Кіріспе

Дәрі-дәрмек

Глимепирид – сульфонилмочевина класына жататын, негізінен 2-типті қант диабетін емдеуге тағайындалатын диабетке қарсы препарат. Метформиннің қауіпсіздігі мен тиімділігі жақсы дәлелденгендіктен, метформинмен салыстырғанда екінші қатарлы ем ретінде қарастырылады. Ол негізінен бүйрек безінен инсулин бөлінуін күшейту арқылы әсер етеді. Бұл екінші буын сульфонилмочевина болып саналады. Глимепирид 1979 жылы патенттелген және 1995 жылы медициналық қолдануға бекітілген. Ол генериктік препарат ретінде қолжетімді.

Медициналық қолданыстар

Глимепирид 2-типті қант диабетін емдеу үшін қолданылады; оның әсер ету механизмі – бүйрек үсті безінде инсулин секрециясын күшейту. Бірақ, тиімді емдеу үшін организмде инсулиннің жеткілікті мөлшерде синтезделуі қажет. 1-типті қант диабетіне қолданылмайды, себебі бұл жағдайда бүйрек үсті безі инсулин өндіре алмайды.

Қарсы көрсетілімдер

Глимепиридке немесе басқа сульфонилмочевиналарға аса жоғары сезімталдық бар пациенттерде қолдануға болмайды.

Жағымсыз әсерлер

Глимепиридті қабылдаудың жанама әсерлеріне асқазан-ішек жолының (АІЖ) бұзылулары, кейде аллергиялық реакциялар және сирек кездесетін қан жасаудың бұзылулары жатады, оның ішінде тромбоцитопения, лейкопения және гемолитикалық анемия. Емдеудің алғашқы апталарында гипогликемия қаупі артуы мүмкін. Жанама әсерлерді күшейтетіндіктен, алкогольді ішімдіктерді тұтыну және күн сәулесіне ұшырау шектелуі керек. Ол панкреастың бета-жасушаларынан инсулин шығаруды ынталандыру және жасуша ішіндегі инсулин рецепторларының активтілігін арттыру арқылы қандағы қант деңгейін төмендетеді. Барлық екінші буын сульфонилмочевиналар гипогликемия қаупін бірдей деңгейде қамтамасыз етпейді. Глибенкламид (глибурид) гипогликемияның 20–30% дейін болатын жағдайларымен байланысты, ал глимепиридте бұл көрсеткіш 2–4% ғана. Глибенкламид гипогликемияға жауап ретінде инсулин секрециясының қалыпты гомеостаздық тежелуіне бөгет қояды, глимепирид болса олай етпейді. Сондай-ақ, глибенкламид гипогликемияға жауап ретінде глюкагон секрециясын азайтады, ал глимепирид мұндай әсер көрсетпейді.

Фармакокинетика

Асқазан-ішек жолынан сіңіру толық, тамақтану кедергі келтірмейді. Маңызды сіңіру бір сағат ішінде жүреді, ал таралу бүкіл денеге, 99,5% плазма ақуыздарымен байланысады. Метаболизм тотықтырушы биоөзгеріс арқылы жүзеге асырылады, ол бауырда және толыққанды түрде өтеді. Алдымен, препарат CYP2C9 ферменті арқылы M1 метаболитіне айналады. M1 глимепиридтің фармакологиялық активтілігінің шамамен 1/3-ін құрайды, алайда бұл қандағы глюкоза деңгейіне клиникалық маңызды әсер ететіні әлі белгісіз. M1 цитозольдік ферменттер арқылы М2 метаболитіне метаболизденеді. M2 фармакологиялық активті емес. Зәрмен шығарылу шамамен 65% құрайды, ал қалғаны нәжіспен шығарылады.