы және сәтті саудагердің қызы Мэри Робинсонға үйленді, ол өзінің байлығымен де көзге түсті. Олар қысқа уақыт қалыңдықтың анасымен Личфилдте бірге тұрды, содан кейін Бірмингемге көшіп барды, онда аға Мэтью Боултон 21 жасында ұлын серіктес етті. 1750-ші жылдардың ортасына қарай ол істі тиімді басқарды. Үлкен Боултон 1757 жылы зейнетке шықты, ал 1759 жылы қайтыс болды. 1750-ші жылдардың басында Боултонның үш қызы дүниеге келді, бірақ барлығы нәресте шағында қайтыс болды. Мэри Боултонның денсаулығы нашарлап, 1759 жылдың тамызында көз жұмды. Ол қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай Боултон оның қарындасы Эннге көңіл білдіре бастады. Шіркеу заңдары бойынша қайтыс болған әйелдің әпкесімен некеге тұруға тыйым салынған, бірақ азаматтық заң бойынша рұқсат етілген. Дегенмен, олар 1760 жылдың 25 маусымында Ротерхиттегі Сент-Мэри шіркеуінде үйленді. Боултонның күмісі туралы кітап жазып, өмірбаянын да қамтыған Эрик Делиб, неке қию рәсімін өткізген, кедей пастор Джеймс Пенфолдтың пара алғанын болжады. Боултон кейіннен қайтыс болған әйелінің әпкесіне үйленуге ниеттенген басқа бір адамға: "Ешқандай ниетіңізді айтпауға кеңес беремін, бірақ Шотландияға немесе Лондонның шалғай бұрышына, мысалы, Ваппингке жылдам және жайлы түрде барып, өзіңізді приходтың тұрғыны етіп тіркелуіңізге кеңес беремін. Ай өткеннен кейін және заң орындалғаннан кейін, аман-есен бақытты болыңыз. Үндемеуді, құпиялылықты және Шотландияны ұсынамын", - деп кеңес берді. Бұл одаққа Энннің ағасы Люк қарсы болды, ол Боултон Робинсон отбасының байлығын бақылауға алып (немесе ысырапқа шашуға) ұшырауы мүмкін деп қорқыды. 1764 жылы Люк Робинсон қайтыс болды, ал оның мүлігі оның қарындасы Эннге және осылайша Мэтью Боултонның бақылауына өтті. Боултонның екі баласы болды: Мэтью Робинсон Боултон және Энн Боултон. Мэтью Робинсон екі әйелінен алты бала сүйді. Оның үлкен ұлы Мэтью Пирс Уотт Боултон, жан-жақты білім алған және ғылыммен айналысқан адам болды.

The elder Boulton's business prospered after young Matthew's birth, and the family moved to the Snow Hill area of Birmingham, then a well to do neighbourhood of new houses. As the local grammar school was in disrepair Boulton was sent to an academy in Deritend, on the other side of Birmingham. At the age of 15 he left school, and by 17 he had invented a technique for inlaying enamels in buckles that proved so popular that the buckles were exported to France, then reimported to Britain and billed as the latest French developments. On 3 March 1749 Boulton married Mary Robinson, a distant cousin and the daughter of a successful mercer, and wealthy in her own right. They lived briefly with the bride's mother in Lichfield, and then moved to Birmingham, where the elder Matthew Boulton made his son a partner at the age of 21. Though the son signed business letters "from father and self", by the mid 1750s he was effectively running the business. The elder Boulton retired in 1757 and died in 1759. The Boultons had three daughters in the early 1750s, but all died in infancy. Mary Boulton's health deteriorated, and she died in August 1759. Not long after her death Boulton began to woo her sister Anne. Marriage with a deceased wife's sister was forbidden by ecclesiastical law, though permitted by common law. Nonetheless, they married on 25 June 1760 at St. Mary's Church, Rotherhithe. Eric Delieb, who wrote a book on Boulton's silver, with a biographical sketch, suggests that the marriage celebrant, Rev. James Penfold, an impoverished curate, was probably bribed. Boulton later advised another man who was seeking to wed his late wife's sister: "I advise you to say nothing of your intentions but to go quickly and snugly to Scotland or some obscure corner of London, suppose Wapping, and there take lodgings to make yourself a parishioner. When the month is expired and the Law fulfilled, live and be happy I recommend silence, secrecy, and Scotland." The union was opposed by Anne's brother Luke, who feared Boulton would control (and possibly dissipate) much of the Robinson family fortune. In 1764 Luke Robinson died, and his estate passed to his sister Anne and thus into Matthew Boulton's control. The Boultons had two children, Matthew Robinson Boulton and Anne Boulton. Matthew Robinson in turn had six children with two wives. His eldest son Matthew Piers Watt Boulton, broadly educated and also a man of science,

