Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мумия – 1959 жылы түсірілген британдық қорқыныш фильмі, режиссері Теренс Фишер, басты рөлдерде Питер Кушинг және Кристофер Ли. Сценарийін Джимми Сангстер жазды, ал Майкл Каррерас пен Энтони Нельсон Киз Hammer Film Productions үшін өндірді. Фильм 1959 жылы АҚШ-та Винсент Прайс түсірген «Жарқанат» немесе Universal студиясының «Өлілердің қарғысы» фильмдерімен бірге қос фильм ретінде көрсетілді. Атауы Universal Pictures-тің 1932 жылғы осы аттас фильмін еске салса да, фильмнің сюжеті мен кейіпкерлері толығымен 1940 жылдардағы екі Universal фильмінен – «Мумияның қолы» және «Мумияның қабірі» – алынған, ал кульминациялық сахнасы «Мумияның рухынан» тікелей алынған. Кейіпкердің аты – Джозеф Уэмпл, қасиетті парқын қолдану және бірнеше ұсақ сюжеттік элементтер ғана 1932 жылғы нұсқамен байланысты.
The Mummy is a 1959 British horror film, directed by Terence Fisher and starring Peter Cushing and Christopher Lee. It was written by Jimmy Sangster and produced by Michael Carreras and Anthony Nelson Keys for Hammer Film Productions. The film was distributed in the U. S. in 1959 on a double bill with either the Vincent Price film The Bat or the Universal film Curse of the Undead. Though the title suggests Universal Pictures' 1932 film of the same title, the film actually derives its plot and characters entirely from two 1940s Universal films, The Mummy's Hand and The Mummy's Tomb, with the climax borrowed directly from The Mummy's Ghost. The character name Joseph Whemple, the use of a sacred scroll, and a few minor plot elements are the only connections with the 1932 version.
Сюжет
1895 жылы Мысырда археолог Джон Баннинг, оның әкесі Стивен және оның ағасы Джозеф Вемпл Карнак құдайының бас діни қызметкері ханшайым Ананканың қабірін іздестіруде. Жақияның аяғы сынғандықтан, ол әкесі мен ағайындысымен бірге қабірдің есігін аша алмайды. Олар кірмес бұрын, мешіттік Мехмет Бей оларға кірмеуді ескертеді, әйтпесе олар арамдағандарға қарсы өлімге ұшырайды. Степан мен Жүсіп оны елемеді, ал Ананканың саркофагында табады. Жүсіп Жоханға ізгі хабарды жеткізбек болып кеткен соң, Степан "Өмір кітабының" бір бөлігін тауып алып, оқып береді. Сыртта археологиялық топ мүшелері оның айқайлағанын естіп, қабірге кіргізіп, Степанды кататониялық күйде табады. Үш жылдан кейін Англияға оралған Стивен Баннинг Еңгерфилд психикалық аурулар үйіндегі кататониядан шығып, ұлын шақырады. Ол оған өмір түрмесінен оқыған кезде, ол қаламаушылықпен өмірге қайта оралған, Карнактың мумияланған бас діни қызметкері Харис. Бас діни қызметкер ханшайым Ананканың қабірінің күзетшісі ретінде