1907 жылғы АҚШ-Жапония арасындағы әлеуметтік келісім
Gentlemen's Agreement of 1907
1907 ж. АҚШ пен Жапония арасындағы «Джентльмендік келісім»: эмиграцияны шектеу, қарым-қатынастарды жақсарту. Иммиграция тарихы, нәсілдік келіспеушіліктер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1907 жылғы джентльмендер келісімі (日米紳士協約) – Америка Құрама Штаттары мен Жапония империясы арасындағы бейресми келісім. Осы келісім бойынша Жапония АҚШ-қа одан әрі көшіп баруға рұқсат етпеді, ал Америка Құрама Штаттары елде тұрып жатқан жапон иммигранттарына шектеулер қоймады. Бұл келісімнің мақсаты – 1907 жылғы Тынық мұхиты жағалауындағы нәсілдік дүрбелеңдер мен жапондық студенттерді мемлекеттік мектептерде бөліп оқытудан кейін туған екі ел арасындағы шиеленісті азайту болды. Келісім шарт емес болғандықтан, АҚШ Конгресінде жарияланбады. Ол 1924 жылғы Иммиграция заңымен күшін жойды.
Informal agreement between Japan and the U. S.
The Gentlemen's Agreement of 1907 (日米紳士協約) was an informal agreement between the United States of America and the Empire of Japan whereby Japan would not allow further emigration to the United States and the United States would not impose restrictions on Japanese immigrants already present in the country. The goal was to reduce tensions between the two Pacific nations such as those that followed the Pacific Coast race riots of 1907 and the segregation of Japanese students in public schools. The agreement was not a treaty and so was not voted on by the United States Congress. It was superseded by the Immigration Act of 1924.
Мектептердің бөлінуі
Сол кезде 23 бастауыш мектепте 93 жапон оқушысы болды. Он жылдар бойы жапон мектептерін бөліп-жару саясаты сақталды, бірақ орын болғанда және ақ нәсілді ата-аналар наразылық білдірмегенде, ол саясат іске асырылмады. Жапон және корейліктерді мектептен шығару лигасы мектеп тақтасына бірнеше рет шағым түсірді. Мектеп тақтасы олардың талаптарын қабылдамады, себебі 93 оқушыға арналған жаңа мекемелер салудың қаржылық жағынан мүмкін еместігі анықталды. 1906 жылғы өрттен кейін мектеп тақтасы 93 жапон оқушысын қытай бастауыш мектебіне жіберіп, оны «қытай, жапон және корейлерге арналған Шығыс мемлекеттік мектебі» деп атады. Жер сілкінісінен кейін көлік қиындыққа тап болды, көптеген оқушылар Шығыс мемлекеттік мектебіне бара алмады. Көптеген жапон-американдықтар мектеп тақтасына мектептерді бөлу 1894 жылғы шартқа қайшы келеді деп мәлімдеді, ол білім беру мәселесін тікелей қарастырмаса да, Америкадағы жапондықтар тең құқықтарға ие болады деп көрсетеді. АҚШ Жоғарғы Сотының шешімдеріне сәйкес (Плесси Фергюсонға қарсы, 1896), егер бөлек мекемелер шамамен тең болса, штат нәсілдік бөлінуді талап ету арқылы АҚШ Конституциясының тең қорғау ережесін бұзбады. Токио газеттері бұл бөлінуді жапондықтардың мақтанышы мен қадір-қасиетіне жасалған тұрақсыздық деп айыптады. Жапон үкіметі әлемдік держава ретіндегі беделін сақтауды қалады. Үкімет шенеуніктері дағдарыс жақындап келе жатқанын және дипломатиялық бейбітшілікті сақтау үшін араласу қажеттігін түсінді.