Ғылыми зерттеулер және Ай қоғамы

Болтон ғылымда ешқандай формальды білім алмаған. Оның әріптесі және Ай қоғамының мүшесі Джеймс Кир оның өлімінен кейін оны жоғары бағалады: [Болтон] мырза – жылдам және әділ түсінікпен, көптеген тәжірибелік қолданумен және жақсы механикалық сезімдер арқылы жүйелі оқусыз қанша ғылыми білім алуға болатынын дәлелдейді. Ол табиғаттанудың әртүрлі салаларын өте дұрыс түсінді, әрбір металл өнерінің шебері болды және оның әртүрлі өндірістеріне қатысты барлық химияны меңгерді. Электр және астрономия бір кезде оның сүйікті ойын-сауығы болған. Жасынан бастап Болтон өз заманының ғылыми жетістіктеріне қызығушылық танытты. Электр энергиясы адам жанының көрінісі деген теорияларды жоққа шығарып, «біз оның материя екенін білеміз және оны рух деп атау дұрыс емес» деп жазды. Ол мұндай теорияларды «бір-бірінің миындағы химералар» деп атады. Оның қызығушылығы оны Джон Уайтхерст сияқты басқа да ынталы адамдармен байланыстырды, ол да Ай қоғамының мүшесі болды. 1758 жылы Пенсильвания баспашысы Бенджамин Франклин, электр энергиясы бойынша жетекші тәжірибеші, Ұлыбританияда ұзақ уақыт болған кезде Бирмингемге сапар шекті; Болтон онымен кездесіп, достарына таныстырды. Ол Лейден банкасында электр энергиясын ұстауға тырысқан Франклинмен жұмыс істеді, ал баспагерге «glassychord» (музыкалық шынылардың механикалық нұсқасы) үшін жаңа шыны қажет болғанда, ол оны Болтоннан алды. Өзінің бизнесін кеңейту кезінде оған уақыт шектеулері қойылғанына қарамастан, Болтон өзінің «философиялық» жұмысын жалғастырды (сол кезде ғылыми тәжірибелер деп аталатын). Ол жазбаларында сынаптың қайнау және тоңу температурасын, әртүрлі жастағы адамдардың пульс жиілігін, планеталардың қозғалысын, сондай-ақ мөр басуға арналған балауыз бен жоғалып кететін сияны қалай жасау керектігін жазды. Алайда 1763 жылы Лунный қоғамының мүшесі Эразм Дарвин оған: «Сіз енді ақылға қонымды, еңбекқор іскер адам болғаныңыздықтан, мен сізден философиялық жағынан бір жақсылық жасауыңызды сұрауға қорқамын», - деп жазды. Бірмингемнің энтузиастары, оның ішінде Болтон, Уайтхерст, Кир, Дарвин, Уатт (Бирмингемге көшіп келгеннен кейін), қыш құмырашы Жозия Веджвуд және дін қызметкері және химик Джозеф Пристли 1750-ші жылдардың соңында бейресми түрде кездесе бастады. Бұл толған айдың жанында ай сайынғы кездесуге айналды, бұл сол кездегі Ұлыбританиядағы клубтар үшін кең таралған үлгі болды. Топ ақырында өзін «Ай