Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гетеросексуализмге қатысты көзқарастар, қиялы мен кемсітушілік жүйесі
System of bias and prejudice in favor of heterosexuality
Гетеросексуализм – гетеросексуализмге және гетеросексуалдық қатынастарға басымдық беретін көзқарастар, қиялы мен кемсітушілік жүйесі. Элизабет Крамердің сөзінше, ол барлық адам гетеросексуал немесе гетеросексуал болуы керек деген сенімді, сондай-ақ гетеросексуалдық қатынастарды жалғыз норма деп санап, оларды жоғарырақ қоюды қамтиды. Ағылшын тілінің американдық мұралық сөздігі мен Мерриам-Вебстердің колледждік сөздігінің онлайн нұсқалары гетеросексуализмді "гетеросексуалдар" және "гетеросексуалдар" тарапынан гейлерге қарсы кемсітушілік немесе бейтараптық деп анықтағанымен, кез келген сексуалдық бағдары бар адамдар осындай көзқарастар мен қиялына ие болуы мүмкін, бұл өз сексуалдық бағдарына қатысты ішкі жек көрудің бір бөлігін құрайды. Гетеросексуализмнің кемсітушілік ретінде көрінуі көптеген елдер мен қоғамдарда гейлер, лесбиянкалар, бисексуалдар және басқа сексуалдық азшылықтарды әртүрлі заңдық және азаматтық құқықтар, экономикалық мүмкіндіктер және әлеуметтік теңдік тұрғысынан екінші дәрежелі азаматтар санап, олардың құқықтарын шектеуі мүмкін. Ол көбінесе гомофобиямен байланысты.
Heterosexism is a system of attitudes, bias, and discrimination in favor of heterosexuality and heterosexual relationships. According to Elizabeth Cramer, it can include the belief that all people are or should be heterosexual and that heterosexual relationships are the only norm and therefore superior. Although heterosexism is defined in the online editions of the American Heritage Dictionary of the English Language and the Merriam Webster Collegiate Dictionary as anti gay discrimination or prejudice "by heterosexual people" and "by heterosexuals", respectively, people of any sexual orientation can hold such attitudes and bias, and can form a part of internalised hatred of one's sexual orientation. Heterosexism as discrimination ranks gay men, lesbians, bisexuals and other sexual minorities as second class citizens with regard to various legal and civil rights, economic opportunities, and social equality in many of the world's jurisdictions and societies. It is often related to homophobia.
Өмірбаян
Мерриам-Вебстер Колледждік сөздігі гетеросексуализм терминінің алғаш рет 1972 жылы қолданылғанын көрсетеді, бірақ бұл термин 1971 жылы гей құқықтарын қорғаушы Крейг Родуэлл тарапынан алғаш рет жарияланған.
While the Merriam Webster Collegiate Dictionary notes the first use of the term heterosexism as having occurred in 1972, the term was first published in 1971 by gay rights activist, Craig Rodwell.
Этимологиясы мен қолданылуы
Осыған ұқсас терминдерге "гетероцентризм" және "гетеросексуализм" жатады. "Гетеросексуализм" термині "сексизм" үлгісінде жасалған сөз ретінде түсіндірілсе де, оның мағынасының шығу тегі көбінесе (1.) гетеросексуалдық + "изм" жұрнағынан, емес (2.) "гетеро" + "сексизм" комбинациясынан туындайды. Осы семантикалық түсініктілік жоқтығын ескере отырып, зерттеушілер, әлеуметтік жұмыспен айналысушылар, сыншыл теоретиктер және ЛГБТ белсенділері институционалды гомофобия, мемлекеттік қолдаумен жасалған гомофобия, жыныстық қабақтық, гейлерге қарсы ыза, гетеропривилегия, Моник Виттигтің (француз жазушысы) "Түзу Ақыл" (эсселер жинағы), гетеросексуалдық қабақтық, міндетті гетеросексуалдық, сондай-ақ аз танымал гетероцентризм, гомонегативтілік және гендерлік теория мен квир теориясынан гетеронормативтілік сияқты терминдерді ұсынды және қолданады. Дегенмен, осы сипаттамалардың бәрі "гетеросексуализммен" бірдей мағынаға ие емес.
Similar terms include "heterocentrism" and "heterosexualism". Although the well established term heterosexism is often explained as a coinage modeled on sexism, the derivation of its meaning points more to (1.) heterosex(ual) + ism than (2.) hetero + sexism. Given this lack of semantic transparency, researchers, outreach workers, critical theorists and LGBT activists have proposed and use terms such as institutionalized homophobia, state( sponsored) homophobia, sexual prejudice, anti gay bigotry, straight privilege, The Straight Mind (a collection of essays by French writer Monique Wittig), heterosexual bias, compulsory heterosexuality or the much lesser known terms heterocentrism, homonegativity, and from gender theory and queer theory, heteronormativity. However, not all of these descriptors are synonymous to heterosexism.
