Солтүстік Англияның Settle–Carlisle темір жол желісі

Кіріспе

Солтүстік Англиядағы темір жол желісі

Сеттл–Карлайл желісі (Сеттл және Карлайл (S&C) деп те белгілі) – Солтүстік Англиядағы 73 миль (117 км) ұзындықтағы маңызды темір жол желісі. Йоркшир Дойлз және Солтүстік Пеннин тауларының шалғай, көркем аймақтарынан өтетін бұл маршрут Лидс–Моркемб желісіндегі Сеттл-Джанкшн мен Шотландия шекарасына жақын Лейбл-Джонкшн арасында жатыр. Тарихи желі 1870 жылдары салынған және Рибблхед сияқты әйгілі туннельдер мен виадуктарға ие. Желі Network Rail компаниясы басқарады. Барлық жолаушылар тасымалын Northern компаниясы жүзеге асырады, Батыс жағалау магистральдық желісінің жабылуына байланысты уақытша бағытталған рейстерден басқа. Бұл желі Ұлттық темір жол желісінің бір бөлігі болып табылады. Станциялар Солтүстік Йоркширдегі Сеттл, Камбриядағы Вестморлендтегі Эпплби және маршрут бойындағы шағын ауылдық қауымдастықтарға қызмет көрсетеді. 1980 жылдары British Rail Сеттл–Карлайл желісін жабуды жоспарлаған. Бұл теміржол қауымдастықтары, жанкүйерлер, жергілікті билік органдары және маршрут бойындағы тұрғындардың желіні сақтап қалу науқанын бастауына себеп болды. 1989 жылы Ұлыбритания үкіметі желінің жабылудан құтылатынын мәлімдеді. Одан бері жолаушылар саны тұрақты түрде өсіп, 2012 жылы 1,2 миллион адамға жетті. Бұрын жабылған сегіз станция қайта ашылды және бірнеше карьерлер желіге қосылды. Қазір де бұл желі Ұлыбританиядағы чартерлік және арнайы пойыз бағыттарының бірі болып табылады. 2016 жылдың ақпанынан 2017 жылдың наурызына дейін жер көшкіні салдарынан желінің бір бөлігі жабылды. Қайта ашылуды тойлау үшін Англияда жарты ғасырға жуық уақыттан бері алғаш рет бу локомотивімен жүйелі бағыттағы пойыз қозғалысы іске қосылды.

Өмірбаян

Settle–Carlisle желісі (S&C) теміржол саясатының нәтижесінде пайда болды; кеңейіске ұмтылған Midland Railway компаниясы бәсекелес London and North Western Railway (LNWR) компаниясымен Шотландияға соңғысының теміржолдарына қол жеткізу құқығы үшін күреске түсті. Midland компаниясы Шотландияға "Little North Western" бағыты арқылы, Инглтонға дейін жететін. Инглтоннан Low Gill-ге дейінгі Инглтон тармақ желісі, Lancaster and Carlisle Railway желісімен қосылған жері, LNWR компаниясының бақылауында болды. Бастапқыда маршруттар физикалық тұрғыдан Инглтонмен байланысқан болса да, логикалық тұрғыдан байланысқан емес еді, себебі LNWR және Midland компаниялары Инглтон станциясын бірлесіп пайдалану туралы келісе алмады. Оның орнына LNWR пойыздарын Инглтон виадугінің соңындағы өз станциясында тоқтатты, ал Midland Railway жолаушылары LNWR пойыздарына ауысу үшін екі станция арасындағы тік беткейлі бір шақырымдай қашықтықты жаяу жүріп өтуге мәжбүр болды. Станцияға кіру туралы келісімге қол жеткізілді, бұл Midland компаниясына Инглтондағы LNWR пойыздарына вагондарды тіркеуге мүмкіндік берді. Жолаушылар пойыздан түспей-ақ солтүстікке сапарларын жалғастыра алды. Жағдай идеалды емес еді, өйткені LNWR бәсекелесінің вагондарын әдейі қиындықтармен, мысалы, жылдам жолаушылар пойыздарының орнына баяу жүк пойыздарына тіркеу арқылы басқарды. Инглтон арқылы өтетін бағыт жабық, бірақ маңызды құрылымдар, Low Gill және Инглтон виадуктары сақталған. Бұл экспресс жолаушылар пойыздары үшін қолайлы, жақсы жоспарланған желі болды, бірақ компаниялар арасындағы бәсекелестікке байланысты оның әлеуеті толыққанды іске асырылмады. Midland компаниясының басқармасы Шотландияға жеке бағыт салу – жалғыз шешім деп шешті. 1865 жылы жерді зерттеу жұмыстары басталды, ал 1866 жылдың маусым айында Сэмюэл Картер заңгер болған Midland компаниясының жобасына Парламент мақұлдау берді. Бірақ көп ұзамай Overend Gurney банкінің банкротқа ірілуі Ұлыбританияда қаржы дағдарысын тудырды. Пайыздық ставкалар күрт өсті, бірнеше теміржол компаниясы банкротқа ұшырады, ал Midland компаниясының басқармасы акционерлердің наразылығына байланысты, құны 2,3 миллион фунт стерлингке ( ) бағаланған жоба туралы ойлана бастады. Нәтижесінде, 1869 жылдың сәуір айында, ешқандай жұмыс басталмаған кезде, компания Парламентке бұрын қорғаған жобасынан бас тарту туралы өтініш берді. Алайда, Парламент, ешқандай шығынсыз осы жобадан пайда көретін басқа теміржол компанияларының қысымымен, бас тартты және сол жылдың қараша айында құрылыс жұмыстары басталды.