қоғамы» деп атады, ал 1775 жылы мүшелер арасындағы байланысты бейресми түрде үйлестірген доктор Уильям Смолл қайтыс болғаннан кейін, Болтон қоғамды ресми негіздеуге қадам жасады. Олар жексенбі күндері жиналатын, кешкі асқа сағат 14:00-де кірісіп, кем дегенде 20:00-ге дейін талқылаулармен жалғастыратын. Ай қоғамының ресми мүшесі болмаса да, сэр Джозеф Бэнкс оған белсенді қатысты. 1768 жылы Бэнкс капитан Джеймс Кукпен бірге Оңтүстік Тынық мұхитына барды және өзімен бірге Согода жасалған жасыл шыны сырғаларды алып, жергілікті тұрғындарға сыйлады. 1776 жылы капитан Кук Болтоннан навигация үшін қолданылатын құралды тапсырыс берді. Ол ұзаққа созылған жобаларды қолға алмауды жөн көрді және Кукқа оны аяқтау үшін бірнеше жыл қажет болуы мүмкін екенін ескертті. 1776 жылдың маусым айында Кук саяхатқа шықты, ол үш жылдан кейін қаза тапты, ал Болтонның жазбаларында құрал туралы ешқандай сөз жоқ. Топтың ғылыми талқылаулары мен тәжірибелерімен қатар, Болтон кейбір мүшелерімен іскерлік қарым-қатынаста болды. Уатт пен Болтон 25 жыл бойы серіктес болды. Болтон Веджвудтың қыш құмырасынан ормолумен безендірілетін вазаларды сатып алды және онымен серіктестік құруды ойлады. Кир Болтонның ұзақ жылдар бойы жеткізушісі және серіктесі болды, бірақ Кир оның серіктесі болмады. 1785 жылы Болтон мен Уатт Корольдік қоғамның мүшелері болып сайланды. Уайтхерсттің айтуынша, ол Болтонды құттықтап жазғанда, оған қарсы бірде-бір дауыс берілмеген. Болтон Ай қоғамындағы қызметі «білімгерлік қоғамның құлдырауына жол бермейтінін» үміттенсе де, мүшелері қайтыс болған немесе көшіп кеткен кезде олардың орнына басқалар тағайындалмады. 1813 жылы, оның өлімінен төрт жыл өткен соң, Қоғам таратылды және оның активтерін иеленуге арналған лотерея өткізілді. Кездесулердің хаттамалары болмағандықтан, жиналыстар туралы мәліметтер аз сақталған. Тарихшы Дженни Углоу қоғамның тұрақты әсері туралы былай деп жазды: Ай қоғамының мүшелері өнеркәсіптік революцияның әкелері деп аталды. Осы қоғамның маңыздылығы экспериментальдық химия, физика, инженерия және медицина салаларындағы пионерлік жұмыстарынан, сондай-ақ өндіріс және саудадағы көшбасшылықтан, саяси және әлеуметтік идеалдардан туындайды. Оның мүшелері – Ұлыбританияның Еуропаның қалған бөлігінен алға шығуына әкелген шеберлердің мұрагерлік дағдыларын ғалымдардың теориялық жетістіктерімен үйлестіретін, әртүрлі топтарды қамтитын ғылыми желінің керемет өкілдері болды.

