Кіріспе

Platteville қаласы – Висконсин штатының Грант округындағы ең ірі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша, Platteville халқы 11 836 адамды құрайды.

Platteville қаласын 1829 жылы оңтүстік кәсіпкері Джон Х. Раунтри құрды. Қаланың Дубук (Айова штаты) және Галена (Иллинойс штаты) қалаларына жақын орналасуы оның дамыған кеншілік орталыққа айналуына ықпал етті. 1820-1850 жылдар аралығында Миссисипи өзені арқылы жүзеге асылатын сауда жолындағы осы екі қала да гүлденді, себебі бүкіл АҚШ бойынша қорғасынға деген сұраныс артып, олар осыдан пайда тапты. Джон Х. Раунтри және Висконсин штатының алғашқы губернаторы Генри Додж сияқты аймақтағы басқа да бай адамдар құлдарды алып келді. Олар сондай-ақ, босатылған афроамерикандық жұмысшыларды арзан бағамен, көбінесе ақысыз жұмыс істеу үшін кен орындарында жұмысқа орналастыру ниетімен әкелді. Еңбек ақысы төленбесе де, ол заңсыз болғандықтан, Азамат соғысынан кейін ғана тоқтатылды. 1850 жылы Вирджиниядан келген Чарльз Шепард атты босатылған афроамерикандық адам Висконсин штатының Грант округындағы Плезант Ридж қауымдастығын құрды. Бұл қауымдастық Арканзас, Теннесси, Луизиана және басқа да штаттардан Миссисипи өзенімен келген көптеген афроамерикандықтар үшін қауіпті баспана болды. Кейбіреулері қалып, отбасыларын өсірді, ал көпшілігі басқа жерде табыс табу үмітімен жолдарына жалғастырды. 1950 жылға қарай қауымдастықта бір тұрғыннан басқасының бәрі көшіп кетті. 1860 жылдары қорғасын кенінің өндірісі азайды. Бірақ, мырыш кенінің өндірісі жұмыс іздеушілерге жаңа мүмкіндіктер ашты. Platteville қаласы 1849 жылдың қараша айына қарай мектептер, жеке дайындық академиясы, газет, бірнеше шіркеулер және телеграф қызметі бар дамыған қалаға айналды. Осы кезеңде мұғалімдерді даярлайтын колледж мен кеншілік колледжі құрылды. Нормальді мектеп 1866 жылдың 9 қазанында бастауыш сынып мұғалімдерін даярлау мақсатымен ашылды. Висконсин кеншілік сауда мектебі 1908 жылдың қаңтар айында есігін ашты. 1959 жылы осы екі колледж біріктіріліп, Висконсин мемлекеттік колледжі және технология институты болып қайта құрылды. Қала Висконсин штатының оңтүстік-батысындағы төбелі аймақта, бұрынғы оңтүстік кеншілер "Hollow" деп атаған аймақта орналасқан. АҚШ халық санағы бюросының мәліметінше, қаланың жалпы ауданы 6,18 шаршы миль (16 км²) құрайды, оның барлығы құрлық. Platteville қаласына Висконсин штатының 80 және 81 тас жолдары, сондай-ақ АҚШ-тың 151 тас жолы арқылы қызмет көрсетіледі. Бастапқыда U.S. 151 тас жолы қала шекарасының оңтүстік жағын құрайтын аңғар арқылы өтетін, бірақ төрт жолақты, жылдамдығы шектеулі супермагистраль салынысымен қозғалыс бағыты өзгертіліп, қаланың оңтүстігіне қарай бұрылды. Аймақтағы минералдардың құрамында галена (қорғасын сульфиді, құрамы: қорғасын 86,6%, күкірт 13,4%) бар. Сфалерит немесе мырыш сульфиді де осы аймақта кең таралған. Мырыш пен қорғасын өндірісі 1820-1920 жылдар аралығында қарқынды жүргізілді. Осының салдарынан Platteville қаласында түзу көшелерге тап болып жүрмейсіз. 1800 жылдардағы кен өндірісінен қалған тақыр, тастақ кен орындарының арасында көшелер осы кен орындарынан қашықтау орналасқан.

