Кіріспе

Филиппин провинциясы Камигуин, ресми атауы Камигуин провинциясы (;; Камигин: Probinsya ta Kamigin), Филиппиннің Бохол теңізінде, Минданао аралының солтүстік жағалауынан шамамен шақырым қашықтықта орналасқан арал провинциясы. Географиялық тұрғыдан елдің Х аймағының, Солтүстік Минданао аймағының бөлігі және бұрын Мисамис Ориентал провинциясының құрамында болған. Камигуин – Батанес провинциясынан кейін халық саны және жер ауданы бойынша елдің екінші кіші провинциясы. Камигуин кейде Камигуин Сур ("Оңтүстік Камигуин") немесе Камигуин де Минданао деп аталады, осылай Бабуян аралдарындағы Камигуин де Бабуянес аралдарынан ажырату үшін, ол өз кезегінде Камигуин Норте ("Солтүстік Камигуин") деп аталады. Екеуі де жанартаулық аралдар.

Этимология

Камигуин атауы "камагонг" деген жергілікті сөзден шыққан, бұл Минданао аралының құрлық бөлігіндегі Суригао-дель-Норте провинциясының Маинит көлінің жанында өсетін эбен ағашының бір түрі. Аралдың алғашқы тұрғындары – манобо тайпасы осы жерден шыққан. Камигин – Камигуиннің жергілікті диалектісі, манобо тілдерінің ең солтүстік түрі. Ескі испан географиялық кітабында аралдың аты Камигуинг деп жазылған. Испандар соңғы әрпін – "g"-ны кетірген болуы мүмкін.

1903 жылы Камигуиндегі алғашқы мемлекеттік мектеп Мамбаджаода салынды, бірақ бүгінгі күні Мамбаджао орталық мектебі ретінде танылған мектеп 1912 жылы толыққанды аяқталды. 1904 жылдың 9 қыркүйегінде қала тұрғындарының қатысуымен, қаладағы беделді азаматтық лидер Пласидо Рейес бастамасымен "Las Aguas Potables de Mambajao" деп аталған алғашқы қоғамдық су жүйесі пайдалануға берілді.

Жапондықтардың басып алуы

1942 жылдың 18 маусымында Жапон императорлық әскері Камигуинге қонды және Мамбаджаода үкімет құрды. Аймақтағы партизандық қызметке жауап ретінде олар Мамбаджаоның орталық бөлігін қиратты. Осы ғимараттардың қалдықтары бүгінге дейін сақталып қалған. Соңында, 1966 жылдың 18 маусымында президент Фердинанд Э. Маркос қол қойған №4669 Республикалық заң арқылы Камигуин жеке провинция болып құрылды және 1968 жылы ресми түрде ашылды.

Физикалық

Камигуин аралы – інжу-маржан пішіндес арал, оның ауданы шамамен 232 км² құрайды. Аралдың ең ұзын жері шамамен 26 км, ал ең ені шамамен 14 км. Арал таулы, ең биік нүктесі 1524 метрден аспайды. Оны ұзындығы шамамен 61 км болатын ұлттық жолмен айналдырып орнатылған. 2007 жылғы 1 тамыздағы халық санауы бойынша провинцияның табыс классы бесінші санатқа жатады және халық саны 81 293 адамды құрайды.

Әкімшілік бөлімшелер

Камигуин бес муниципалитеттен тұрады, олар одан әрі барлығы 58 барангайға бөлінеді. Жергілікті халық тагалог және ағылшын тілдерін де кеңінен қолданады және түсінеді.

Жергілікті халықтар

Камигуин аралының алғашқы тұрғындары – Синамигуин Манобо тайпасы болған деп саналады. Олардың тілі, Камигин деп аталады, 2000 жылғы халық санағы бойынша 26 700 адам қолданған.

Католицизм

Камигуин провинциясының халқының басым бөлігі, 95%-ы Рим католиктері.

Басқалар

Басқа діндер әртүрлі протестанттық және аз ғана исламдық топтармен өкілденген.

Экономика

Экономика балық аулау және шаруашылыққа негізделген, ең көп кіріс копрадан түседі. Содан бері ланзонес арал провинциясының басты ауыл шаруашылығы өніміне айналды.