Boulton never had any formal schooling in science. His associate and fellow Lunar Society member James Keir eulogised him after his death:

Mr. [Boulton] is proof of how much scientific knowledge may be acquired without much regular study, by means of a quick & just apprehension, much practical application, and nice mechanical feelings. He had very correct notions of the several branches of natural philosophy, was master of every metallic art & possessed all the chemistry that had any relations to the object of his various manufactures. Electricity and astronomy were at one time among his favourite amusements. From an early age, Boulton had interested himself in the scientific advances of his times. He discarded theories that electricity was a manifestation of the human soul, writing "we know tis matter & tis wrong to call it Spirit". He called such theories "Cymeras [chimeras] of each others Brain". His interest brought him into contact with other enthusiasts such as John Whitehurst, who also became a member of the Lunar Society. In 1758 the Pennsylvania printer Benjamin Franklin, the leading experimenter in electricity, journeyed to Birmingham during one of his lengthy stays in Britain; Boulton met him, and introduced him to his friends. Boulton worked with Franklin in efforts to contain electricity within a Leyden jar, and when the printer needed new glass for his "glassychord" (a mechanised version of musical glasses) he obtained it from Boulton. Despite time constraints imposed on him by the expansion of his business, Boulton continued his "philosophical" work (as scientific experimentation was then called). He wrote in his notebooks observations on the freezing and boiling point of mercury, on people's pulse rates at different ages, on the movements of the planets, and on how to make sealing wax and disappearing ink. However, Erasmus Darwin, another fellow enthusiast who became a member of the Lunar Society, wrote to him in 1763, "As you are now become a sober plodding Man of Business, I scarcely dare trouble you to do me a favour in the philosophical way." The Birmingham enthusiasts, including Boulton, Whitehurst, Keir, Darwin, Watt (after his move to Birmingham), potter Josiah Wedgwood and clergyman and chemist Joseph Priestley began to meet informally in the late 1750s. This evolved into a monthly meeting near the full moon, providing light to journey home afterwards, a pattern common for clubs in Britain at the time. The group eventually dubbed itself the "Lunar Society", and following the death of member Dr William Small in 1775, who had informally co ordinated communication between the members, Boulton took steps to put the Society on a formal footing. They met on Sundays, beginning with dinner at 2 pm, and continuing with discussions until at least 8. While not a formal member of the Lunar Society, Sir Joseph Banks was active in it. In 1768 Banks sailed with Captain James Cook to the South Pacific, and took with him green glass earrings made at Soho to give to the natives. In 1776 Captain Cook ordered an instrument from Boulton, most likely for use in navigation. Boulton generally preferred not to take on lengthy projects, and he warned Cook that its completion might take years. In June 1776 Cook left on the voyage on which he was killed almost three years later, and Boulton's records show no further mention of the instrument. In addition to the scientific discussions and experiments conducted by the group, Boulton had a business relationship with some of the members. Watt and Boulton were partners for a quarter century. Boulton purchased vases from Wedgwood's pottery to be decorated with ormolu, and contemplated a partnership with him. Keir was a long time supplier and associate of Boulton, though Keir never became his partner as he hoped. In 1785 both Boulton and Watt were elected as Fellows of the Royal Society. According to Whitehurst, who wrote to congratulate Boulton, not a single vote was cast against him. Though Boulton hoped his activities for the Lunar Society would "prevent the decline of a Society which I hope will be lasting", as members died or moved away they were not replaced. In 1813, four years after his death, the Society was dissolved and a lottery was held to dispose of its assets. Since there were no minutes of meetings, few details of the gatherings remain. Historian Jenny Uglow wrote of the lasting impact of the Society:

The Lunar Society['s] members have been called the fathers of the Industrial Revolution [T]he importance of this particular Society stems from its pioneering work in experimental chemistry, physics, engineering, and medicine, combined with leadership in manufacturing and commerce, and with political and social ideals. Its members were brilliant representatives of the informal scientific web which cut across class, blending the inherited skills of craftsmen with the theoretical advances of scholars, a key factor in Britain's leap ahead of the rest of Europe.