The Settle–Carlisle line (S&C) had its origins in railway politics; the expansion minded Midland Railway company was locked in dispute with the rival London and North Western Railway (LNWR) over access rights to the latter's tracks to Scotland. The Midland's access to Scotland was via the "Little North Western" route to Ingleton. The Ingleton branch line from Ingleton to Low Gill, where it joined the Lancaster and Carlisle Railway, was under the control of the rival LNWR. Initially the routes, although physically connected at Ingleton, were not logically connected, as the LNWR and Midland could not agree on sharing the use of Ingleton station. Instead the LNWR terminated its trains at its own station at the end of Ingleton Viaduct, and Midland Railway passengers had to walk about a mile over steep gradients between the two stations in order to change into/from LNWR trains. An agreement was reached over station access, enabling the Midland to attach through carriages to LNWR trains at Ingleton. Passengers could continue their journey north without leaving the train. The situation was not ideal, as the LNWR handled the through carriages of its rival with deliberate obstructiveness, for example attaching the coaches to slow goods trains instead of fast passenger workings. The route through Ingleton is closed, but the major structures, Low Gill and Ingleton viaducts, remain. It was a well engineered line suitable for express passenger running, but its potential was never realised due to the rivalry between the companies. The Midland board decided that the only solution was a separate route to Scotland. Surveying began in 1865, and in June 1866, Parliamentary approval was given to the Midland's bill, for which Samuel Carter was solicitor. Soon afterwards, the Overend Gurney banking failure sparked a financial crisis in the UK. Interest rates rose sharply, several railways went bankrupt and the Midland's board, prompted by a shareholders' revolt, began to have second thoughts about a venture whose estimated cost was £2.3 million (equivalent to £ in ). As a result, in April 1869, with no work started, the company petitioned Parliament to abandon the scheme it had earlier fought for. However Parliament, under pressure from other railways which would benefit from the scheme that would cost them nothing, refused, and construction commenced in November that year.

Құрылыс

Жол 6000-нан астам кемешілермен, олардың көп бөлігі ирландтар, қашық жатқан жерлерде жұмыс істеп, ауа райының қиын жағдайларын бастан өткізіп салынды. Кемешілерді орналастыру үшін үлкен лагерьлер құрылды, олардың көпшілігі пошта бөлімдері мен мектептері бар толыққанды қалашаларға айналды. Олар Инкерман, Себастополь және Иерихон деп аталды. 2000-нан астам кемешілер тұрған және жұмыс істеген Батти Грин лагерінің қалдықтары Рибблхедке жақын жерде көрініс береді. Мидленд темір жолы осы оқшауланған қауымдастықтарда маскүнемдіктің салдарына қарсы тұру үшін діни кітаптарды оқып берушілерге жалақы төледі. Чапель-ле-Дейл шіркеуіндегі тақта теміржол құрылысы кезінде аурудан және апаттан қаза тапқан жұмысшылардың есімдерін сақтайды. Қаза болғандардың саны белгісіз, бірақ Бэтти Гринде ғана шешек эпидемиясынан 80 адам көз жұмды. Жол құрылысында жергілікті қозғалыс екінші орында болды, ал көптеген станциялар қызмет көрсетуге тиіс болған ауылдардан шақырымдап алыс орналасқан. Теміржолдың 356 метрлік ең биік нүктесі Гарсдейлдің солтүстігіндегі Айсгилде орналасқан. Бу локомотивтерін пайдаланып жылдам жүруді қамтамасыз ету үшін градиенттерді 1:100 (1%) төмен ұстау қажет болды, сондықтан үлкен инженерлік жұмыстар қажет болды. Дегенмен, жер бедері Сеттлден Блеа Мурға дейін 16 миль (26 км) көтерілуді талап етті, оның көп бөлігі 1:100 бұрышта болды және локомотив жүргізушілерге "ұзақ серуен" деп белгілі болды. Жол құрылысына 14 туннель және 22 виадук қажет болды, ең танымалдарының бірі – 24 аркалы Рибблхед виадугы, оның биіктігі 32 метр, ал ұзындығы белгілі бір шамада. Батпақты топырақ болғандықтан, тіреулерді 8 метрге дейін тереңдетіп, бетонға орнату қажет болды, осылайша берік негіз жасалды. Виадуктан өткеннен кейін, жол Блеа Мур туннеліне кіреді, ол 152 метрлік тереңдікте, содан кейін Дент Хед виадугына шығады. Айсгилдегі ең биік нүкте Англиядағы басты пойыз жолдарының ең жоғары биіктігі болып табылады. Лазонбидегі туннель жергілікті пастордың тілегі бойынша салынды, өйткені ол теміржол пасторлық үйдің жанынан өтуін қаламады. Бу машиналары жылдамдығын жоғалтпай су алуы үшін Гарсдейлде рельстер арасында су құбырлары орнатылды. 2008 жылы Channel 4 телеарнасының Time Team командасы 1 ақпанда 2009 жылы көрсетілген бағдарлама үшін Райз Хилл туннеліндегі кемешілер лагерінің қалдықтарын зерттеді.