2020 жылғы халық санағы

2020 жылғы санақ бойынша халық саны 11 836 адамды құрады. Халық тығыздығы – 4 423 тұрғын үй, орташа тығыздық көрсеткіші – ... (мәлімет жоқ). Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 90,9% ақ нәсілді, 2,2% қара немесе афроамерикалық, 2,0% азиялық, 0,2% американдық үндістер, 1,2% басқа нәсілдер және 3,4% екі немесе одан көп нәсілді. Этникалық жағынан алғанда, халықтың 3,1% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 2020 жылғы санақ бойынша қаланың 2 858 тұрғыны студенттік жатақтарда тұрды. 2016-2020 жылдарға арналған Америкалық қоғамдық сауалнаманың бағалауынша, қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 42 626 доллар, ал отбасының орташа табысы 75 625 долларды құрады. Толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін ерлердің орташа табысы 43 303 доллар болса, әйелдердің табысы 31 915 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 20 781 доллар. Халықтың шамамен 7,5% отбасы және 30,0% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 16,4% және 65 жастан асқандардың 13,8% кедейлікте өмір сүреді. 25 жастан асқан халықтың 95,1% орта мектепті немесе одан жоғары бітірген, ал 41,8% бакалавр дәрежесіне ие.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 11 224 адам, 3644 шаруашылық және 1598 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 3840 тұрғын үйден құралды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 94,7% ақ нәсілді, 2,1% афроамерикалық, 0,2% американдық үндістер, 1,7% азиялық, 0,3% басқа нәсілдерден және 1,0% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 1,6% -ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 3644 шаруашылықтың 18,2% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 32,7% -ы бірге тұратын жұбайлар, 7,8% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 3,3% -ы күйеуі жоқ еркектер, ал 56,1% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 31,4% жеке адамдардан тұрды, ал 11,6% -ы 65 жасқа толған жалғыз тұратын адамдардан құралды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,32 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,80 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 22,4 жасқа тең. Тұрғындардың 11,3% -ы 18 жасқа дейін, 49,4% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 14,3% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 14,3% -ы 45 пен 64 жас аралығында, ал 10,7% -ы 65 жастан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 56,3% еркек және 43,7% әйел.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 9989 адам, 3312 үй шаруашылығы және 1692 отбасы тұрды. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 2376,4 адам (918,3/км2) құрады. 3482 тұрғын үй бірлігі болды, олардың орташа тығыздығы бір шаршы мильге 828,4 (320,1/км2) шамасында. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 96,15% ақ нәсілді, 1,12% қара немесе афроамерикалық, 0,27% американдық үндістер, 1,40% азиялық, 0,04% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,27% басқа нәсілдерден және 0,75% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 0,88% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 3312 үй шаруашылығының ішінде 22,2% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 40,0% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,0% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 48,9% отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 32,2% жеке тұлғалардан тұрады, ал 13,0% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,31 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,86 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 14,4% 18 жасқа дейінгілер, 41,3% 18-24 жас аралығындағылар, 17,5% 25-44 жас аралығындағылар, 14,4% 45-64 жас аралығындағылар және 12,3% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 23 жас. Әр 100 әйелге 119,3 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 120,6 еркек келеді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 35 742 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 50 583 доллар. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 31 424 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 21 896 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа жылдық табысы 15 858 доллар. Отбасылардың 4,6%-ы және халықтың 19,4%-ы кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 12,2%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 8,3%-ы.

Көлік

Platteville муниципалды әуежайынан (KPVB) басқа, ол жалпы авиация үшін қала және айналасындағы аймақтарға қызмет көрсетеді, Platteville-де коммерциялық әуе қатынасы шектеулі. Кез келген тұрақты коммерциялық рейстерді ұсынатын ең жақын әуежай – Дубук аймақтық әуежайы, ал тұрақты коммерциялық халықаралық рейстермен ең жақын әуежай – Чикаго О’Хара халықаралық әуежайы. Platteville-ге басты құрлық жолы АҚШ 151 тас жолы арқылы жүзеге асырылады, ол аймақ үшін тас жол ретінде қызмет етеді; АҚШ 151 тас жолының қала орталығына жақын үш шығу орны бар. Висконсин штатының 80 және 81 маршруттары да Platteville қаласына қызмет көрсетеді, орталық бизнес ауданын «басты көше» сияқты кесіп өтеді. Platteville қалалық көлігі қауымдастыққа автобус және арнайы көлік қызметтерін ұсынады. Platteville қаласында енді теміржол қызметі жоқ. Бұрын Чикаго және Солтүстік-Батыс теміржолы (C&NW) Монфорт тоғысынан Ипсвичтегі Галенаға дейінгі 8 шақырымдық тармақ арқылы қызмет көрсеткен. Желі Platteville қаласына шығыстан оңтүстік-шығысқа қарай кіріп, содан кейін солтүстікке бұрылған. Содан кейін бұл желі Чикаго, Милуоки, Сент-Пол және Тынық мұхиты (Милуоки жолы) желілерімен қосылған. Нәтижесінде, Платтевилдің оңтүстік-шығыс бөлігінде кеніштер, деполар және басқа да теміржолға тәуелді өнеркәсіптер орналасқан үлкен 180 градустық қисық пайда болды. Милуоки жолының тармағы ENE бағытында, содан кейін шығысқа қарай 17 шақырымға дейін жалғасты, онда ол Милуоки жолының тағы бір тармағымен Каламин қаласындағы Минерал-Пойнтқа дейін жалғасты. C&NW теміржолындағы жолаушылар қызметі 1951 жылы тоқтатылып, 1952 жылы Милуоки жолындағы аралас пойыз қызметімен ауыстырылды. Милуоки жолындағы жүк тасымалы 1974 жылға дейін жалғасты, содан кейін желі тоқтатылып, жойылды. Бұл C&NW аптасына бірнеше вагонды ғана қозғалтып, бағытты тоқтату туралы өтініш беруге себеп болды. 1980 жылы желіні тоқтатуға рұқсат берілді және теміржол қызметі Platteville қаласына мәңгілікке тоқтатылды.

Білім

Платтевилл мектеп округі Платтевилл аймағына қызмет етеді. Платтевилл жоғары мектебі – аймақтың мемлекеттік жоғары мектебі. Платтевилл жоғары мектебінің талисманы – "Генри Хиллмен". Висконсин университеті – Платтевилл қаласында орналасқан.

Мәдениет

Платтивиллдегі мәдениеттің басты көзі – Висконсин университеті – Платтивилл кампусындағы Өнер орталығы болып табылады, ол үздіксіз көп көрермен жиылатын кәсіби гастрольдік шараларды өткізеді.