Ғажайып әңгімелер: Ғылыми-фантастика журналының тарихы

Кіріспе

Америкалық ғылыми-фантастикалық журнал

Америкалық ғылыми-фантастикалық журналы

Amazing Stories – 1926 жылдың сәуір айында Хьюго Гернсбектің Experimenter Publishing баспасынан шыққан американдық ғылыми-фантастикалық журнал. Бұл ғылыми фантастикаға толық арналған алғашқы журнал болды. Ғылыми фантастика туындылары басқа журналдарда, тіпті Гернсбек жариялаған журналдарда да жарық көргенімен, Amazing жаңа жанрдың қалыптасуына және дамуына үлкен үлес қосты. 2024 жылға қарай Amazing 98 жыл бойы, кейбір үзілістермен, жарық көріп келеді, оның иелері жиырмаға жуық, ал редакторлары көптеген. Журнал табысты болу үшін күресіп келеді. 1929 жылы Гернсбек банкротқа ұшырап, журналды бақылаудан шығарды. 1938 жылы оны Зифф Дэвис сатып алды және редакторлық қызметке Реймонд Палмерді тағайындады. Палмер журналды табысты етті, бірақ ғылыми-фантастикалық қауымдастықта оны сапалы журнал деп санамады. 1940 жылдардың соңында Amazing Shaver Mystery туралы әңгімелерді шындық ретінде баяндады. Бұл апаттар мен құбылыстарды deros деп аталатын роботтардың іс-әрекеттерімен түсіндіретін қорқынышты мифология болды. Бұл оқиғалар таралымды күрт арттырды, бірақ көптеген адамдар күлкіге қалдырды. Amazing 1953 жылы, журналдар дәуірі аяқталар алдында, көлемін өзгертіп, қағаз бетіндегі басылымнан бас тартты. 1965 жылы ол Сол Коэннің Universal Publishing Company компаниясына сатылды. Компания журналды қайта басылған әңгімелермен толтырды, бірақ авторларға қайта басып шығару үшін ешқандай төлем жасаған жоқ, бұл Америка ғылыми фантастика жазушыларының қауымдастығымен қақтығысқа әкелді. 1969 жылы Тед Уайт редакторлық қызметке келді, қайта басылған материалдарды жойды және журналдың беделін қайта жаңартты. Оның редакторлық кезеңінде Amazing 1970 жылдары беделді Хьюго сыйлығына үш рет ұсынылды. Келесі онжылдықтарда бірнеше иелері журналдың қазіргі заманғы нұсқасын жасауға тырысты, бірақ 2005 жылдың наурыз айындағы санынан кейін басылым тоқтатылды. Жаңа нұсқа 2012 жылдың шілдесінде онлайн журнал ретінде пайда болды. Қағаз бетіндегі басылым 2018 жылдың күзінде қайта жаңғыртылды. Гернсбектің алғашқы редакциялық бағыты – оқуға ләззат пен білім беруді үйлестіру болды. Ол ғылыми фантастиканың оқырмандарды тәрбиелей алатынына сенді. Бірақ оның аудиториясы тез арада ықпалды оқиғаларды қалауын көрсетті, және Гернсбектің идеализмінен журналдың иелері ауысқан 1929 жылдан бастап алыстау байқалды. Осыған қарамастан, Гернсбек осы салаға зор әсер етті: ғылыми фантастикаға арналған мамандандырылған журналдың құрылуы бүкіл жанрлық баспа индустриясын құрады. Amazing журналындағы хаттар рубрикасы, онда жанкүйерлер бір-бірімен байланыса алатын, ғылыми фантастиканың қалыптасуына және дамуына ықпал етті. Журналда алғашқы туындысы жарияланған жазушылардың арасында Джон В. Кэмпбелл, Исаак Азимов, Говард Фаст, Урсула К. Ле Гуин, Роджер Зелазни және Томас М. Диш бар. Алайда, жалпы алғанда, Amazing 1920 жылдардан кейін жанрдағы ықпалды журнал болған жоқ.