The line was built by over 6,000 navvies, most of them Irish, who worked in remote locations, enduring harsh weather conditions. Large camps were established to house the navvies, with many becoming complete townships with post offices and schools. They were named Inkerman, Sebastapol and Jericho. The remains of one camp – Batty Green – where over 2,000 navvies lived and worked, can be seen near Ribblehead. The Midland Railway helped pay for scripture readers to counteract the effect of drunken violence in these isolated communities. A plaque in the church at Chapel le Dale records the workers who died, both from disease and from accidents, while building the railway. The death toll is unknown, but 80 people died at Batty Green alone in a smallpox epidemic. The line was engineered to express standards throughout – local traffic was secondary, and many stations were miles from the villages they purported to serve. The railway's summit at 1169 feet (356 m) is at Aisgill, north of Garsdale. To keep the gradients to less than 1 in 100 (1%), a requirement for fast running using steam traction, huge engineering works were required. Even so, the terrain imposed a 16 mile (26 km) climb from Settle to Blea Moor, almost all of it at 1 in 100, and known to enginemen as "the long drag". The line required 14 tunnels and 22 viaducts; the most notable is the 24 arch Ribblehead Viaduct which is 104 feet (32 m) high and long. The swampy ground meant that the piers had to be sunk 25 feet (8 m) below the peat and set in concrete in order to provide a suitable foundation. Soon after crossing the viaduct, the line enters Blea Moor tunnel, long and 500 feet (152 m) below the moor, before emerging onto Dent Head Viaduct. The summit at Aisgill is the highest point reached by main line trains in England. The tunnel at Lazonby was constructed at the request of a local vicar as he did not want the railway to run past the vicarage. Water troughs were laid between the tracks at Garsdale, enabling steam engines to take water without losing speed. The remains of the navvies' camp at Rise Hill Tunnel were investigated by Channel 4's Time Team in 2008, for a programme that was broadcast on 1 February 2009.

Операция

Жол 1875 жылдың тамызында жүк тасымалы үшін ашылды, ал алғашқы жолаушылар пойыздары 1876 жылдың сәуірінде басталды. Желінің құны 3,6 миллион фунт стерлингті құрады (қазіргі шақтағы құны белгіленбеген) – бағалаудан 50 пайыз жоғары, сол кездегі үлкен сома. Біраз уақыт бойы Мидленд Лондон-Глазго бағытындағы нарықты басып алды, бәсекелесіне қарағанда күндізгі пойыздарды көбірек ұсынды. 1923 жылы Мидленд және LNWR жаңа Лондон, Мидленд және Шотландия темір жолына біріктірілді. Жаңа компанияда Мидленд бағытының кемшіліктері анық көрінді – тік көлбеулігі мен ұзындығы Лондоннан Глазгоға дейін жылдамдық бойынша бәсекелесуге мүмкіндік бермеді, әсіресе Мидленд бағытының пойыздары Мидленд пен Йоркширдің ірі қалаларына қызмет көрсету үшін көп тоқтаулар жасауы керек болды. Мидленд жолаушыларына ұзақ уақыт бойы қосымша жайлылық ұсынды, бірақ бұл артықшылық біріктірілген компанияда жоғалды. 1948 жылы мемлекеттік меншікке көшкеннен кейін, құлдырау қарқыны артты. Бұл желі екі рет салынған болып есептелді, Лондон-Глазго бағытын басқару бірнеше аймаққа бөлінді, бұл танымал бағыттарды жоспарлауды қиындатты. Шығыс Мидлендс пен Йоркширдегі кен орындарындағы шөгу жылдамдыққа әсер етті. 1962 жылы S&C арқылы өтетін Thames–Clyde экспресі Лондоннан Глазгоға барар жолда шамамен тоғыз сағатқа созылды – ал Батыс жағалау магистралі арқылы саяхат 7 сағат 20 минутты құрады. 1963 жылы British Rail қайта құрылымы туралы Бичингтің баяндамасында желіден барлық жолаушылар қызметін тоқтату ұсынылды. 1950 жылдары бірнеше шағын станциялар жабылды. Бичингтің ұсыныстары қабылданбаса да, желіні жабу 1960 жылдардың соңында жоспарланғаны анық. Мұндай жабылу туралы 1968 жылдың 30 қазанында Рибблсдейлдегі Хортон мен Сельсайд арасындағы екі жүк пойызының қатысуымен болған апат туралы ресми баяндаманың 40-тармағында, лейтенант-полковник И. К. А. МакНоттон былай деп жазды: "Егер Сетл мен Карлайл желісі елдің ұзақ мерзімді темір жол желісінің бір бөлігі болып жоспарланған болса да, ол әлі де AWS орнату бойынша басымдық тізімінде төмен орында болар еді; алайда, бұл бағыт алдағы бірнеше жылда жабылуға жоспарланған". 1970 жылдың мамырында Сетл мен Эплби Весттен басқа барлық станциялар жабылды, жолаушылар қызметі әр бағытта күніне екі пойызға дейін қысқартылды, көбінесе жүк тасымалы қалды. Шамалы экспресс жолаушылар пойыздары жұмыс істей берді, Лондон Сент-Панкрастан Эдинбургке Нотингхэм арқылы өтетін Waverley 1968 жылы тоқтатылды, ал Лондоннан Глазго-Централға Лестер арқылы өтетін Thames–Clyde экспресі 1975 жылға дейін сақталды. Лондоннан Глазгоға түнгі пойыздар 1976 жылға дейін жүріп тұрды. Содан кейін Глазгодан қалған қызмет Нотингхэмде тоқтатылды (әр бағытта үш пойыз) және 1982 жылдың мамырына дейін сақталды.

