Кіріспе

Мартиниканың ең ірі қаласы

Форт-де-Франс (,/f//ɔːr// //d//ə// /'/f//r//ɒ̃//s/, /USalso/,/f//ɔːr//t// //d//ə// /'/f//ɹ//æ//n//s/, fɔʁ də fʁɑ̃s) – Кариб теңізінде орналасқан Францияның теңіз артындағы департаменті және аймағы Мартиниканың астанасы және коммунасы.

Тарих

1638 жылы Пьер Белен д’Эснамбуктің немересі және Мартиниканың бірінші губернаторы Жак Диел дю Парке (1606–1658) қаланы жау шабуылынан қорғау үшін Сент-Луи бекінісін салуды шешті. Бекініс көп ұзамай қиратылып, 1669 жылы қайта салынды, сол кезде Людовик XIV Баас графына генерал-губернатор қызметін тапсырды. Оның және оның ізбасарларының, әсіресе Бленак графының бұйрықтарымен, бекініс Вобанның жобасы бойынша салынды. Бастапқыда Форт-Рояль деп аталған Мартиниканың әкімшілік орталығы, аралдың ең көне қаласы Сент-Пьердің көлеңкесінде қалды, ол өзінің жанды коммерциялық және мәдени өмірімен «Кариб теңізінің Парижі» деп танымал болды. Француз революциясы кезінде Форт-Рояль атауы қысқа мерзімге «Форт-Ла-Републик» деп өзгертілді, ал 19 ғасырда Форт-де-Франс деп атала бастады. Форт-Рояльдің ескі атауы бүгінге дейін креол тіліндегі «Фоял» түрінде қолданылады, ал қала тұрғындары «фояле» деп аталады. 1762 жылы Мартиниканы басып алған британдық экспедиция қаланы жаулап алды, бірақ Париж шарты бойынша арал француз билігіне қайтарылды. 1839 жылы қалада жеңіл жер сілкінісі болды, ал 1890 жылы өрт шығып, қаланың бір бөлігін қиратты. Алайда, 20 ғасырдың басында Форт-де-Франс 1902 жылы Пеле тауының атқылауынан Сен-Пьер қаласының қирауынан кейін экономикалық маңызға ие болды. 1918 жылға дейін, оның коммерциялық өсуі басталғанға дейін, Форт-де-Франстың сумен қамтамасыз етілуі нашар болды, ішінара батпақтармен қоршалған және сары қызбамен әйгілі болды. Қазір батпақтар кептіріліп, кең аудандарды салуға жағдай жасалды. 1945 жылдың 3 тамызында Форт-де-Франстың гидробазасы Мартиникадағы алғашқы, өлімге әкелген ұшақ апатының орын алған жері болды. Испания портынан келген Pan Am 216 рейсіндегі Sikorsky S 43 (NC15066) экипаж қауіпсіздік алаңдауларына байланысты нашар ауа-райы жағдайында 10:11-де қонды, содан кейін 10 минут ішінде суға батып, 14 жолаушының 4-і қаза тапты.

География

Форт-де-Франс, сондай-ақ Франция форты деп те аталады, Мартиника аралының батыс жағалауында, Мадам өзенінің құйылатын жерінде, үлкен Форт-де-Франс шығанағының солтүстік жағында орналасқан. Қала таулар мен теңіздің арасындағы тар жазықта жатыр, бірақ аралдың кез келген жерінен жолмен саяхаттауға мүмкіндік бар.

Климат

Форт-де-Франс тропикалық жаңбырлы орман климатына ие (Köppen Af), жыл бойына өте жылы немесе ыстық әрі ылғалды ауа-райымен сипатталады. Шілдеден қарашаға дейінгі кезеңде жауын-шашын мөлшері ең көп болады, бұл кезде дауылдар жиі кездеседі, алайда, жыл бойында тұрақты жауын-шашын жауады. Орташа есеп бойынша ең ыстық ай – қыркүйек, ал ең суық ай – ақпан.

Әскери порт

Форт-де-Франстағы Форт-Сен-Луи – француз теңіз күштерінің базасы.

Үкімет

2021 жылдың 27 маусымынан бастап Форт-де-Франс қаласының мэрі Серж Летчими болды, ол Альфред Мари Жаннның орнын басып, астананың жаңа мэрі атанды. Қатысу деңгейі 44%-дан сәл жоғары болса, Летчими партиясы Alians Matinik 37,72% дауыс алды, ал Gran Sanblé Pou Matinik партиясымен екінші орынды алған Мари Жанна 35,27% дауысқа ие болды. Форт-де-Франс коммунасы Мартиниканың Ұлттық Ассамблеясының үшінші сайлау округін құрайды.

Көлік

Мартиниканың Аимэ Сезер халықаралық әуежайы Форт-де-Франс қаласының шетіндегі қалашықта орналасқан және A1 тас жолы арқылы саяхаттауға болады.