Ланзонес фестивалі

Жыл сайын қазан айының үшінші аптасында Ланзоне (жергілікті тілде bwahan/buahan деп аталады) мерекесі тойланады. Бұл шағын жүзімдей тропикалық жеміс аралдың барлық жерінде өседі. Камигуинде өсірілген Ланзоне ең тәттісі деп есептеледі. Оның ерекше дәмі вулканикалық топырақтың құнарлылығымен байланысты. Бір аптаға созылатын Ланзоне фестивалі – Филиппиндегі көптеген әсем шаралардың бірі.

Шіркеулер

Аралдың әртүрлі жерлерінде бірнеше ғасырлық испандық отарлық және 20 ғасырғы шіркеулер кездеседі. Санто Росарио шіркеуі: Сагай муниципалитетіндегі Санто Росарио шіркеуі 1882 жылы салынған. Шіркеудің фасады Филиппиннің маңызды мәдени мүлігі деп жарияланды. Ескі Бонбон шіркеуінің қираған қалдықтары: Ескі Бонбон шіркеуі 1871-1875 жылдар аралығындағы жанартаудың атқылауы мен Вулкан тауының пайда болуы кезінде вулканизм қалдықтарымен қиратылып, жартылай суға батқан. Гюоб шіркеуі деп те белгілі, ескі қаладан тек шіркеудің және қоңырау мұнарасының қираған қалдықтары ғана қалды. Жақында қоңырау мұнарасына жақын жерде заманауи ақ маяк орнатылды. Археологиялық орын Филиппиннің ұлттық мәдени қазынасы деп жарияланды. Байлао шіркеуі: Мамбаджаодағы Барангай Байлаода орналасқан шіркеу керемет күшке ие деп есептеледі және Хибок-Хибок жанартауының соңғы атқылауы кезінде көптеген адамдардың өмірін сақтап қалғаны оған байланыстырылады.

Аралдар

Жағалаудан бірнеше шақырым қашықтықта Камигуиннің екі аралы орналасқан. Ақ аралға Агоходан жетуге болады, ол Мамбаджао қаласынан батысқа қарай орналасқан. Мантиг аралына Махиногтан жетуге болады, ол Мамбаджаодан оңтүстікке қарай орналасқан.

Жазғыштар

Ардент Хибок Хибок ыстық бұлақтары – Хибок Хибок жанартауының етегінде Ардент ыстық бұлақтарының минералды су бассейндері ағып жатыр. Аралдағы жеті жанартаудың ең соңғы белсендісі – таудың қазандығымен қыздырылған судан көтеріліп шығатын буды көруге болады. Санто-Нино суық бұлақтары және Катармандағы Бура табиғи содалы су бассейні – аралда демалуға танымал орындар. Тангуб ыстық бұлағы – батып кеткен зираттың жағасында орналасқан қызықты ыстық бұлақ. Бұлақтың көп бөлігі су астында, және тек су деңгейі төмендегенде ғана ішінара көрінеді. Бұлақты суға сүңгіп немесе шноркельдеу арқылы да қарастыруға болады, себебі көріну өте жақсы, сонымен қатар су астындағы өмірді бақылауға ұсынылатын орын.

Суға батып кеткен зират

Вулканның 1871 жылдан 1875 жылға дейін жалғасқан күшті жарылысы кезінде Бонбон қаласының бір бөлігі шөгіп, қалалық зират теңіз деңгейінің төменіне түсті. Бұл оқиға 1982 жылы орнатылған үлкен крест арқылы еске алынады. Осыдан кейін Бонбон муниципалитеті Катарман қаласына қосылды.