The line opened for goods traffic in August 1875 with the first passenger trains starting in April 1876. The cost of the line was £3.6 million (equivalent to £ in ) – 50 per cent above the estimate and a colossal sum for the time. For some time the Midland dominated the market for London Glasgow traffic, providing more daytime trains than its rival. In 1923 the Midland and the LNWR were both merged into the new London, Midland and Scottish Railway. In the new company, the disadvantages of the Midland's route were clear – its steeper gradients and greater length meant it could not compete on speed from London to Glasgow, especially as Midland route trains had to make more stops to serve major cities in the Midlands and Yorkshire. The Midland had long competed on the extra comfort it provided for its passengers but this advantage was lost in the merged company. After nationalisation in 1948, the pace of rundown quickened. It was regarded as a duplicate line, and control over the through London Glasgow route was split over several regions which made it hard to plan popular through services. Mining subsidence affected speeds through the East Midlands and Yorkshire. In 1962, the Thames–Clyde Express travelling via the S&C took almost nine hours from London to Glasgow – over the West Coast Main Line the journey length was 7 hours 20 minutes. In 1963, the Beeching Report into the restructuring of British Rail recommended the withdrawal of all passenger services from the line. Some smaller stations had closed in the 1950s. Although the Beeching recommendations were shelved, it is clear that closure of the line was planned as early as the late 1960s. Such closure is referred to in paragraph 40 of the official report into the accident involving two goods trains between Horton in Ribblesdale and Selside on 30 October 1968, by Lt. Colonel I. K. A. McNaughton: " Even if the Settle and Carlisle line were planned to form part of the long term railway network of the country, it would still come fairly low in the priority list for installation of AWS; this route, however, is planned for closure within the next few years " In May 1970 all stations except for Settle and Appleby West were closed, and its passenger service cut to two trains a day in each direction, leaving mostly freight. Few express passenger services continued to operate, The Waverley from London St Pancras to Edinburgh Waverley via Nottingham ended in 1968, while the Thames–Clyde Express from London to Glasgow Central via Leicester, lasted until 1975. Night sleepers from London to Glasgow continued until 1976. After that a residual service from Glasgow – cut back at Nottingham (three trains each way) – survived until May 1982.

Жабу қаупі

1970 жылдары S&C инвестиция жетіспеушілігінен зардап шекті, ал жүк тасымалының көп бөлігі электрлендірілген Батыс жағалау магистральдық желісіне ауыстырылды. Инвестициялардың жетіспеуі салдарынан көптеген виадуктар мен туннельдердің жағдайы нашарлады. 1974 жылы DalesRail жазғы демалыс күндері жабық станцияларға қызмет көрсетуді бастады. Йоркшир-Дейл ұлттық паркі басқармасы бұл бағыттарды серуендеушілерді ынталандыру мақсатында ұйымдастырды. 1980 жылдардың басында S&C күніне санаулы пойызды ғана тасымалдады, ал British Rail виадуктар мен туннельдерді жаңартудың құны, желідегі аз көлемдегі тасымалдарды ескере отырып, тым қымбатқа түсетініне шешім келді. 1981 жылдың маусым айында Settle–Carlisle Line (FoSCL) достарының наразылық тобы Settle қалалық әкімдігінде алғашқы отырысын өткізіп, желінің жабылуына қарсы науқан бастады, тіпті бұл туралы ресми жарияланбағанша. 1984 жылы S&C-нің қалған станцияларында жабылу туралы хабарламалар ілінді. Бірақ жергілікті билік органдары мен теміржол әуесқойлары бірігіп, S&C-ді сақтап қалу үшін күш білдірді, British Rail S&C-нің туризмдегі әлеуетін назарға алмағанын, Батыс жағалау магистральдық желісіне балама бағыттың қажеттігін елемегенін және Мидлендс пен Йоркширден Шотландияға транзиттік тасымалдарды дамытпағанын көрсетті. Жабылу жоспарына қаһарлы қарсылық болды: сыншылар бұл кішкентай тармақ емес, магистральдық желі екенін атап өтті. Науқан барысында British Rail желіге қарсы жамандықтар жасағанына дәлелдер табылды, жөндеу шығындарын (тек Рибблхед виадугы үшін 6 миллион фунт стерлинг) көтеріп көрсетіп, жабылу жоспарларын негіздеу үшін тасымалдарды желіден бұрып жібергені анықталды, бұл процеске жасырын жабылу деп аталды. British Rail-дың тактикасы туралы жарияланым тасымалдардың күрт өсуіне әкелді. Науқан басталған 1983 жылы жылына 93 мың адам сапар шегген, ал 1989 жылы бұл көрсеткіш 450 мыңға жетті. 1988 жылдың тамызында British Rail басқармасы Lazard Brothers компаниясын "Сеттл-Карлайл желісін сату мәселесі бойынша кеңес беруге" тағайындағанын мәлімдеді. 1989 жылдың 11 сәуірінде Көлік министрі Пол Чаннон желіні және оған байланысты Блэкберн-Хеллифилд желісін жабуға рұқсат бермейтінін хабарлады.