қызмет ету үшін тірідей жерленуге сотталды: Харис ханшайымды жасырын сүйді және ол қайтыс болғаннан кейін оны қайта тірілтуге тырысты; ол табылған кезде, мәңгілік өмір және мумификация оның жазасы болды. Стивен өзінің сенбейтін ұлына Харис Ананаканың қабірін қорлағандардың барлығын қуып, өлтіретінін айтады. Осы арада, Карнактың адал табынушысы Мехмет Бей Мехмет Аткил деген атпен Энгерфилдке келіп, Баннингтерге кек алу үшін келеді. Ол екі мас жүкті тасымалдаушыны, Пэт пен Майкты, ұйықтап жатқан Харисті арендаға алған үйіне жәшікте алып келу үшін жалдайды, бірақ екі адамның мас күйінде жүргізуі Харистің жәшігін құлап, батпаққа батып кетеді. Кейіннен Мәхмет өмір төртемесін пайдаланып, Хариске батпақтан тұруға шақырады, содан кейін оны Стивен Баннингті өлтіруге жібереді. Келесі күні кешке Харис Джозеф Вемплді өлтіреді, Джон оған куә болады. Ол Хариске жақын қашықтан револьверден атқан, бірақ нәтиже бермеген. Полиция инспекторы Малруниге кісі өлтіруді шешу тапсырылады, бірақ ол күмәнді болғандықтан және тек "салқын, қатты фактілермен" айналысатындықтан, Джонның кісі өлтіруші мумия туралы керемет оқиғасына сенбейді, тіпті Джон оған ол Харистің үшінші құрбаны болуы мүмкін екенін айтса да. Малруни тергеп жатқанда, Джон әйелі Изабелдің ханшайым Ананкаға ерекше ұқсастығын байқайды. Мулруни қауымдастықтың басқа адамдарының куәліктерін жинап, мумияның шынайы екеніне күмәндана бастайды. Мехмет Бей мумияны Баннингтердің үйіне соңғы құрбандығын өлтіру үшін жібереді. Алайда Изобель күйеуіне көмектесуге асығады, Харис оны көріп, Джонды босатып, кетеді. Мехмет Бей Харис өз міндетін аяқтады деп қате ойлайды және Мысырға оралуға дайындалады. Джон, Мумияны басқаратын Мехмет Бей екеніне күмән келтіріп, оған сапармен барады, бұл Бейді таң қалдырды. Джон кеткеннен кейін Мехмет Бей Хариске екінші рет Джонның өмірін құртуға жол ашады. Мумия Малруниді есінен танып, Мәхмет Бей үйді күзетіп тұрған басқа полиция қызметкерімен күреседі. Харис Джонды жұмыс бөлмесінен тауып алып, оны құшақтап өлтіреді. Джонның айқайлауынан ескерілген Изабель үйге Мулрунисіз жүгіреді; алдымен, мумия оны танымайды, бірақ Джон оған шашын босатуды айтады және мумия Джонды босатады. Мехмет Хариске Изабелді өлтіруді бұйырғанда, ол бас тартады; Мехмет Изабелді өлтіруге тырысады, бірақ оны Харис өлтіреді. Мумия ес-түссіз Изобельді батпаққа алып кетеді, оның соңынан Джон, Малруни және басқа полицейлер келеді. Джон Изобельге айқайлайды; ол есін жиғанда, Хариске оны жерге түсіруін айтады. Мумия қасақана мойынсұнады. Изобель одан алыстап кеткен кезде, полиция қызметкерлері оқ атып, Харис өмірдің төртемесін алып, батпаққа батып кетеді.