Қоғамдық жұмыс

Болтон Бирмингем қаласының қоғамдық іс-шараларына белсенді қатысты. Оның досы, доктор Джон Эш, қалада аурухана салуды ұзақ уақыттан бері армандап жүрген. Генделдің музыкасына зор құрметті айтқан Болтон, ауруханаға қаржы жинау мақсатында Бирмингемде музыка фестивалі өткізу туралы ой жасайды. Фестиваль 1768 жылдың қыркүйегінде өтті, ол 1912 жылға дейін жалғасқан фестивальдер сериясының біріншісі болды. Бірмингем Жалпы ауруханасы 1779 жылы есігін ашты. Болтон амбулаториялық ем алуға мүмкіндік беретін Жалпы диспансердің құрылысына да көмектесті. Диспансерді ынталы түрде қолдаған ол қазынашылық қызметін атқарды және: «Егер мекеменің қаражаты оны ұстауға жеткіліксіз болса, мен тапшылығын толтырамын» деп жазды. Диспансер бастапқы орнынан тез өсіп, 1808 жылы Болтон қайтыс болғанға дейін жаңа ғимарат ашылды. Болтон 1774 жылы «Нью-стрит» театрын салуға көмектесті, кейін ол театрдың Бирмингемге сапалы қонақтарды тартуға және олардың көбірек ақша жұмсауына ықпал ететінін жазды. Болтон театрды Корольдік жарғымен мойындатуға тырысты, бірақ 1779 жылы сәттілікке жете алмады, ал 1807 жылы мақсатына қол жеткізді. Ол сондай-ақ Бирмингемнің Ораториялық хор қоғамын қолдады және 1799 жылы жеке концерттер сериясын ұйымдастыру үшін түйме жасаушы және музыканы жақтаушы Джозеф Мурмен бірлесіп жұмыс істеді. Ол «Сент-Пол» шіркеуінде орын алды, ол музыкалық өнердің орталығы болды. 1784 жылы Вестминстер аббаттығында «Мессия» операсы Генделдің туғанына 100 жыл толуы (бұл дұрыс емес) және қайтыс болғанына 25 жыл толуы (бұл рас) құрметіне қойылғанда, Болтон қатысып, «Мен дыбыстардың немесе сахнаның қайсысы ұлы екенін білмеймін. Екеуі де соншалықты керемет болды, оны сөзбен жеткізу мүмкін емес. «Аллилуйя» әні шырқалғанда, менің жаным денеме көтеріліп кете жаздады» деп жазды. Бірмингемдегі қылмыс деңгейіне алаңдаған Болтон: «Көшелер түстен түн ортасына дейін әйелдермен толы» деп шағымданды. Полиция құрылғанға дейін Болтон еріктілерді түнде қала көшелерін аралап, қылмысты азайту үшін ұйымдастыру комитетіне мүше болды. Ол жергілікті милицияны қолдап, қару-жарақ сатып алуға ақша берді. 1794 жылы ол өзі тұратын Стаффордшир округінің жоғары шерифі болып сайланды. Ол жергілікті өмірді жақсартумен қатар, әлемдік мәселелерге де қызығушылық танытты. Бастапқыда американдық отаршылдардың күресіне көңіл білдірген Болтон, тәуелсіз Америка британдық саудаға зиян келтіруі мүмкін екенін түсінген соң, өз көзқарасын өзгертті және 1775 жылы үкіметті американдықтарға қатысты қатаң ұстаным қабылдауға шақыратын петиция ұйымдастырды. Бірақ революция сәтті аяқталғаннан кейін, ол бұрынғы отарлармен сауданы қайта жаңартты. Ол француз революциясының себебіне де көңіл білдірді, оны дұрыс деп санайды, бірақ революциялық үкіметтің қанды зорлық-зомбылықтарына қорқыныш білдірді. Франциямен соғыс басталғанда, ол француз шабуылына қарсы тұруға ант берген еріктілер ротасына қару-жарақ сатып алды.

