Кіріспе

Континенттік армияның генералы (1727–1800)

Артемас Уорд (26 қараша 1727 – 28 қазан 1800) – Америка революциялық соғысындағы американдық генерал-майор және Массачусетс штатының конгрессмені. Ол тиімді саяси қайраткер ретінде танылды, президент Джон Адамс оны «әскері мен елі тарапынан жалпы құрметке ие, жақсы көрілетін және сенім артылатын» десіп сипаттады.

Ерте өмір

Артемас Уорд 1727 жылы Массачусетс шығанағындағы Шрусбери қаласында Нахум Уорд (1684–1754) және Марта (Хоу) Уордтың отбасында дүниеге келді. Ол жеті баланың алтыншысы болды. Оның әкесі теңіз капитаны, саудагер, жер дамытушы, фермер, заңгер және сот судьясы ретінде кең және табысты мансапқа ие болды. Бала кезінде ол жалпы білім беретін мектептерге қатысып, аға-інілері мен апа-қарындастарымен бірге жеке оқытушымен бірге оқыды. 1748 жылы Гарвард университетін бітіріп, біраз уақыт сонда оқытушы болып жұмыс істеді. 1750 жылдың 31 шілдесінде ол Гротон қаласының пастор Калеб Троубридж пен Ханна Троубриджтің қызы Сара Троубриджге (3 желтоқсан 1724 – 13 желтоқсан 1788) үйленді. Жас жұбайлар Шрусбериге оралып, Артемас жалпы дүкен ашты. Келесі он бес жылда олардың сегіз баласы болды: 1752 жылы Итамар, Нахум (1754), Сара (1756), Томас (1758), кіші Артемас (1762), Генри Дана (1768), Марта (1760) және Мария (1764).

Қалалық бағалаушы

1751 жылы 23 немесе 24 жасында ол Вурчестер округі үшін қалалық бағалаушы болып тағайындалды, ол атқаратын көптеген мемлекеттік қызметтердің біріншісі болды. 1752 жылы ол бейбіт судья болып сайланды және Массачусетс провинциялық жиналысының, немесе "жалпы соттың" алғашқы шақырылымына сайланды.

Француздар мен үндістер соғысы (17541758)

1755 және 1757 жылдар аралығында Уорд жалпы сот отырыстарымен кезектесіп, мерзімімен әскерге шақырылды. 1755 жылы Массачусетс жасақтары соғысқа дайындалып қайта құрылды; Уорд Вурчестер округынан бастықтары алынған 3-ші полктің майоры болып тағайындалды. 3-ші полк негізінен Массачусетс штатының батыс шекарасындағы гарнизондық күш ретінде қызмет етті. 1757 жылы ол Миддлсекс және Вурчестер округтары жасақтарының 3-ші полкінің полковнигіне дейін көтерілді. 1758 жылы полк Аберкромби әскерімен Тикондерога бекінісіне шабуылға шықты, бірақ Уорд наурыз барысында "тас ауруына" шалдығып, қатыса алмады.

Соғыс аралығында

1762 жылы Уорд Шрусбериге қайта оралды және Жалпы өтініштер сотына мүше болып тағайындалды. Жалпы сотта (облыстық ассамблеяда) ол Сэмюэл Адамс пен Джон Хэнкокпен бірге салық комитетіне енгізілді. Парламент актілеріне қарсы сөйлегенде ол Джеймс Отистен кейін екінші орында болды. Осы пікірталастардағы оның ықпалынан соң, патша губернаторы Франциск Бернард 1767 жылы оның әскери шенін алып тастады. 1768 жылғы келесі сайлауда Бернард Вустердегі сайлау қорытындысын мойынға алмай, Уордты ассамблеяға қатысудан тыйым салды, бірақ бұл оны тоқтатпады. Көтеріліс көңілінің күшеюімен, 3-полк 1774 жылдың 3 қазанында британдық қызметтен жаппай кетіп, Шрусбериге жорық жасап, Уордты оны бірауыздан өздерінің жетекшісі етіп сайлағанын мәлімдеді. Сол айдың соңында губернатор ассамблеяны таратып жіберді. Массачусетс қалалары бүкіл колония бойынша Қауіпсіздік комитетін құру арқылы жауап берді. Комитет жасаған алғашқы қадамдардың бірі – Уордты колонияның милициясының генералы және бас қолбасшысы етіп тағайындау болды.