In Egypt in 1895, archaeologists John Banning, his father Stephen and his uncle Joseph Whemple are searching for the tomb of Princess Ananka, the high priestess of the god Karnak. John has a broken leg and cannot accompany his father and uncle when they open the tomb. Before they enter, an Egyptian named Mehemet Bey warns them not to go in, lest they face the fatal curse against desecrators. Stephen and Joseph ignore him, and discover within the sarcophagus of Ananka. After Joseph leaves to tell John the good news, Stephen finds the Scroll of Life and reads from it. Outside, members of the archaeological team hear his screams and rush into the tomb to find Stephen in a catatonic state. Three years later, back in England, Stephen Banning comes out of his catatonia at the Engerfield Nursing Home for the Mentally Disordered, and sends for his son. He tells him that when he read from the Scroll of Life, he unintentionally brought back to life Kharis, the mummified high priest of Karnak. The high priest had been sentenced to be entombed alive to serve as the guardian of Princess Ananka's tomb: Kharis secretly loved the princess and attempted to restore her to life after she died; when he was discovered, eternal life and mummification were his punishment. Now, Stephen tells his disbelieving son that Kharis will hunt down and kill all those who desecrated Ananka's tomb. Meanwhile, Mehemet Bey, a devoted worshiper of Karnak, comes to Engerfield under the alias of Mehemet Atkil to wreak vengeance on the Bannings. He hires a pair of drunken carters, Pat and Mike, to bring the slumbering Kharis in a crate to his rented home, but the two men's drunken driving cause Kharis's crate to fall off and sink into a bog. Later, using the Scroll of Life, Mehemet exhorts Kharis to rise from the mud, then sends him to murder Stephen Banning. When Kharis kills Joseph Whemple the next night, John witnesses it. He shoots Kharis with a revolver at close range, but to no effect. Police Inspector Mulrooney is assigned to solve the murders but, because he is skeptical and deals only in "cold, hard facts", he does not believe John's incredible story about a killer mummy, even when John tells him that he is likely to be Kharis' third victim. While Mulrooney investigates, John notices that his wife Isobel bears an uncanny resemblance to Princess Ananka. Gathering testimonial evidence from other individuals in the community, Mulrooney slowly begins to wonder if the mummy is real. Mehemet Bey sends the mummy to the Bannings' home to slay his final victim. However, when Isobel rushes to her husband's aid, Kharis sees her, releases John, and leaves. Mehemet Bey mistakenly believes that Kharis has completed his task, and prepares to return to Egypt. John, suspecting Mehemet Bey of being the one controlling the mummy, pays him a visit, much to Bey's surprise. After John leaves, Mehemet Bey leads Kharis in a second attempt on John's life. The mummy knocks Mulrooney unconscious, while Mehemet Bey deals with another policeman guarding the house. Kharis finds John in his study and starts to choke him. Alerted by John's shouts, Isobel runs to the house without Mulrooney; at first, the mummy does not recognize her, but John tells her to loosen her hair and the mummy releases John. When Mehemet orders Kharis to kill Isobel, he refuses; Mehemet tries to murder Isobel himself, but is killed by Kharis instead. The mummy carries the unconscious Isobel into the swamp, followed by John, Mulrooney and other policemen. John yells to Isobel; when she regains consciousness, she tells Kharis to put her down. The mummy reluctantly obeys. When Isobel has moved away from him, the policemen open fire, causing Kharis to sink into a quagmire, taking the Scroll of Life with him.
Өндіріс
Фильм Беркширдегі Брей студиясында түсірілді. Алғашқыда Харис тілінен айырылған және оқтан өлген көріністері әлдеқайда қанды болған, бірақ британ цензурасы үшін олар қысқартылды. "Ет пен қан: Балғаның қорқыныш мұрасы" видеосында Питер Кушинг мұмияны найзамен тесіп өту көрінісін ұсынғанын айтады. Оған шабыттанған нәрсе – шығарылым алдындағы постер (жоғарыдағы суретті қараңыз), онда мұмияның ішінен жарық сәулесі өтеді. Фильм үшін жасалған саркофагтың фиброталшықтан жасалған көшірмесі Перт мұражайы мен өнер галереясының қорында сақтаулы.
Filming occurred at Bray Studios in Berkshire. Originally the scenes of Kharis's tongue being cut out and shotgun demise were more graphic, but were trimmed for the British censor. In the video, Flesh and Blood: The Hammer Heritage of Horror, Peter Cushing says he suggested the scene in which he drives a spear through the mummy. He was inspired by the pre release poster (see image above) which shows the mummy with a shaft of light passing through it. A fibreglass replica of a sarcophagus created for the film is in the collection of the Perth Museum and Art Gallery.