Boulton was widely involved in civic activities in Birmingham. His friend Dr John Ash had long sought to build a hospital in the town. A great fan of the music of Handel, Boulton conceived of the idea to hold a music festival in Birmingham to raise funds for the hospital. The festival took place in September 1768, the first of a series that lasted until 1912. The hospital, Birmingham General, opened in 1779. Boulton also helped build the General Dispensary, where outpatient treatment could be obtained. A firm supporter of the Dispensary, he served as treasurer, and wrote, "If the funds of the institution are not sufficient for its support, I will make up the deficiency." The Dispensary soon outgrew its original quarters, and a new building in Temple Row was opened in 1808, shortly before Boulton's death. Boulton helped found the New Street Theatre in 1774, and later wrote that having a theatre encouraged well to do visitors to come to Birmingham, and to spend more money than they would have otherwise. Boulton attempted to have the theatre recognised as a patent theatre with a Royal Patent, entitled to present serious drama; he failed in 1779 but succeeded in 1807. He also supported Birmingham's Oratorio Choral Society, and collaborated with button maker and amateur musical promoter Joseph Moore to put on a series of private concerts in 1799. He maintained a pew at St Paul's Church, Birmingham, a centre of musical excellence. When performances of the Messiah were organised at Westminster Abbey in 1784 in the (incorrect) belief it was the centennial of Handel's birth and the (correct) belief that it was the 25th anniversary of his death, Boulton attended and wrote, "I scarcely know which was grandest, the sounds or the scene. Both was transcendibly fine that it is not in my power of words to describe. In the grand Halleluja my soul almost ascended from my body." Concerned about the level of crime in Birmingham, Boulton complained, "The streets are infested from Noon Day to midnight with prostitutes." In an era prior to the establishment of the police, Boulton served on a committee to organise volunteers to patrol the streets at night and reduce crime. He supported the local militia, providing money for weapons. In 1794 he was elected High Sheriff of Staffordshire, his county of residence. Besides seeking to improve local life, Boulton took an interest in world affairs. Initially sympathetic to the cause of the rebellious American colonists, Boulton changed his view once he realised that an independent America might be damaging towards British trade, and in 1775 organised a petition urging the government to adopt a firmer stance with the Americans—though when the revolution proved successful, he resumed trade with the former colonies. He was more sympathetic to the cause of the French Revolution, believing it justified, though he expressed his horror at the bloody excesses of the Revolutionary government. When war with France broke out, he paid for weapons for a company of volunteers, sworn to resist any French invasion.

Отбасы, өмір сүру, қайтыс болған, ескерткіш

1783 жылы Боултон жесір қалғанда, оған екі жасөспірім баласын бағу міндеті жүктелді. Оның ұлы Мэтью Робинсон Боултон да, қызы Энн де денсаулықтары мықты болған жоқ; кіші Мэтью жиі ауырып, 1790 жылы әкесінің бизнесіне араласқанға дейін мектептен мектепке ауысып, нашар оқушы болды; Энн ауырған аяғынан қанағаттанарлық өмір сүруге мүмкіндік таппады. Ол ұзақ уақыт сапарда болса да, отбасына шын ниетпен қамқорлық жасады. 1780 жылғы қаңтарда әйеліне былай деп жазды: "Менің жақын әйелім мен балаларымнан осы ұзақ, суық және алыс айырылыстың ауыртпалығын тек олардың тыныштығы, бақыты және өркендеуі үшін жасап жатқан жұмысымның нақты білімімен ғана жеңілдетуге болады. Осы мақсатқа жету үшін мен қандай қиындыққа да дайынмын. 1800 жылы патент мерзімі біткеннен кейін, Боултон мен Уотт серіктестіктен шығып, әрқайсысы өз рөлін өздерімен аттас ұлдарына тапсырды. Екі ұл да өзгерістер жасап, Боултон Сохода жүргенде мақтан тұтқан Сохо зауытының қоғамдық саяхаттарын тез тоқтатты. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Боултон белсенділігін жоғалтпай, Сохо монетаханасын басқаруын жалғастырды. 1805 жылы Тауэр-Хиллде жаңа Корольдік монетахана салынғанда, оны заманауи жабдықтармен жабдықтауға келісімшарт берілді. Оның осы белсенділігі Уатты мазалады, ол Соходан толыққанды зейнеткерлікке шыққан еді және 1804 жылы Боултонға: "[Дұстарыңыз] сіздің монета айналымын басқаруға қажетті назар денсаулығыңызға зиян келтіруі мүмкін деп қатты қорқады" деп хат жазды. Боултон күміс тапшылығын шешуге көмектесті, үкіметті Англия банкісінің үлкен испан доллары қорына ағылшын үлгісімен дөңгелек таңба басуға көндірді. Банк бұл долларды Испания королінің суреті бар монеталарға Георг III-нің кішкентай суретін қосып айналымға шығаруға тырысты, бірақ жұртшылық оларды қабылдауға құлшынбады, себебі олардың жалған екендігі жиі кездесетін.