During the 1970s, the S&C suffered from a lack of investment, and most freight traffic was diverted onto the electrified West Coast Main Line. The condition of many viaducts and tunnels deteriorated due to lack of investment. DalesRail began operating services to closed stations on summer weekends in 1974. These were promoted by the Yorkshire Dales National Park Authority to encourage ramblers. In the early 1980s, the S&C was carrying only a handful of trains per day, and British Rail decided the cost of renewing the viaducts and tunnels would be prohibitively expensive, given the small amount of traffic carried on the line. In June 1981 a protest group, the Friends of the Settle–Carlisle Line (FoSCL), held its inaugural meeting at Settle Town Hall and campaigned against the line's closure even before it was officially announced. In 1984, closure notices were posted at the S&C's remaining stations. However, local authorities and rail enthusiasts joined together and campaigned to save the S&C, pointing out that British Rail was ignoring the S&C's potential for tourism, ignoring the need for a diversionary route to the West Coast main line, and failing to promote through traffic from the Midlands and Yorkshire to Scotland. There was outrage over the closure plan: critics pointed out that this was a main line, not a small branch railway. The campaign uncovered evidence that British Rail had mounted a dirty tricks campaign against the line, exaggerating the cost of repairs (£6 million for Ribblehead Viaduct alone) and diverting traffic away from the line in order to justify its closure plans, a process referred to as closure by stealth. Publicity over British Rail's tactics succeeded in a huge increase in traffic. Journeys per year were 93,000 in 1983 when the campaign began, rising to 450,000 by 1989. As late as August 1988, the British Rail Board posted notices stating they had appointed Lazard Brothers to 'advise on the sale of the Settle–Carlisle line'. On 11 April 1989, the Secretary of State for Transport, Paul Channon, announced that consent for closure of the line and the associated Blackburn Hellifield line would be refused.

Русварп мүсіні

2009 жылы Гарсдейл теміржол станциясының платформасына русварп (Russup) атты шекаралық колли тұқымды иттің мүсіні орнатылды. Қоғамдық жарнадан қаржыландырылған ескерткіш мүсінін мүсінші Джоэл Уокер жасады және қоладан құйды. Ол Сетлден Карлайлға дейінгі теміржол желісін сақтап қалуға жасалған күш-жігерді бейнелейді, оны «Сетл-Карлайл желісінің достары» үйлестірді. Осы ұйымның алғашқы хатшысы Грэм Натталл белсенді тау жүруші болған, ал оның иті Русварп желіні сақтап қалу туралы петицияға өз іздерімен қол қойды. 1990 жылдың 20 қаңтарында Грэм Натталл жоғалып кетті. Ол Русварппен бірге Бернлиден Лландринод Уэллске бір күндік билет сатып алып, Уэльс тауларында серуендеуге шықты, бірақ олар ешқашан қайтып оралмады. Элан аңғары мен Раядердегі іздеулер 1990 жылдың 7 сәуірінде бір тау жүрушісі Натталлдың денесін өзен жағасында тапқанға дейін нәтижесіз болды. 14 жасар Русварп жақын жерде болды, ол қыста 11 апта бойы қожайынының денесінің жанында тұрды; ол соншалықты әлсіз болды, оны таудан алып түсуге тура келді. Оның ветеринарлық шығындарын RSPCA төледі, ол оған «сергектік» үшін жануарлар медалі мен омылтыр және «ақыл-парасат пен батылдығы» үшін жануарлар тақтасын табыс етті. Русварп Натталлдың жерленгенінен кейін көп ұзамай қайтыс болды. Йоркширден немесе Шығыс Мидлендтен Глазгоға тікелей теміржол байланысы жоқ. Ланкаширден келетін байланыс, жаз айларында демалуға шыққандардың ыңғайы үшін DalesRail таңбасымен жексенбі күндері жұмыс істейді. Соңғы жылдары Батыс жағалау магистральдық желісінің тығырыздығына байланысты жүк тасымалының көп бөлігі қайтадан S&C арқылы жүзеге асырылуда. Гипс Халл доктарынан және Дракс электр стансасынан Киркби Тордағы British Gypsum гипсокартон зауытына тасымалданады, ал көмір 2016 жылға дейін Йоркшир мен Файфтағы электр станцияларына Хантерстон көмір терминалынан тасымалданды. Желіні мұндай ауыр жүк тасымалына қажетті стандарттарға дейін жаңарту үшін ірі инженерлік жұмыстар қажет болды, сондай-ақ сигнал беру бөлімдерінің ұзындығын қысқарту үшін қосымша инвестициялар жасалды. 2009 жылдың шілдесінде Киркби Тордың жанындағы бөгетті тұрақтандыру және ұзақ жылдар бойы сақталған жылдамдық шектеуін жою жұмыстары жүргізілді. 2013 жылдан бастап желінің жағдайы жақсарып келеді. Бұрын жабылған сегіз станция қайта ашылды және 2012 жылы 1,2 миллион жолаушы тасымалданды, ал 1983 жылы бұл көрсеткіш 90 000 болған. Рибблхед станциясында арнайы келушілер орталығы бар. Желі электрлендірілген Батыс жағалау магистралінде жүргізілетін жөндеу жұмыстары кезінде маңызды бағыттық желі болып табылады. Алайда, желі электрлендірілмегендіктен, Pendolinos сияқты электр пойыздары дизельдік локомотивтермен (әдетте 57 класты Thunderbird) бағыттық учаскеде тасымалдануы керек. 2014 жылдың сәуірінде желінің сақталғанына 25 жыл толуына орай Лидстен Карлайлға дейін арнайы пойыз жүргізілді. Бұл пойыз желіні сақтап қалу үшін күрескен белсенділердің көп бөлігін тасымалдады және Сетл станциясында тоқтады, онда желінің ашық болады деген шешім қабылданған 1989 жылдың 11 сәуіріне арналған еске алу рәсімі өтті. Сол кездегі Тэтчер үкіметіндегі теміржолдар министрі Майкл Портильо (желіге қатысты ресми хабарламаны парламентте жариялаған) мерекелік шараларға қатысты. 2016 жылдың сәуірінен бастап Arriva Rail North Ltd компаниясы Serco & Abellio компаниясы басқарған бұрынғы оператордан желідегі барлық жолаушылар тасымалын өз мойнына алды. DfT-мен жасалған жаңа франшизалық келісімнің аясында 2018 жылдың мамырындағы кестедегі өзгерістерден бастап, әр бағытта бір қосымша жұмыс күндік рейстер және жексенбі күндері әр бағытта екі қосымша пойыз қосылды. Arriva сонымен қатар 2019 жылдың басында әр станцияға цифрлық ақпарат экрандарын және билет автоматтарының орнату жұмыстарын бастады. 2020 жылдың 1 наурызынан бастап жолаушылар тасымалын Northern Trains мемлекеттік компаниясы жүзеге асырып келеді, ол қызмет деңгейін сақтап отыр. 2020 жылдың наурызында 144 жылдық Рибблхед виадугының күрделі жөндеуді қажет ететіні анықталды. Мұрағатта көптеген ақаулар табылды, олардың кейбіреулері ашылып, қалдықтардың бөліктері шетінен құлап кеткен. Мұрағаттың ақауларымен қатар аркалар мен тіреулерде жарықтар, сондай-ақ су ағызу жүйесінде де мәселелер болды. Жөндеу жұмыстары 2021 жылдың сәуір айында шамамен 2,1 миллион фунт стерлинг сомасында аяқталды. 2022 жылдың қазан айында желі тағы да тоқтатылды, 19 қазанда Карлайлдың шетінде, Петтерил көпірінің тоғысында солтүстікке қарай бара жатқан Клитереодан Карлайл Ярдқа жүкті пойыздың артқы жартысы жолдан шығып кетті. Пойыздағы он төрт танк вагонының бесеуі рельстен шығып, жол, сигнализация жабдықтары және өзен көпіріне зиян келтірді. Құлаған вагондардың бірі өзенге құлап кетті, оларды қараша айының ортасында ауыр тік көтергіш кранның көмегімен алып шықты, содан кейін көпір жөнделіп, нығайтылды және апатта зардап шеккен жол, тіреу және сигнализация кабельдері ауыстырылды. Желі 2022 жылдың 7 желтоқсанында кестеге сәйкес қозғалысқа қайта ашылды.

