Кіріспе

Оранж князьдігі (немесе иегері әйел болса, Оранж князесі) – қазіргі Оңтүстік Францияда орналасқан, кейін Нидерландының штатты иелері, содан кейін мұрагерлері иеленген егеменді Оранж князьдігімен байланысты титул. "Оранж князі" атағы 1163 жылы император Фредерик Барбаросса Папалықпен болған қақтығысында сол аймақтағы қолдауын нығайту үшін Оранж графлығын князьдікке көтеру арқылы құрылған. Атақ пен жер 1173 жылы Баукс француз ақсүйектеріне, 1393 жылы Шалонға, ал 1530 жылы Нассаулық Ренеге өтті. Князьдік 1544 жылы Рене кузені, Вильгельмге (қарапайым тілде "Сымсыз" деп белгілі) өтті. Кейін Вильгельм Испанияға қарсы голландтардың сәтті көтерілісін жетекшілік етті, бірақ тәуелсіздік алғаннан кейін жаңа ел біртұтас монархия емес, орталықтандырылмаған республикаға айналды. 1702 жылы Вильгельм Сымсыздың шөбересі Вильгельм III Англия баласыз қайтыс болғаннан кейін оның туыстары Иоган Виллем Фризо мен Пруссияның Фредерик I арасында дау туды. 1713 жылы Утрехт шарты бойынша Пруссияның Фредерик Вильгельм I Оранж князьдігін Франция королі Людовик XIV-ке өткізді (оның династиялық титулының бір бөлігі ретінде атағын сақтап қалды). 1732 жылы Фризоның ұлы Вильгельм IV Фридрих Вильгельмпен "Оранж князі" атағын (Нидерландыда және барлық протестант әлемінде беделді болған) бөлісіп пайдалануға келісті. 19 ғасырда Нидерланд Корольдігінің құрылуымен атақ дәстүрлі түрде Нидерланд монархының мұрагеріне беріледі. Бастапқыда тек ер адамдарға ғана берілген, 1983 жылдан бастап атақ абсолютті тұңғыштық бойынша мұраға өтеді, яғни иеленуші Оранж князі немесе князесі болуы мүмкін. Қазіргі голланд патша әулеті, Оранж-Нассау әулеті, осы династиялық атаққа талап етуші жалғыз отбасы емес. Атаққа неміс императорлары мен Гогенцоллерн әулетінің патшалары, сондай-ақ француз ақсүйектері Майли әулетінің басшысы да талап етуде. Атақты қазіргі уақытта Нидерланды ханшайымы Катарина Амалия (Оранж-Нассау), Георг Фридрих (Гогенцоллерн) және Гай (Мейли Несле) иеленуде.

Оранж округі

Атауы Францияның оңтүстігіндегі Рона аңғарындағы Воклюз департаментіндегі Оранж қаласына қатысты, ол алғаш Оранж үйіне, содан кейін Бокс және Шалон-Арлей үйлеріне тиесілі болды. 1544 жылы ол Нассау үйінің Диленбург тармағына өтті, және содан бері Оранж-Нассау үйі деп аталады. Князьдық Киелі Рим империясының құрамындағы Бургундия Корольдігінде Оранж графтығы ретінде пайда болды. Шамамен 800 жылы Карл Мартелдің немересі және Карл Ұлының туысы Геллондық Вильгельмге (755 жылы туған) морилерге қарсы соғыстардағы және оңтүстік Франция мен Испан маршын қайта басып алудағы көрсеткен қызметі үшін осы графтық берілді. Оның окситан тіліндегі аты – Гиллем; алайда, франк феодалы ретінде, ол өзін, мүмкін, Вильгельмнің ежелгі германдық түрімен таныстырған. Вильгельм сонымен қатар Тулуза графы, Аквитания герцогы және Септимания маркгравы қызметін атқарды. 12 ғасырда геральдика кең таралған кезде Оранж символы болған мүйіз, француз тілінде Вильгельм де Геллонның ерліктерінен шабыттанған «Вильгельм қысқа мұрынды» (“Guillaume au Court nez”) немесе оның дыбыстас сөзі «Вильгельм мүйізді» (“Guillaume au Cornet”) есімдерімен байланысты болды, бұл «Вильгельм туралы ән» (Chanson de Guillaume) шансон де жестісінде көрініс тапқан. Шансон 793 жылы Каркассон маңындағы Орбиу немесе Орбиел өзеніндегі Вильгельм Геллонның шайқасына, сондай-ақ Оранж қаласын басып алуына қатысты материалдарды қамтиды.

Оранждың бірінші үйі

NoNamePictureArmsТуған күніОранж графы/графинясы болдыӨлім Граф/графиня болудан қалдыБасқа атақтарТұрмыс серігі 1. Понс де Мевуйон Блисмодис 2. Понс II де Мевуйон Рихильде 3. Лаужер де Ницца Одиль де Прованс 3. Рембо де Ницца Акселена д'Апт 4. Бертран Рембо д'Оранж 1. Аделаида де Кавенес Герберге 5. Raimbaut II (немесе француз тілінде) ? 6. Тибурж д'Оранж 1. Жиро Адхемар де Монтейль2. Гийом д'Аумелас 7. Оранж графы Рембо III Аумелас мырзасыЖоқ

Оранның егеменді әміршісі ретінде

1340 жылға дейін Оран князінің барлық ұлдары титулға ие болуға құқылы болған. Мұнда тек Реймонд V-тен тікелей туыстық желі көрсетілген.