Сыни қабылдау
Ұлыбританияның "Мунтли Филм Булетин" журналы былай деп жазды: "Ең жарқыраған түсіріммен жасалған, "Хаммердің" 19 ғасырдағы қорқынышты фантастикалық әлеміне жасаған соңғы саяхаты, көптеген сөзді тарихи түсіндірмелерге, ежелгі Египет жерлеу рәсімдеріне батып, нәтижесінде қарқыны баяулап қалды". "The New York Times" газетінің Хауард Томпсон фильмнің "әлсіз режиссураланғанын" және "жақсырақ болуы керек еді" деп ойлады. "Variety" басылымы фильмнің барлық техникалық бөлімдерінде "тамаша орындалғанын" айтты, сюжетте "жаңалықтар шамалы" болғанымен, фильм "күтілетін оқиғаларды қамтиды, ал қорқынышты жақтары тым айқын болмаса да, оларды іздегендерге жеткілікті". "Харрисонның есептері" журналы оны "өзінің түріндегі жақсы фильм" деп атады, ол бұрынғы фильмдерге қарағанда "әлдеқайда сәнді түсірілген және Техниколор түсіріліммен жақсартылған". "Хаммер тарихы: "Хаммер фильмдерінің ресми тарихы" фильмі туралы былай деп жазды: "Құрылымдық тұрғыдан, әдемі және жақсы жарықтандырылған өлтірулердің тізбегі ғана, "Мумияның" меланхолиялық ұсынысы мен романтикалық ағымы оған ерекше атмосфера сыйлайды, бұл бинттелген құбыжықты оның кинематографиялық алдыңғыларынан жоғары көтереді". 1932 жылғы "Универсалды мумия" фильмінің сценарийін жазған Нина Уилкокс Путнам, "Хаммердің" адаптациясын қатты сынға алды, "Time" журналына жазған хатында: "Бұл жиренішті ағылшын қайта жасауы менің білімім немесе келісімімсіз жасалды, 75 жасымда осындай жұмыстың маған тиесілі екенін білу қорқынышты болды, тіпті қате және жанама жолмен болса да".
The Monthly Film Bulletin of the UK wrote: "More glamorously photographed than ever, Hammer's latest excursion into nineteenth century macabre fantasy is weighed down by wordy historical exposition, flashbacks to ancient Egyptian burial ceremonies and a resultant slackening in pace". Howard Thompson of The New York Times thought that the film was "woodenly directed" and "should have been better". Variety wrote that the film was "excellently executed" in all technical departments, and while there was "little of actual newness" to the plot, the film "carries the type of action expected, and while chiller aspects aren't too pronounced they're sufficient to those who want to find them". Harrison's Reports called it "a fairly good picture of its kind, produced on a more lavish scale than its predecessors and enhanced by Technicolor photography". The Hammer Story: The Authorised History of Hammer Films wrote of the film: "Structurally little more than a string of picturesque and nice lit killings, The Mummy's melancholic presentation and romantic undertow grants it a certain atmosphere which elevates this bandaged brute far beyond its cinematic predecessors". Nina Wilcox Putnam, co writer of the original 1932 Universal Mummy film, was highly critical of the Hammer adaption, writing in a letter to Time magazine: "This disgusting English remake was done without my knowledge or consent, and it has been a terrible shock at the age of 75, to find such a work attributed to me, however wrongly and by indirection".
Басқа медиада
Фильм 1978 жылғы шілде айында шыққан "Hammer's Halls of Horror" журналының 22-ші санында 12 беттік комикс түрінде жарық көрді. Оның сценарийін Стив Мур жазса, суреттерін Дэвид Джексон салған. Журналдың мұқабасында Брайан Льюис Кристофер Лиді Харис рөлінде бейнелеген суреті орналасқан. Бұл фильм "Doctor Who" сериалының "Марстың пирамидалары" (1975) атты сериясына айтарлықтай әсер еткендігі айтылады.
The film was adapted into a 12 page comic strip for the July 1978 issue (#22) of the magazine Hammer's Halls of Horror. It was drawn by David Jackson from a script by Steve Moore. The cover of the issue featured a painting by Brian Lewis of Christopher Lee as Kharis. The film is cited as a particular influence on the Doctor Who serial Pyramids of Mars (1975).