At the time, there were 93 Japanese students spread across 23 elementary schools. For decades, policies segregated Japanese schools, but they were not enforced as long as there was room and white parents did not complain. The Japanese and Korean Exclusion League appeared before the school board multiple times to complain. The school board dismissed its claims because it was fiscally infeasible to create new facilities to accommodate only 93 students. After the 1906 fire, the school board sent the 93 Japanese students to the Chinese Primary School and renamed it "The Oriental Public School for Chinese, Japanese, and Koreans." Transportation was limited after the earthquake, and many students could not attend the Oriental Public School. Many Japanese Americans argued with the school board that the segregation of schools went against the Treaty of 1894, which did not expressly address education but indicated that Japanese in America would receive equal rights. Under the controlling decisions of the United States Supreme Court (Plessy v. Ferguson, 1896), a state did not violate the Equal Protection Clause of the United States Constitution by requiring racial segregation so long as the separate facilities were substantially equal. Tokyo newspapers denounced the segregation as an insult to Japanese pride and honor. The Japanese government wanted to protect its reputation as a world power. Government officials became aware that a crisis was at hand, and intervention was necessary to maintain diplomatic peace.
Федералды араласу
Президент Рузвельт жағдайды шешу үшін үш мақсат қойды: Жапонияға Калифорния штатының саясаты бүкіл елдің мүдделерін білдірмейтінін көрсету, Сан-Францисконы сегрегация саясатын жоюға мәжбүрлеу және жапон иммиграциясы мәселесіне шешім табу. Сауда және Еңбек министрі Виктор Меткалф мәселені зерттеу және саясатты кері қайтаруға мәжбүрлеу үшін жіберілді. Бірақ жергілікті шенеуніктер жапондықтарды елден қууды қалағандықтан, ол сәтсіз болды. Рузвельт мектеп тақтасына қысым көрсетуге тырысты, бірақ олар мойын бұрмады. 1907 жылдың 15 ақпанында тараптар келісімге келді. Егер Рузвельт жапон иммиграциясын тоқтата алса, мектеп тақтасы жапон-американдық студенттерге мемлекеттік мектептерге қабылдануға рұқсат беретін болды. Жапон үкіметі ұлттық мақтанышына зиян келтіргісі келмеді, сондай-ақ 1882 жылы Қытайдағы Цин үкіметінің Қытайлықтарды шеттету туралы заңнан кейін ұялмақшы болмады. Жапон үкіметі АҚШ-қа кіруге тырысқан жұмысшыларға паспорт беруді тоқтатуға келісті, егер бұл жұмысшылар бұрын сатып алынған үйге көшуге, ата-анасына, жұбайына немесе баласына қосылуға, немесе бұрын сатып алынған шаруашылық кәсіпорнының басқаруын өз мойнына алуға келсе. Бір жыл өткен соң, алты тармақтан тұратын нотада келісімге қол қойылды. Келісімге сәйкес, жапондық текті студенттер мемлекеттік мектептерге қабылдана бастады. 1907 жылғы келісімнің қабылдануы «фотосуреттер арқылы үйленгендердің» келуіне әкелді, яғни фотосуреттер арқылы қашықтықтан жасалған некелер. Осылайша, АҚШ-қа эмиграциялауды көздеген әйелдер қашықтықтан неке қию арқылы паспорт ала алды, ал Америкадағы жапон жұмысшылары өз ұлтынан серік таба алды.
President Roosevelt had three objectives to resolve the situation: showing Japan that the policies of California did not reflect the ideals of the entire country, forcing San Francisco to remove the segregation policies, and reaching a resolution to the Japanese immigration problem. Victor Metcalf, Secretary of Commerce and Labor, was sent to investigate the issue and to force the rescission of the policies. He was unsuccessful since local officials wanted Japanese exclusion. Roosevelt tried to pressure the school board, but it would not budge. On February 15, 1907, the parties came to a compromise. If Roosevelt could ensure the suspension of Japanese immigration, the school board would allow Japanese American students to attend public schools. The Japanese government did not want to harm its national pride or to suffer humiliation like the Qing government in 1882 in China from the Chinese Exclusion Act. The Japanese government agreed to stop granting passports to laborers who were trying to enter the United States unless such laborers were coming to occupy a formerly acquired home; to join a parent, spouse, or child; or to assume active control of a previously acquired farming enterprise. Concessions were agreed in a note consisting of six points a year later. The agreement was followed by the admission of students of Japanese ancestry into public schools. The adoption of the 1907 Agreement spurred the arrival of "picture brides," marriages of convenience made at a distance through photographs. By establishing marital bonds at a distance, women seeking to emigrate to the United States were able to gain a passport, and Japanese workers in America were able to gain a partner of their own nationality.