Су тасқыны

Катибавасан шарлауығы Мамбаджаодан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Катибавасан шарлауығы 250 фут (76 м) биіктіктен орхидеялар мен папоротниктермен қоршалған тоғанға құлайды. Әсіресе, ыстық күндері тоғанға шомылу өте танымал, сонымен қатар саябақта бірнеше жаяу серуендеу жолдары бар. Бұл, Тимпунг тауының беткейіндегі шытырман оқиғаларды іздейтін альпинистер мен саяхатшылар үшін тамаша бастапқы нүкте. Туасан шарлауығы Катарманның солтүстік-шығысында орналасқан. Өкінішке орай, қазіргі таңда шарлауға жету үшін бұрынғыдай Маинит ауылынан (Катарман) өтіп, тасты өзен арнасымен жүрудің қажеті жоқ. Жергілікті билік 2012 жылы туризмді дамыту мақсатында шарлауға қолжетімділікті жақсарту үшін жол салуға шешім қабылдады. Аталған жол 2014 жылдың соңында аяқталды. Автокөліктерді шарлауға жақын жерге қоюға болады, ал одан шарлау мен тоғанға жету үшін небары бірнеше минут уақыт кетеді. Шарлаудың төменгі жағындағы тоған терең әрі таза. 2015 жылдың наурыз айына қарай жергілікті билік "Транс-Айленд тас жолын" аяқтады – бұл жол Камигуин аралын Катарманнан Мамбаджаоға дейін кесіп өтеді және Туасан шарлауығының сол жағынан өтеді.

Қорғалатын аумақтар

Тимпонг және Хибок Хибок табиғи ескерткіші – Камигуин аралының орталық және батыс бөліктерінде орналасқан бұл табиғи ескерткіш Хибок және Тимпонг тауларындағы маңызды су тогу алабы мен биологиялық әртүрліліктің орталығын қорғайды. Аралдың жалғыз қалған ормандық аймасы ретінде, ол Камигуин аспалы попугайы, Камигуин сұңқары және Камигуин орман тышқаны сияқты аралға тән және құрып кету қаупі төнген флора мен фаунаның көп бөлігіне пана болады. Гигант шұбарлардың қасиетті орны – Kabila Giant Clam Conservation and Ocean Nursery атты коммерциялық емес ұйым құрған бұл аймақ түрлі түрдегі маржан мен гигант шұбарларға мекен. Қазіргі таңда, қасиетті орнында гигант шұбарлардың 9 түрінің 7-сі табылды.

Биологиялық әртүрлілік

Камигуинге кем дегенде алты омыртқалы жануар түрінің ендемік екені саналады.

Көлік

Себу-Пасифик Мактан Себу халықаралық әуежайы мен Камигуин әуежайы арасында күнделікті рейстерді ұсынады. Келушілер Минданаоның солтүстігіне қақпасы саналатын Мисамис Ориентал провинциясының Кагаян-де-Оро қаласындағы Лагуиндинган әуежайы арқылы Минданао құрлығына ұша алады. Әуежайдан қонақтар Кагаян-де-Ородағы Агора автобус терминалы арқылы Минданаоның кез келген нүктесіне трансфермен жеткізіледі. Шығысқа қарай бағытталған автобустар келушілерді шамамен екі сағатта Мисамис Ориенталдың Балингоан портына жеткізеді. Бенони портына дейінгі паром саяхаты бір сағаттан сәл асады (ауа райына байланысты) және Мамбажаоға жақын болғандықтан, көбірек рейс сағаттары бар. Рейстер арасындағы уақыт күніне қарай өзгереді және сағат 4:00-ден 17:00-ге дейін жүзеге асырылады. Супер шатл Роро жолаушыларды күн сайын Камигуиннің Балбагон порты мен Бохолдың Джагна порты арасында тасымалдайды.

1871-1875 жылдардағы жанартаулық белсенділік

1871 жылғы 16 ақпанда аралда жер сілкінісі сезіле бастады, ол 30 сәуірге дейін күшейе түсті, сонда Хибок вулканының солтүстік-батысында, Катарман ауылынан 400 ярд (шамамен 366 метр) оңтүстік-батысқа қарай жанартау жарығы ашылды. Осылайша Вулкан тауы пайда болды және лава құйып, теңізге ағызыла берді, сонымен бірге биіктігі мен ені арта түсті. 1875 жылы "Челленджер" экспедициясы бұл аймаққа сапар шегіп, тауды кратері жоқ, бірақ әлі де түтін шығарып, жоғары жағы қызыл қызған күмбез тәрізді, 1950 фут (594 метр) биіктікте деп сипаттады.

2001 жылғы тайфун

2001 жылдың 7 қарашасында таңертең аймақты қатты тайфун шапты. Линглинг (жергілікті атауы Нананг) деп аталған тропикалық дауыл тауларға кұйылған жаңбыр (бухави) әкелді, нәтижесінде көптеген ірі көшкін жүріп, шамамен 200 тұрғын қаза тапты, олардың көпшілігі хабарсыз жоғалып кетті.