Кіріспе

1945 жылы Адольф Гитлер неміс инфрақұрылымын толығымен жою туралы бұйрық берді. "Нерон жарлығы" (Nerobefehl) Адольф Гитлер 19 наурыз 1945 жылы шығарды, одақтас әскерлері Германияның тереңіне енген кезде, олардың пайдалануына бермеу үшін неміс инфрақұрылымын жоюды бұйырды. Жарлық ресми түрде "Рейх аумағындағы қирату шаралары туралы жарлық" (Befehl betreffend Zerstörungsmaßnahmen im Reichsgebiet) деп аталды, бірақ кейіннен Рим императоры Неронның атымен, 64 жылы Римдегі Ұлы өрттің себепкері болған деген аңызға сүйене отырып, "Нерон жарлығы" деп белгілі болды. Нацистік режим құлағанға дейін Альберт Шпеер бұл жарлыққа әдейі бағынбады.

Өмірбаян

1945 жылдың басына қарай Германияның жағдайы қиын бола бастады. Басып алынған көптеген аумақтар босатылды немесе қайта басып алынды, Арденн шабуылы сәтсіз аяқталды, ал одақтас әскерлері шығыс және батыс жақтан Германияның өзіне қарай жылжуда. Дегенмен, Гитлер шартсыз капитуляциялану шарттарын қабылдауға дайын болмады және мұны Версаль келісімінен кейінгі ұятты қайталау деп есептеді. Гитлердің инфрақұрылымды жау басып алу алдында жоюға тырысқан алғашқы реті емес бұл. Парижді босатуға азық қалғанда, Гитлер Эйфель мұнарасы сияқты маңызды ескерткіштердің және маңызды көлік орталықтарының маңына жарылғыш заттар орналастыруды бұйырды. Егер одақтастар қалаға жақындаса, әскери губернатор, генерал Дитрих фон Хольтиц осы бомбаларды жарып, Парижді "толық қираған күйге" түсіруі керек еді. Алайда, фон Хольтиц бұйрықты орындамай, одақтастарға берілді, кейіннен ол осы сәтте "Гитлердің ақылдан безгенін" түсінгенін айтты. Сол сияқты, 1944 жылдың соңында Гитлер Нидерландыда "жерді күйдіру" саясатын жүзеге асыруға бұйрық берді, одақтастар елді қайтарып алуға азық қалғанда, бірақ Нидерландыны басып алған кездегі рейхскомиссар Артур Зейсс-Инкварт бұл бұйрықтың орындалу ауқымын едәуір шектеуге үлкерді.

Іс-шаралар

Бұйрық күшін жойды. Оны орындау жауапкершілігі Гитлердің қару-жарақ және соғыс өндірісі министрі Альберт Шпеерге жүктелді. Оның сөзіне қарағанда, Шпеер бұл бұйрықтан ойран тартып, фюрерге сенімін білдірді. Фон Холтиц бірнеше ай бұрын жасағандай, Шпеер де бұйрықты орындаудан қасақана бас тартты. Оны алғаннан кейін, ол жоспарды іске асыру үшін толық құқық беруді сұрады, бірақ оның орнына генералдар мен гаулейтерлерді бұйрыққа көз жұмуға көндіру үшін өкілеттігін пайдаланды. Гитлер соғыс аяқталғанға дейін мұның бәрін білмеді. Шпеер кейіннен 22 сәуірде Берлиндегі Фюрербункерде Гитлермен өткен соңғы кездесуінде, оның нұсқауларын қасақана орындамағанын мойындады деп мәлімдеді. Гитлер Шпеерге ашуланып, оны кетіп қалуға рұқсат берді. Дегенмен, Шпеердің естелігін кейбір тарихшылар күмәндандырды, Ричард Дж. Эванс оны «таза қиял» деп сипаттады. Гитлер 1945 жылғы 30 сәуірде, бұйрық берілгеннен кейін қырық екі күн өткен соң өзіне-өзі қол жұмсады. Одан кейін, 1945 жылғы 7 мамырда генерал Альфред Йодль неміс әскерінің капитуляциясына қол қойды, ал 23 мамырда Шпеер АҚШ генералы Дуайт Д. Эйзенхауэрдің бұйрығымен, Гитлердің орнына мемлекет басшысы болған генерал-адмирал Карл Дёниц басқаратын уақытша неміс үкіметінің қалған мүшелерімен бірге тұтқындалды.