In 2009, a statue of the border collie Ruswarp (pronounced Russup) was sited on the platform of the refurbished Garsdale railway station. The commemorative sculpture, funded by public subscription, was made by sculptor Joel Walker and cast in bronze. It celebrates the saving of the railway line which was coordinated by the Friends of the Settle to Carlisle Line, whose first secretary, Graham Nuttall, was a keen hillwalker; his dog Ruswarp signed the petition to save the line with his paw print. On 20 January 1990 Graham Nuttall had gone missing. He and Ruswarp had bought day return tickets from Burnley to Llandrindod Wells to go walking in the Welsh Mountains, but they never returned. Searches in the Elan Valley and Rhayader found nothing until on 7 April 1990, a lone walker found Nuttall's body beside a stream. The 14 year old Ruswarp was nearby, having stayed by his master's body for 11 weeks in winter weather; he was so weak that he had to be carried down the mountain. His veterinary fees were paid by the RSPCA, who awarded him their Animal Medallion and collar for 'vigilance' and Animal Plaque for 'intelligence and courage'. He died shortly after Nuttall's funeral. and there remains no link from Yorkshire or the East Midlands to Glasgow over the line. The link from Lancashire operates on Sundays during the summer months for the benefit of ramblers under the DalesRail brand. In recent years, due to congestion on the West Coast Main Line, much rail freight traffic is using the S&C once again. Gypsum is transported from Hull Docks and Drax Power Station to the British Gypsum plasterboard factory at Kirkby Thore, and coal was carried to power stations in Yorkshire and Fife from the Hunterston coal terminal until 2016. Major engineering work was needed to upgrade the line to the standards required for such heavy freight traffic and additional investment made to reduce the length of signal sections. In July 2009, work to stabilise a length of embankment near Kirkby Thore and remove a long standing permanent speed restriction was undertaken. As of 2013, the line has experienced an upturn in fortunes. Eight formerly closed stations have reopened and in 2012 1.2 million passenger journeys were recorded compared with just 90,000 in 1983. Ribblehead station features a special visitor centre. The line is an important diversionary route from the electrified West Coast Main Line during engineering works. However, as the line is not electrified, electric trains such as Pendolinos need to be hauled by diesel locomotives (typically a Class 57 Thunderbird) along the diversion section. In April 2014, the 25th anniversary of the line's reprieve was celebrated by the running of a special train from Leeds to Carlisle over the route. This conveyed many of the campaigners who fought to save the line and called at Settle station, where a ceremony was held to commemorate the announcement made on 11 April 1989 that the line would be kept open. Michael Portillo, the Minister of State with responsibility for railways in the Thatcher government of the time (and who made the official announcement regarding the line in parliament) attended the celebrations. From April 2016, Arriva Rail North Ltd took over all passenger services on the line from the previous operator which was run by Serco & Abellio. As part of the new franchise agreement with the DfT, service improvements were implemented from the May 2018 timetable change with one extra weekday service each way and two extra trains each way on Sundays. Arriva also began work to install digital information screens and ticket machines at each station in early 2019. As from 1 March 2020, passenger services are now operated by the publicly run company Northern Trains, who have maintained this level of service. In March 2020, it was discovered that the 144 year old Ribblehead Viaduct required further major repairs. There were numerous defects to the masonry which had opened up, and pieces of debris had fallen off the edge. Alongside issues with the masonry there were fractures to the arches and piers, together with problems with the drainage system. Repair work was completed in April 2021 at a cost of around £2.1 million. The line was blocked once again in October 2022, when the rear half of a northbound Clitheroe to Carlisle Yard freight train derailed as it was leaving the line at Petteril Bridge Junction, on the outskirts of Carlisle on Wednesday 19 October. Five of the fourteen tank wagons in the consist left the rails, damaging the track, signalling equipment and river bridge. The stranded wagons (one of which toppled into the river) were recovered in mid November using a heavy lift crane, after which the bridge was repaired/reinforced and new track, points and signal cables were installed to replace the ones damaged in the accident. The line reopened to traffic on schedule on 7 December 2022.