Amazing Stories is an American science fiction magazine launched in April 1926 by Hugo Gernsback's Experimenter Publishing. It was the first magazine devoted solely to science fiction. Science fiction stories had made regular appearances in other magazines, including some published by Gernsback, but Amazing helped define and launch a new genre of pulp fiction. as of 2024, Amazing has been published, with some interruptions, for 98 years, going through a half dozen owners and many editors as it struggled to be profitable. Gernsback was forced into bankruptcy and lost control of the magazine in 1929. In 1938 it was purchased by Ziff Davis, who hired Raymond A. Palmer as editor. Palmer made the magazine successful though it was not regarded as a quality magazine within the science fiction community. In the late 1940s Amazing presented as fact stories about the Shaver Mystery, a lurid mythos that explained accidents and disaster as the work of robots named deros, which led to dramatically increased circulation but widespread ridicule. Amazing switched to a digest size format in 1953, shortly before the end of the pulp magazine era. It was sold to Sol Cohen's Universal Publishing Company in 1965, which filled it with reprinted stories but did not pay a reprint fee to the authors, creating a conflict with the newly formed Science Fiction Writers of America. Ted White took over as editor in 1969, eliminated the reprints and made the magazine respected again: Amazing was nominated for the prestigious Hugo Award three times during his tenure in the 1970s. Several other owners attempted to create a modern incarnation of the magazine in the following decades, but publication was suspended after the March 2005 issue. A new incarnation appeared in July 2012 as an online magazine. Print publication resumed with the Fall 2018 issue. Gernsback's initial editorial approach was to blend instruction with entertainment; he believed science fiction could educate readers. His audience rapidly showed a preference for implausible adventures, and the movement away from Gernsback's idealism accelerated when the magazine changed hands in 1929. Despite this, Gernsback had an enormous impact on the field: the creation of a specialist magazine for science fiction spawned an entire genre publishing industry. The letter columns in Amazing, where fans could make contact with each other, led to the formation of science fiction fandom, which in turn had a strong influence on the development of the field. Writers whose first story was published in the magazine include John W. Campbell, Isaac Asimov, Howard Fast, Ursula K. Le Guin, Roger Zelazny, and Thomas M. Disch. Overall, though, Amazing itself was rarely an influential magazine within the genre after the 1920s.