Америка революциялық соғысы

1775 жылғы 19 сәуірде Лексингтон мен Конкорд шайқасынан кейін көтерілісші (колониялық) күштер британдық әскерлерді Бостонға дейін ұстап, қаланың төңірегін қоршауға кірісіп, құрлыққа қарай барлық жолды жапты. Бастапқыда Уорд өз күштерін ауру жатып (Шрусбериде) басқарды, кейін штаб-пәтерін Кембриджге көшірді. Жылдам арада Нью-Гэмпшир және Коннектикут уақытша үкіметтері оны қоршауға қатысқан әскерлерінің бас қолбасшысы етіп тағайындады. Осы кезеңде оның күш-жігерінің басым бөлігі ұйымдастыру және жабдықтау мәселелеріне жұмсалды. Мамыр айында теңіз жолымен қосымша британдық күштер келді, ал маусым айында Уорд олардың Банкер-Хиллге шабуыл жоспарын білді. Ол 1775 жылғы 17 маусымдағы Банкер-Хилл шайқасына дайындық үшін осы маңды нығайтуға бұйрық берді. Шайқас барысында басшылық генерал Израиль Путнам мен полковник Уильям Прескоттқа жүктелді. Осы уақытта Континенттік Конгресс Континенттік армияны құрып жатты. 17 маусымда Конгресс Уордты генерал-майор дәрежесіне көтерді және генерал Джордж Вашингтонның орынбасары етіп тағайындады. (Уорд Чарльз Ли, Филип Шойлер және Израиль Путнаммен бірге Континенттік армияның алғашқы төрт генерал-майорларының бірі болды.) Келесі тоғыз айда ол жиналған жасақтарды Континенттік армияға айналдыруға көмектесті. 1776 жылғы 17 наурызда британдықтар Бостонды эвакуациялағаннан кейін Вашингтон армияның негізгі бөлігін Нью-Йорк қаласына жетектеп барды. Уорд Шығыс бөлімінің басшылығын иеленді және 1777 жылдың наурызына дейін осы лауазымда қалды, содан кейін нашар денсаулығына байланысты армиядан кетіп қалды.

Соғыстан кейінгі өмір және өлім

Әскери қызметін өткерген кезеңде де Уорд 1776 және 1777 жылдары мемлекеттік сот судьясы қызметін атқарды. 1777 жылдан 1779 жылға дейін штаттың Атқарушы кеңесінің президенті ретінде, ол 1780 жылы Массачусетс конституциясы бекітілгенге дейін, іс жүзінде губернатор рөлін атқарды. Ол 1779 жылдан 1785 жылға дейін Массачусетс штатының Өкілдер палатасына үзбей сайланды және 1785 жылы спикер болып оған жетекшілік етті. Уорд 1780 және 1781 жылдары Континенттік Конгресске делегат ретінде тағайындалды, ал 1791 жылдан 1795 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасына екі рет сайланды. Ол АҚШ Конституциясына 11-ші түзетуді мақұлдауға қарсы дауыс берген тоғыз өкілдің бірі болды. Уорд 1800 жылдың 28 қазанында Шрусберидегі үйінде қайтыс болды және Сарамен бірге қаланың Маунтин-Вью зиратында жерленді. (Оның шөбересі Артемас Уорд 1911 жылы жарық көрген «The Grocer's Encyclopedia» энциклопедиясын жазды.)

Уорд, Массачусетс штаты

Уорд, Массачусетс 1778 жылы Артемас Уордтың құрметіне еншілес болып құрылды. 1837 жылы, АҚШ пошта қызметі Уорд атауы жақын орналасқан Уэр қаласының атына тым ұқсас екендігіне байланысты шағым түсіргеннен кейін, қала Ауберн, Массачусетс деп қайта аталды.

Артемас Уорд үйі

Уордтың өмір бойы тұрған үйін оның әкесі, Нахум, Артемас туған шамасында салған. Бұл үй қазір Артемас Уорд үйі деп белгілі және Гарвард университеті сақтап қалған мұражай. Массачусетс штатының Шрусбери қаласындағы 786 Бас көшеде орналасқан, ол жаз айларында шектеулі сағаттар ішінде жұртшылыққа ашық.

Америка университеті

Америка университеті Артемас Уордтың құрметіне Америка университетінің қоғамдық істер мектебі орналасқан Уорд шеңбері ғимаратына оның есімін берді.