Жеке және топтық деңгейде
Гетеросексуализм – нанымдар мен көзқарастар жиынтығы, оның негізгі қағидасы бойынша гомосексуализм мен бисексуализм қалыпты жағдайда болмайды және осылайша психикалық аурулар немесе қанағаттандырмайтын мінез-құлықтар болып табылады. Гетеросексуалдық идеологияда немесе ойлау жүйесінде сексуалдық бағдар тұжырымы қабылданбайды немесе маңызсыз деп есептеледі. Кейбір адамдар наным, догма, жалпыға ортақ шындықтар, табиғи заң, авторитетке сілтеме жасау немесе танымал сенімдер деп санайтын, ал басқалары – дәстүрлі даналық немесе әлеуметтік-биологиялық білім деп санайтын гетеросексуалдық көзқарастар жиынтығы, мыналарды қамтиды: Гетеросексуал емес адамдар өздерінің сексуалдық бағдарын жасырын ұстауы керек (яғни, олар "жасырын" болуы керек).
Heterosexism as a set of beliefs and attitudes relies on a core tenet according to which homosexuality and bisexuality do not normally exist and, as such, constitute mental illnesses or deviant behaviors. Within a heterosexist ideology or mindset, the concept of sexual orientation is rejected or deemed irrelevant. A set of more nuanced heterosexist views, which some may consider faith, dogma, universal truths, natural law, appeals to authority, or popular beliefs, but others consider to be conventional wisdom or sociobiological knowledge can include, among others, the following:
Non heterosexual people should keep their sexual orientations private (i. e., they should remain "closeted").
Институционалдық деңгей
Жеке адамның немесе әлеуметтік топтың көзқарастарын қамтитын гетеросексуализм, институттардағы көзқарастардың білінуі түрінде де болуы мүмкін. Осының салдарынан мектептер, ауруханалар және түзету мекемелері гетеросексуалдық көзқарастарды түрлі жолдармен көрсетуге мүмкіндік береді. Біріншіден, мектептер осы көзқарастар мен идеяларды тең емес және үйлесімсіз тәртіптік шаралар арқылы іске асыруы мүмкін. Мысалы, мектеп ережелерін бұзған бір жынысты жұпқа қатаң жаза қолданылып, ал гетеросексуал жұпқа сол сияқты немесе бірдей бұзушылық үшін көңілдік тәртіптік шаралар қолдану. Сонымен қатар, ауруханалар науқастың тек жақын туыстарымен, яғни қандастарымен кездесуіне шектеу қоюы және бір жынысты серіктестерді қабылдамауы мүмкін. Гетеросексуализм отбасыға бірнеше жағынан әсер етеді. Мысалы, әлемнің көптеген елдерінде бір жынысты некеге рұқсат берілмейді, сондықтан гетеросексуалды емес адамдар некеге тұрмауы немесе гетеросексуалдық некеге тұруға мәжбүр.
As well as comprising attitudes held by an individual or a social group, heterosexism can also exist as the expression of attitudes within an institution. As a result, schools, hospitals, and correctional facilities can act as a showcase for heterosexist attitudes in various ways. First, schools may implement these attitudes and ideas through unequal and inconsistent disciplinary actions. One such example is meting out harsher punishment to a same sex couple violating the school ground rules while allowing a heterosexual couple to pass with a more lenient disciplinary action for an equal or identical violation. Also, hospitals may limit patient visiting only to immediate family, i. e., relatives, and exclude same sex partners. Heterosexism affects the family in several ways. For example, in many countries around the world, same sex marriage is not allowed, so non heterosexual persons must remain unmarried or enter into heterosexual marriage.
Өлшемдер
Психологтар гетеросексуализмді өлшеу үшін әртүрлі әдістерді пайдаланған. Олардың бірі – Ликерт шкаласын қолдану. Дегенмен, гетеросексуализм көз көрімес нәрсе саналғандықтан, адамның гетеросексуалды екенін өзінен сұрап анықтау қиын. Сондықтан зерттеушілер гетеросексуализмнің жасырын өлшемдерін жасады. Мысалы, жасырын ассоциация тесті. Гетеросексуализмді өлшейтін және көпшілікке қолжетімді танымал жасырын ассоциация тесті – Project Implicit деп аталатын виртуалды зертхана. Гетеросексуализмді зерттеудегі бір кемшілік – гомофобия мен гетеросексуализм арасындағы айырмашылық көбінесе назарға алынбайды. Адамдар гетеросексуалдық көзқарастарға қарағанда гомофобияға бейім екенін жақсырақ сезінеді; осы себепті зерттеушілер көбінесе гетеросексуализмнің орнына гомофобияны өлшейді.
Psychologists have aimed to measure heterosexism using various methods. One particular method involves the use of a Likert scale. However, since heterosexism is perceived as something that is unseen it is difficult to determine if someone is heterosexist based on a self report method. Researchers, thus, have constructed implicit measurements of heterosexism. An example of this would be an Implicit Association Test. A popular implicit association test measuring heterosexism that is open to the public is a virtual laboratory called Project Implicit. One limitation present in research on heterosexism is that there often is not a distinction between homophobia and heterosexism. Individuals are more likely to be aware of homophobic tendencies rather than heterosexist views; thus, researchers often measure homophobia instead of heterosexism.
Жауаптар
Говард коммуникация журналында жарияланған мақалада, кейбір ЛГБТ+ адамдары гетеросексуализмге тікелей қарсы тұрып, пікір алмасып немесе өздерін қауіпті ортадан шығарып алып жауап бергендіктері айтылған.
According to an article in the Howard Journal of Communications, some LGBT individuals have responded to heterosexism through direct confrontation and communication, or through the removal of self from the hostile environment.