Кіріспе
Паркер Моррис комитеті Ұлыбританиядағы қоғамдық тұрғын үйлердегі тұрғын үй кеңістігі стандарттары туралы 1961 жылы "Бүгінгі және ертеңгі үйлер" атты ықпалды есеп дайындады. Комитетті сэр Паркер Моррис басқарды. Есептің қорытындысы бойынша, әлеуметтік тұрғын үйдің сапасын өмір сүру деңгейінің өсуімен сәйкес жақсарту қажет болды және бірқатар ұсынымдар енгізілді. Комитет үйдегі кеңістік стандарттарын анықтау үшін функционалдық тәсіл қолданды, бөлмелерге қандай жиһаз қажет екенін, жиһазды пайдалану және оның маңында еркін қозғалу үшін қандай кеңістік керек екенін, сондай-ақ, күнделікті шаруалық істерді атқару үшін қажетті кеңістікті қарастырды. Осы есептің нәтижесінде Паркер Моррис стандарттары пайда болды. 1963 жылы олар Тұрғын үй министрлігінің "Дизайн бюллетені 6 – Үйдегі кеңістік" құжатында жарияланды. Есепте тұрғын үй жобалаушылары ескеруі тиіс жиһаздың стандарттық өлшемдері, сондай-ақ жиһазды пайдалану және оның маңында қозғалу үшін қажетті кеңістік туралы антропометриялық деректер келтірілген. Бюллетеньде қабатты үйлердің үлгі бөлмелерінің жобалары да ұсынылған. 1967 жылы осы кеңістік стандарттары жаңа қалаларда салынатын барлық тұрғын үйлер үшін міндетті болды, ал 1969 жылы барлық кеңес тұрғын үйлеріне таратылды, бірақ көптеген жергілікті кеңестер оларды бұрыннан қабылдаған еді. Стандарттардың міндетті күші 1980 жылғы жергілікті басқару, жоспарлау және жер туралы заңмен жойылды, себебі жаңа консервативтік үкімет тұрғын үйдің және жалпы мемлекеттік шығындардың құнын төмендетуді көздеді.
The Parker Morris Committee drew up an influential 1961 report on housing space standards in public housing in the United Kingdom titled Homes for Today and Tomorrow. The committee was led by Sir Parker Morris. Its report concluded that the quality of social housing needed to be improved to match the rise in living standards, and made a number of recommendations. The Committee took a functional approach to determining space standards in the home by considering what furniture was needed in rooms, the space needed to use the furniture and move around it, and the space needed for normal household activities. Out of the report came the Parker Morris Standards. In 1963 these were set out in the Ministry of Housing's "Design Bulletin 6 – Space in the Home". The report provided typical dimensions for the typical items of furniture for which the dwelling designer should allow space, and provided anthropometric data about the space needed to use and move about furniture. The bulletin also laid out sample room plans for a terraced house. In 1967 these space standards became mandatory for all housing built in new towns; this was extended to all council housing in 1969, although they had already been adopted by many local councils by then. The mandatory nature of the standards was ended by the Local Government, Planning and Land Act 1980, when the incoming Conservative government sought to reduce the cost of housing and, generally, public spending.
1961 жылғы ғарыш стандарттары
+Бүгінгі және ертеңгі үйлер (35-бет) – Паркер Моррис, 1961 ж.
Ең аз таза қабат ауданы (м²)
1 адам 2 адам 3 адам 4 адам 5 адам 6 адам
3 қабатты үй 93.8 97.5
Ішкі және сыртқы сақтау 4.6 4.6
2 қабатты үй (орталық терраса) 74.3 84.5 92
Ішкі және сыртқы сақтау 4.6 4.6 4.6
2 қабатты үй (жартылай немесе шеткі) 71.5 81.6 92
Ішкі және сыртқы сақтау 4.6 4.6 4.6
Майзоннеттер 71.5 81.6 91.6
Ішкі және сыртқы сақтау 3.2 3.2 3.2
Пәтер 29.7 44.6 56.7 69.7 79
Ішкі және сыртқы сақтау 2.6 2.8 3 3.3 3.3
Жалғыз қабатты үй 32.5 48.3 60.9 71.5 79.9 88.2
Ішкі және сыртқы сақтау 2.8 3.7 4.2 4.6 4.6 4.6
1967 жылғы ғарыш стандарттарының өзгертілген нұсқасы
+ Өзгертілген 1967 жылғы Паркер Моррис кеңістік стандарттары, сақтау орынды қоса алғанда, метрикалық бірліктерде: 1 адам, 2 адам, 3 адам, 4 адам, 5 адам, 6 адам, 7 адам. 1 қабатты үй: 32.5, 48.3, 60.9, 71.5, 79.9, 88.2. 2 қабатты үй (жартылай немесе шеткі): 76.1, 86.4, 96.6, 114. 2 қабатты үй (ішкі террасалы): 78.9, 89.1, 96.6, 114. 3 қабатты (гараж кіріктірілген болса, гаражсыз): 98.4, 102.1, 118.4. Пәтерлер (балконға тікелей кіру болса, -3.2): 32.3, 47.4, 59.7, 73, 82.3, 89.7. Майзонеттер: 74.7, 85, 95.1, 111.2.
21 ғасыр
Жеке секторда Паркер Моррис стандарттары 1967 жылғы және одан кейінгі Ұлттық үй салушылардың тіркеу кеңесінің, қазіргі Ұлттық үй құрылысы кеңесінің белгілеген стандарттарына әсер етті, бірақ олар түпнұсқасы бойынша қабылданбады. Дегенмен, 21-шы ғасырда салынып жатқан көптеген мемлекеттік және жеке сектордағы тұрғын үйлердің Паркер Моррис стандарттарындағы еден және сақтау кеңістігіне сай келмейтіні жиі айтылады. Осыған байланысты, 2008 жылы бұрынғы мемлекеттік агенттік English Partnerships өз жерлеріндегі жобалар үшін Паркер Моррис стандарттарынан 10% артық көлемдегі ең төменгі талаптарды қайта енгізу туралы шешім қабылдады. Содан кейін, Лондон мэрінің кеңсесі де қаладағы тұрғын үйлерді жобалау бойынша нұсқаулықты қабылдауға бейімделді, ол Паркер Моррис стандарттарынан 10% жомарт болады. Бұл нұсқаулық 2010 жылдың 19 тамызында жарияланды және 2011 жылдың сәуірінен бастап күшіне енеді.
Лондонның стандарттар мэрі
+ 4.1.1 Тұрғын үй кеңістігі стандартыТұрғын үй түрі (жатын бөлме/адамдар) Ең төменгі ЖАЖ (м2) Бір қабатты тұрғын үй1b2p50 2b3p61 2b4p70 3b4p74 3b5p86 3b6p95 4b5p90 4b6p99 Екі қабатты тұрғын үй2b4p83 2b4p87 3b5p96 4b5p100 4b6p107 Үш қабатты тұрғын үй3b5p102 4b5p106 4b6p113 Алты адамнан асатын тұрғын үйлер үшін әрбір адамға кемінде 10 м2 жалпы ішкі аумақ қосылуы керек.
For dwellings designed for more than 6 persons, at least 10 m2 gross internal area should be added per person.