Шығу тегі

XIX ғасырдың соңына қарай ғылыми өнертабыстарға негізделген және болашақтағы оқиғаларды баяндайтын әңгімелер танымал көркем әдебиет журналдарында жиі жариялана бастады. Қысқа әңгімелер нарығы Жюль Верн дәстүріндегі өнертабыстар туралы әңгімелерге ыңғайлы жағдай жасады. 1889 және 1896 жылдары жарық көрген Munsey's Magazine және The Argosy сияқты журналдар жыл сайын бірнеше ғылыми фантастикалық әңгімелерді жариялады. McClure's сияқты жоғары деңгейлі, жақсы төленетін және әдеби аудиторияға бағытталған журналдар да ғылыми оқиғаларды жариялады, бірақ 20 ғасырдың басында ғылыми фантастика (әлі осылай аталмағанмен) арзан басылымдарда, қымбат журналдарға қарағанда жиірек кездесе бастады. 1908 жылы Гюго Гернсбек ғылыми хоббимен айналысатындарға арналған "Modern Electrics" журналының бірінші нөмірін шығарды. Ол бірден сәттілікке ие болды, Гернсбек ғылымның қиялға толы қолданылуы туралы мақалаларды жариялай бастады, мысалы, "Сатурнда сымсыз байланыс" (1908 жылғы желтоқсан). 1911 жылғы сәуірде Гернсбек өзінің ғылыми фантастикалық романы "Ральф 124С 41+" романының бөлімдерін жариялай бастады, бірақ 1913 жылы журналға деген құқығын серіктесіне сатып, "Electrical Experimenter" атты жаңа журналды шығарды, ол көп ұзамай ғылыми фантастиканы жариялай бастады. 1920 жылы Гернсбек журналдың атауын "Ғылым және өнертабыс" деп өзгертті, ал 1920 жылдардың басында оның беттерінде көптеген ғылыми фантастикалық әңгімелер жарияланды. Гернсбек 1921 жылы "Практическая электроника" атты тағы бір журналды іске қосты. 1924 жылы ол оның атын "Экспериментатор" деп өзгертті және ғылыми фантастикаға арналған журналға қызығушылықты бағалау үшін 25 000 адамға хат жіберді; оның сөзімен айтқанда, "жауап екі жылға идеядан бас тартуға жеткілікті болды". 1926 жылы ол оны іске асыруға шешім қабылдады және жаңа журналға орын ашу үшін "Экспериментатор" журналын жариялауды тоқтатты. "Экспериментатор" журналының редакторы Т. О'Коннор Слоун "Amazing Stories" журналының редакторы болды. Бірінші нөмірі 1926 жылғы 10 наурызда жарық көрді, мұқабасында сәуір айы көрсетілген. Тамыз айындағы нөмірде жаңа әңгімелер (әлі аз болғанмен) мазмұндағы тізімде жұлдызшамен белгіленді. Редакциялық жұмысты негізінен Слоун атқарды, бірақ Гернсбек көркем мазмұнға қатысты соңғы шешімді қабылдады. Конрад А. Брандт және Уилбур К. Уайтхед есімді екі кеңесші жалданып, қайта басылымға жарамды көркем әдебиеттерді табуға көмектесті. 1914 жылдан бері Гернсбекпен жұмыс істеген Фрэнк Р. Пол мұқаба суретшісі болды; Пол "Electrical Experimenter" журналындағы көркем әдебиеттерге көптеген иллюстрациялар жасаған. "Amazing" журналы 8,5 × 11,75 дюйм (216 × 298 мм) көлемдегі, техникалық журналдармен бірдей үлкен форматта шығарылды. Гернсбек "ғылыми фантастикаға" ( "ғылыми фантастика" термині әлі қалыптаспаған) зор қызығушылық танылғанын көрді және 1927 жылы "Тақырыптар" бөлімін ашып, "Amazing Stories" жылдығын шығарды. Жылдық нөмір тез сатылып бітті, ал 1928 жылғы қаңтарда Гернсбек "Amazing Stories Quarterly" атты тоқсандық журналды "Amazing" журналының тұрақты серігі ретінде жариялады. Ол 22 нөмірге дейін тұрақты түрде жарық көрді. Гернсбек авторлары мен кредиторларына ақы төлеуде кешігіп отырды; оның инвестицияларының шектеулілігі оның төлем қабілетін шектеді. 1929 жылғы 20 ақпанда оның баспаханасы мен қағаз жеткізушісі оған қарсы банкроттық ісін қозғады. Бернарр Макфадден, тағы бір журнал баспашысы, Гернсбек өзінің журналдарын Макфадденге сатпағандықтан банкроттыққа мәжбүрлеу үшін амал жасады деген болжам бар, бірақ бұл әлі дәлелденбеді. "Экспериментальді баспа" қандай да бір қорғаныс ұсынбады және 6 наурызда банкрот деп жарияланды; "Amazing" журналы қазіргі штаттарымен аман қалды, бірақ Хьюго мен оның інісі Сидни директорлар лауазымынан шеттетілді. Артур Линч бас редактор болып тағайындалды, бірақ Слоун журналдың мазмұнын тиімді бақылауда ұстады. "Ирвинг Траст" компаниясы 3 сәуірде журналды Берган А. Маккиннонға сатты.

