Кіріспе

Бір түстен тұрады
моновалентті хром

Монохромды немесе монохроматикалық кескін, нысан немесе палитра бір түстен (немесе бір түстің тонбағарынан) құралған. Тек сұр түстерді пайдаланатын кескіндер сұр тон шкаласы (көбінесе цифрлық) немесе қара-ақ (көбінесе аналогтық) деп аталады. Физикада монохроматикалық жарық – бұл толқын ұзындығының тар диапазонындағы электромагниттік сәулелену, және бұл жеке ұғым.

Түстер сұлбасы

Монохроматикалық түстер схемасы бір түстің (тондар, реңктер және көлеңкелер) құрамынан тұрады. Реңктер ақ түс қосу арқылы жеңілдікті арттырады; Көлеңкелер қара түс қосу арқылы жеңілдікті азайтады; Тондар сұр түс қосу арқылы түстің қанықтығын азайтады. Монохроматикалық түстер схемалары өнер мен визуалды коммуникация дизайнында мүмкіндіктер береді, себебі олар назар аудару, нақтылық жасау және оқуға қолайлылықты арттыру үшін қолданылатын түрлі-түрлі тон диапазонына мүмкіндік береді. Монохроматикалық түс қолдану визуалды үйлесімділіктің күшті сезімін тудырады және коннотативтік түстерді пайдалану арқылы коммуникациялық мақсаттарға қолдау көрсетуге көмектеседі. Түс контрастының салыстырмалы жетіспеушілігі тонның өзгеруімен және текстура қосу арқылы толықтырылуы мүмкін. Ғылымда монохроматикалық – жарықтың немесе басқа сәулеленудің бір толқын ұзындығынан тұратын (мысалы, лазерлер әдетте монохроматикалық жарық шығарады) немесе тек бір түсті (полихроматикалықпен салыстырғанда) құрауы немесе бір түсті көрінетін жағдай. Яғни, ғылым бойынша, нағыз монохроматикалық кескіндерді тек бір түстің көлеңкелерін қара түске дейін өшіру арқылы жасауға болады. Дегенмен, монохроматикалық сөзінің «жалықтырғыш» немесе «түссіз» деген сияқты басқа да мағынасы бар, бұл кейде бір түстің көлеңкелерінен (бір түстен қараға дейін) және бір түстен жасалған, бірақ барлық толқын ұзындығына дейін өшірілген түстерден (аққа дейін) тұратын дизайнды жасауға алып келеді. Бұл сөздің қатаң ғылыми мағынасында монохроматикалық емес. Шындығында, өнер әлеміндегі монохром, басқа полихромды өнерден гөрі күрделі, тіпті одан да қиын болуы мүмкін.

Физикадан

Физикада монохроматикалық жарық – бір ғана толқын ұзындығынан тұратын электромагниттік сәулелену. Электромагниттік сәулеленудің ешбір көзі толығымен монохроматикалық болмаса да, практикада, көбінесе монохроматикалық немесе лазерлік жарық сияқты өте тар спектрлі көздерді сипаттау үшін қолданылады. Монохроматикалықтық дәрежесі спектрлік енімен анықталады. Кең спектрлі жарық көзінен тар спектрлі жарықты бөліп шығаратын құрылғы – монохроматор деп аталады.