Бу экскурсиялары және дизельмен жалға алу қызметі

Британдық теміржолын жекешелендіруден кейін Settle және Carlisle желісі, бу локомотивтерін пайдаланатын экскурсиялық пойыздарды іске асыратын West Coast Railways сияқты чартерлік пойыз операторлары үшін танымал болды. Желі арқылы өткен LMS локомотивтерінің түрлері экспресс жүк тасымалынан аралас қызметке дейін, мысалы Black Fives, Jubilees, Coronations, Princess Royals және тіпті 8F жүк локомотивтері болды. Бу дәуірінде бұл желіде ешқашан жұмыс істемеген LMS емес локомотивтеріне 4468 Mallard, 5043 Earl of Mount Edgcumbe, 5972 Olton Hall, 35018 British India Line, 60103 Flying Scotsman және Ұлыбританияның ең жаңа магистральдық бу локомотиві 60163 Tornado кіреді. 2021 жылдың 19 шілдесі мен 9 қыркүйегі аралығында Rail Charter Services The Staycation Express қызметін іске қосты, ол Skipton, Settle, Appleby және Carlisle қалалары арасында жүрді. Жұма күнін қоспағанда, күніне төрт рет жүретін, толықтай жаңартылған HST 125 локомотиві бес бірінші сынып вагондарымен жабдықталған және жолаушыларға маршруттан ләззат алудың тағы бір мүмкіндігін ұсынады. Statesman Rail сондай-ақ қалпына келтірілген 47 класты дизель локомотивтерімен және Pullman вагондарымен сирек қызмет көрсетеді.

Іріктеу орындарына қайта қосылу

2015 жылдың шілдесінде Аркоу және Драй Риггтегі тас карьерлері солтүстікке қарайтын бұрылыстар арқылы желіге қайта қосылатыны жарияланды. Бұл екі карьерден алынатын тас жол салуға жоғары сұранысқа ие, өйткені олардың жылтыратылған тас көрсеткіші (PSV) жоғары және Йоркшир Дейлс ұлттық паркінен жүк көліктерінің орнына жүк пойызымен тасымалданады. Жұмыс 2015 жылдың соңғы тоқсанында жүргізіліп, 2016 жылы байланыс пайдалануға берілді. Станцияның оңтүстігіндегі, 1980 жылдардың басында соңғы рет қолданылған, көршілес Хортон карьерін қайта қосуға қатысты жоспарлар да бар.

201517 уақытша жабылулар

2015–16 жылдың қысында су тасқыны мен «Десмонд» дауылынан кейін маршрут бойындағы қызметтер бірнеше рет тоқтатылды. «Десмонд» дауылы салдарынан желтоқсан айының басындағы бірнеше күнге су басудан желі жабылды, ал Армтхвейт маңындағы «Эден Броус» жер көшкінінен Камвинтон мен арасындағы оңтүстік бағыттық желі 29 қаңтар 2016 жылдан бастап жабылды, бұл зардап шеккен жағалауды тексеруге және тұрақтандыруға мүмкіндік берді. Алғашқы проблемалар 2015 жылдың желтоқсан айының ортасында хабарланды, бірақ жөндеу жұмыстары жүргізіліп, 22 желтоқсанда қызмет қайта жаңартылды. Жөндеу жұмыстары жүріп жатқанда солтүстік бағыт бойынша бірнеше күн бойы бір жолмен жұмыс істеліп, төтенше кесте қолданылды. Жердің одан әрі қозғалуы (өзеннің жағалауды эрозияға ұшыратуы және бастапқыда жағалауды салу үшін қолданылған материалдың суға тоюы) 2016 жылдың 9 ақпанында «Appleby» және «Carlisle» арасындағы желінің толық жабылуына әкелді, осы учаскеде пойыз орнына автобустар жүрді. Зардап шеккен учаскені жөндеу үшін 100 метрлік тіреу қабырғасы мен рельс жолына арналған тірек платформасы салынды және жағалау тұрақталды; жұмыс 2016 жылдың шілдесінде басталды және 2017 жылдың наурызында аяқталды. «Appleby» мен «Armathwaite» арасындағы желі 2016 жылдың 27 маусымында уақытша кесте бойынша қайта ашылды; жөндеу жобасының құны 23 миллион фунт стерлинг деп бағаланды. 2017 жылдың ақпанында 31 наурызда желінің қайта ашылуын тойлау үшін 60163 нөміріндегі «Tornado» локомотиві ақпан айында жүрді, бұл Англияда буды пайдалана отырып жүзеге асырылған алғашқы тұрақты магистральдық қызмет болды. Бұл қызмет үш күн ішінде 5500-ден астам жолаушыны тасымалдады. 2017 жылдың наурыз айында «Эден Броус» учаскесіндегі тіреу қабырғасы мен рельс төсегі аяқталды және жұмыс орны «Network Rail» компаниясына қайтарылды, бұл инфрақұрылым операторына желіні қайта іске қосуға және ашылу күнінен бұрын зардап шеккен учаскедегі жол және сигнал беру жүйесін сынақтан өткізуге мүмкіндік берді. 2017 жылдың 31 наурызында LNER A3 кластық «Тынық мұхиты» локомотиві 60103 «Flying Scotsman» Карлайлға және кері сапар жасады, бұл желінің толыққанды ашылуын тойлау мақсатында ұйымдастырылды.

