Кіріспе

Жүршен императоры Император Мин Цзинь (; 300 – 7 ақпан 318), жеке аты Сима Е (司馬鄴 немесе 司馬業), әдепті есімі Янцзи (彥旗), Цзинь әулетінің (266–420) императоры және Батыс Цзиньнің соңғы императоры. Император Мин 316 жылы Хьонну мемлекетінің генералы Лиу Яоға, Хан Чжаоға бас берді, ал кейіннен 318 жылы Хан императоры Лиу Конг оны 313 жылы оның інісі император Хуай сияқты өлімге кестірді.

Император болғанға дейін

Сима Е – Сима Янның (司馬晏) ұлы, У ханзадасы, Цзинь империясын құрған император Удың ұлы және Сюнь Сюйдың қызы Хунь ханымның ұлы. Бірақ, ол өзінің ағасы Сима Цзяньнің (司馬柬) Қин ханзадасы болып қайтыс болғаннан кейін асыралып алынды. Сима Цзянь 291 жылы, Сима Е туылғанға дейін тоғыз жыл бұрын қайтыс болғандықтан, ол Қин ханзадасы атағын мұраға алды. 311 жылы Цзинь астанасы Луоян Хан Чжао әскерлеріне түскен кезде, ханзада Едің ағасы император Хуай тұтқындалды, ал әкесі ханзада Ян қаза тапты. 13 жастағы ханзада Е Хан әскерінен қашып құтылып, Ми (密縣, қазіргі Чжэнчжоу, Хэнань) қаласына жетті. Сонда ол Цзинь шенеуніктері Сунь Фан (荀藩) және Сунь Цу (荀組) – әйелдерімен кездесті, олар оны қолдауға және оның басшылығын қабылдауға келісті. Кейін сол жылы генерал Ян Дин ханзада Еді Гуанчжун аймағына (қазіргі Шэньсидің орталық бөлігі) эскорттап әкелуге тырысты, онда орталық үкіметті қайта құруға болатынын ойлады. Бірақ жол жүзінде көптеген жақтастары мен әскерлері, соның ішінде ханзада Едің әйелдері де оларды тастап кетті. Алайда, Ян мен ханзада Е Гуанчжунға жете алды. Оларды генерал Цзя Я қолдады, және Цзя 312 жылы Чанъаньды басып алып, ханзада Еге қалаға кіріп, штабын құруға мүмкіндік берді. 312 жылдың күзінде Цзя мен Ян ханзада Еге мұрагерлік таққа талапкер атағын ұсынды, содан кейін уақытша үкімет құрды.

Билік

313 жылдың көктемінде Хан императоры Лю Конг тұтқынға алынған император Хуайды өлімге кесті. Алайда, бұл жаңалық Чанъаньға үш айдың ішінде жетті. Осыдан кейін тәж шаһзада Е, өзінің інісінің қазасына ресми аза тұтып, император Мин ретінде таққа отырды. Ол кезде Чанъань қаласы тым кедей болғандықтан, онда жүз отбасыдан да аз тұрды, және бар болғаны төрт арба ғана болды. Әкімшілік қызметкерлердің ресми киімдері мен мөрлері болған жоқ. Әскери мәселелер көбінесе генералдар Ку Юн мен Суо Ченге сеніп тапсырылды. Император Мин жарлық шығарып, Цинь провинциясында (秦州, қазіргі шығыс Ганьсу) әлі де айтарлықтай күші бар Наньянның ханзадасы Сима Баоға, және Яңцзы өзенінің жанындағы және оңтүстігіндегі аумақтың үлкен бөлігін иеленген Ланьяның ханзадасы Сима Рюиге көмекке шақырды. Бірақ Сима Бао мен Сима Рюи оған тек формалды адалдық көрсететін болды және нақты көмек көрсетпеді. 314 жылдың басында Хан әскерлері Чанъаньға күтпеген шабуыл жасады. Бұл шабуыл сол уақытта тойтарылған болса да, император Миннің басқаруындағы Джин мемлекетінің өзін қорғауға жеткілікті күші болмағанын көрсетті. Лианг провинциясының (涼州, қазіргі орталық және батыс Ганьсу) әкімі Чжан Гуй ғана Чанъаньға уақыт-уақытпен шағын отрядтар мен жабдықтар жіберіп тұрды. 315 жылы Сима Бао император Минге көмектесуді ойлады, бірақ соңында бұл жоспардан бас тартты. Ал Суо кейіннен императорды Сима Баоға жіберу туралы ұсынысқа келіспеді, себебі Сима Бао императорды марионетка ретінде пайдаланады деп ойлады. 316 жылдың күзінде Чжуншань ханзадасы Лю Яо император Миннің аумағына ірі шабуыл жасады. Ол Бейди округін (北地, шамамен қазіргі Тунчуань, Шэньси) басып алғаннан кейін, Гуанчжун аймағындағы басқа Джин қалалары құлап жатты. Көмекке екі әскер келді, бірақ Лю Яомен шайқасуға асықпады. Сондықтан Лю Яо Чанъаньды қоршауға алды, азық-түлік қоры таусылғаннан кейін император Мин қарсылық көрсетуді тоқтатып, басылуға келісті. Оны Лю Яо Хан астанасы Пиньянға (平陽, қазіргі Линфэн, Шанси) жеткізді.

Хан-Жао қол астына алғаннан кейін

Лю Конг бастапқыда бұрынғы Цзинь императорын Хуайань маркизі етіп тағайындады. 318 жылдың басында бір тойда ол маркизді үй шаруашылығына қызметкер ретінде пайдаланды, сонда бұрынғы Цзинь шенеуніктерінің көптегені өзін ұстай алмай, бұрынғы императордың қорланғанына дауыстап зар жылады. Бұл кезде Ханға қарсы бірнеше көтеріліс болды, олардың әрқайсысы Ханның тақ мұрагері Лю Цанды тұтқындап, оны бұрынғы Цзинь императорымен айырбастағысы келеді деп мәлімдеді. Сондықтан Лю Цан Сима Йені өлтіруді ұсынды, Лю Конг оған келісіп, Лю Цанның хабарын алғаннан кейін оны өлімге жіберді.