By the end of the 19th century, stories centered on scientific inventions, and stories set in the future, were appearing regularly in popular fiction magazines. The market for short stories lent itself to tales of invention in the tradition of Jules Verne. Magazines such as Munsey's Magazine and The Argosy, launched in 1889 and 1896 respectively, carried a few science fiction stories each year. Some upmarket "slick" magazines such as McClure's, which paid well and were aimed at a more literary audience, also carried scientific stories, but by the early years of the 20th century, science fiction (though it was not yet called that) was appearing more often in the pulp magazines than in the slicks. In 1908, Hugo Gernsback published the first issue of Modern Electrics, a magazine aimed at the scientific hobbyist. It was an immediate success, and Gernsback began to include articles on imaginative uses of science, such as "Wireless on Saturn" (December 1908). In April 1911, Gernsback began the serialization of his science fiction novel, Ralph 124C 41+, but in 1913 he sold his interest in the magazine to his partner and launched a new magazine, Electrical Experimenter, which soon began to publish scientific fiction. In 1920, Gernsback retitled the magazine Science and Invention, and through the early 1920s he published much scientific fiction in its pages, along with non fiction scientific articles. Gernsback had started another magazine called Practical Electrics in 1921. In 1924, he changed its name to The Experimenter, and sent a letter to 25,000 people to gauge interest in the possibility of a magazine devoted to scientific fiction; in his words, "the response was such that the idea was given up for two years." In 1926, he decided to proceed, and ceased publication of The Experimenter to make room in his publishing schedule for a new magazine. The editor of The Experimenter, T. O'Conor Sloane, became the editor of Amazing Stories. The first issue appeared on 10 March 1926, with a cover date of April. In the August issue, new stories (still a minority) were noted with an asterisk in the table of contents. The editorial work was largely done by Sloane, but Gernsback retained final say over the fiction content. Two consultants, Conrad A. Brandt and Wilbur C. Whitehead, were hired to help find fiction to reprint. Frank R. Paul, who had worked with Gernsback as early as 1914, became the cover artist; Paul had produced many illustrations for the fiction in The Electrical Experimenter. Amazing was issued in the large bedsheet format, 8.5 × 11.75 in (216 × 298 mm), the same size as the technical magazines. Gernsback saw there was an enthusiastic readership for "scientifiction" (the term "science fiction" had not yet been coined), and in 1927 started a Discussions section and issued Amazing Stories Annual. The annual sold out, and in January 1928, Gernsback launched a quarterly magazine, Amazing Stories Quarterly, as a regular companion to Amazing. It continued on a fairly regular schedule for 22 issues. Gernsback was slow to pay his authors and creditors; the extent of his investments limited his liquidity. On 20 February 1929 his printer and paper supplier opened bankruptcy proceedings against him. It has been suggested that Bernarr Macfadden, another magazine publisher, maneuvered to force the bankruptcy because Gernsback would not sell his titles to Macfadden, but this is unproven. Experimenter Publishing did not file any defence and was declared bankrupt by default on 6 March; Amazing survived with its existing staff, but Hugo and his brother, Sidney, were forced out as directors. Arthur H. Lynch took over as editor in chief, though Sloane continued to have effective control of the magazine's contents. The receivers, Irving Trust, sold the magazine to Bergan A. Mackinnon on 3 April.

1930 жылдар

1931 жылдың тамызында Amazing компаниясын Бернарр Макфадденнің Macfadden Publications компаниясының еншілес компаниясы Teck Publications сатып алды. Макфадденнің қаржылық мүмкіндіктері Amazing-ті Ұлы депрессияның тудырған қаржылық қиындықтардан сақтауға көмектесті. Amazing Stories Quarterly журналының шығу кестесі бұзылды, бірақ Amazing 1930 жылдардың басында ешқандай санын өткірмей шығарды. 1938 жылға қарай Amazing журналының таралымы 15 000-ға дейін төмендеді, соның салдарынан Teck Publications қаржылық проблемаларға тап болды. Сәуірдегі саны Слоунмен жинақталған, бірақ Зифф Дэвис баспасынан шығарылды. Зифф Дэвистің редакциялық бөлімін басқарған Бернард Дэвис Роджер Шерман Хоарды редакторлық қызметке алуға тырысты; Хоар ұсыныстан бас тартты, бірақ белсенді жергілікті ғылыми-фантастикалық жанкүйер Реймонд А. Палмерді ұсынды. Палмер сол жылдың ақпан айында жұмысқа алынып, маусымдық санынан бастап редакциялық міндеттерді өз мойнына алды. Палмер Amazing журналының таралымын жылдам жақсартты, ал 1938 жылдың қарашасында журнал қайтадан ай сайын шыға бастады, бірақ бұл Палмердің қызмет ету кезеңінде ұзаққа созылмады: 1944 және 1946 жылдар аралығында журнал екі ай сайын, содан кейін біраз уақыт үш ай сайын шығатын болды, ал кейін ұзаққа созылған ай сайын шығу кестесіне қайта оралды.