The winter of 2015–16 saw services over the route repeatedly disrupted by flooding and a serious landslip north of Storm Desmond saw the line closed for several days at the beginning of December by flooding at several different locations, while the landslip at Eden Brows near Armathwaite resulted in the closure of the southbound line between Cumwhinton and from 29 January 2016 to allow the damaged embankment to be inspected and stabilised. Problems had first been reported in mid December 2015, but repairs were carried out and services resumed on 22 December. Single line working was in place for several days over the northbound line while the remedial work continued and an emergency timetable was in operation. Further ground movement at the site (due to the base of the embankment being eroded by the river and the saturated nature of the fill material originally used to construct the embankment) led to the complete closure of the line between Appleby & Carlisle on 9 February 2016, with buses replacing trains over this section. Repairs to the affected section entailed building a 100m long piled retaining wall and support platform for the track and stabilising the embankment beneath it; work began in July 2016 and was completed in March 2017. The line between Appleby and Armathwaite was reopened to traffic on 27 June 2016 on a temporary timetable; the repair project was estimated to cost £23 million. In February 2017, to celebrate the forthcoming reopening of the line on 31 March, scheduled trains drawn by 60163 Tornado ran in February, the first regular mainline scheduled service in England using steam for more than half a century. The service carried more than 5,500 passengers during its three days of operation. In March 2017, work on the piled wall and trackbed at Eden Brows was completed and the work site was handed back to Network Rail, allowing the infrastructure operator to recommission and test the track and signalling system over the affected section ahead of the reopening date. On 31 March 2017 LNER Class A3 Pacific No. 60103 Flying Scotsman operated a special trip to Carlisle and back to celebrate the full opening to traffic.

Жылжымалы құрам

Жолаушылар тасымалы көбінесе 158-ші класс дизельдік пойыз құрамаларымен жүзеге асырылады, бірақ 156-шы класс құрамалары да қолданылуы мүмкін (Престон мен Блэкпул қалаларынан маусымдық DalesRail пойыздарында). 2011 жылдың күзінде Лондон Мидлендтен Солтүстік темір жолына бірнеше құрамалар берілгеннен бері 150-ші класс құрамалары да кейде пайда бола бастады (алдын ала белгіленген 158-ші құрамалардың орнына). 153-ші класс бір вагонды құрамалар 2021 жылға дейін бұл бағытта пайдаланылды, бірақ қазір оператордың қызметінде жоқ.

Апаттар

1910 – Хауес-джонкшн темір жол апаты; 12 адам қаза тауып, 17 адам жарақат алды. 1913 – Айс Гилл темір жол апаты (1913); 16 адам қаза тауып, 38 адам жарақат алды. 1918 – Кіші Салкельд темір жол апаты; 7 адам қаза тапты. 1930 – Темір жол апаты; 2 адам қаза тауып, 8 адам жарақат алды. 1933 – Станциядағы соқтығысу; 1 адам қаза тауып, 35 адам жарақат алды. 1952 – Блеа Мурдағы рельстен шығу; 34 адам жарақат алды. 1960 – Сетл темір жол апаты; 5 адам қаза тауып, 8 адам жарақат алды. 1968 – Хортон темір жол апаты; Масштабты зақым, қаза болғандар жоқ; 2 адам жарақат алды. 1995 – Айс Гилл темір жол апаты (1995); 1 адам қаза тапты. 1999 – Кросби Гаррет темір жол апаты.

Симуляторлар

Бұл желі Microsoft Train Simulator ойынында бейнеленген, онда желі 1920-ші, 1930-шы және 1940-шы жылдардағы түрімен, сондай-ақ Dovetail Games-тің Train Simulator ойынында қазіргі күйінде көрсетілген. Trainz Railway Simulator ойынында Британ темір жолының меншігінде болған 1950-ші жылдардың соңы мен 1960-шы жылдардың басындағы түріне сәйкес үлгіленген Settle & Carlisle жинағы бар.

Танымал мәдениетте

1983 жылы Border Television "Steam on the Settle & Carlisle" атты деректі фильмін шығарды. Онда LNER A4 Сэр Найджел Гресли (сол кезде LNER бояуында және 4498 нөмірімен) сүйреген Карлайлдан Сетлге саяхат көрсетілді. SR West Country классының "City of Wells" және SR классының LN "Lord Nelson" локомотивтері де соңына қарай пайда болды, ал LMS Princess Coronation Class 6229 "Duchess of Hamilton" (ағылшықталмаған түрінде) басында және соңында көрінді. 2016 жылдың наурыз айында Британдық кино институтының веб-сайтында 1962 жылы түсірілген, елу минуттық түсті "The Long Drag" деректі фильмі тегін қолжеткілі болды.