Кіріспе

Амазонкадағы құстар туысы (Psophia) – Оңтүстік Америкадағы Амазонка және Гвиана қалқанының ылғалды ормандарында таралған құстар туысы. Бұл Psophiidae тұқымдасының жалғыз туысы. Бұл тұқымдағы құстар еркектердің кернейлеп немесе қаққырып қорқыныш шақыруына байланысты кернейшілер деп аталады. Үш түрі де шамамен ұзын, аяқтары ұзын тауықтарға ұқсайды; олардың ұзындығы және салмағы шамамен және "қосқан" көрінеді. Бастары кішкентай, бірақ көздері салыстырмалы түрде үлкен, сондықтан олар қызығушылықпен және "жақсы мінезді" болып көрінеді. Қауырсыны жұмсақ, басы мен мойнындағы жүн немесе барқытқа ұқсайды. Оның көп бөлігі қара түсті, әсіресе қанат жамылғысы мен мойынның төменгі жағында күлгін, жасыл немесе қола түсті жылтырлық байқалады. Ең танымал таксондарда екінші және үшінші қанат қауырсындары ақ, сұр немесе жасыл-қара түсті және түкті, төменгі арқаға түседі, оның түсі де сол сияқты. Осы түстер үш жалпыға бірдей танылған түрге аттарын береді. Туыс атауы ежелгі грек тіліндегі psophos сөзінен шыққан, ол "шу" дегенді білдіреді. Бұл туыстың таксономиясы әлі толыққанды шешілмеген; әртүрлі таксономиялық жүйелер үштен алтыға дейін түрді (әр түрлі түршелер санымен) таниды. Халықаралық орнитологиялық комитетінің ұстанымы ең консервативті. Олар үш түрді таниды, олардың екеуінде үш түршесі бар:

Сұр қанатты керней, Psophia crepitans
P. c. crepitans
P. c. napensis
P. c. ochroptera
Ақ қанатты керней, Psophia leucoptera
Қара қанатты керней, Psophia viridis
P. v. viridis
P. v. dextralis
P. v. obscura

Клементс таксономиясы P. v. dextralis түршесін бөліп, түршелерге ағылшынша атаулар береді:

Сұр қанатты керней, Psophia crepitans
P. c. crepitans (сұр қанатты)
P. c. napensis (Напо)
P. c. ochroptera (охр қанатты)
Ақ қанатты керней, Psophia leucoptera
Қара қанатты керней, Psophia viridis
P. v. viridis (жасыл арқалы)
P. v. dextralis (көңілді арқалы)
P. v. interjecta (Шингу)
P. v. obscura (қара арқалы)

BirdLife International ұйымының "Әлем құстарының анықтамалығы" (HBW) алты түрді таниды:

Сұр қанатты керней, Psophia crepitans
P. c. crepitans
P. c. napensis
Охр қанатты керней, Psophia ochroptera
Ақ қанатты керней, Psophia leucoptera
Жасыл қанатты керней, Psophia viridis
Зәйтүн қанатты керней, Psophia dextralis
P. d. dextralis
P. d. interjecta
Қара қанатты керней, Psophia obscura

Дәстүрлі түрде, кернейшілердің тек үш түрі ғана танылған. 2008 жылы қара қанатты кернейдің морфологиясын қарау нәтижесінде оны үш түрге бөлу ұсынылды. 2010 жылы барлық түрлерінің филогенезиясы мен биогеографиясын қарау нәтижесінде жалпы сегіз түрге ие екені анықталды – екеуі сұр қанатты керней кешенінде, екеуі ақшыл қанатты керней кешенінде және төртеуі қара қанатты керней кешенінде.

Мінез-құлық және экология

Трубашылар әлсіз ұшады, бірақ жылдам жүгіреді; олар иттерден оңай озып кетеді.

Адамдармен қарым-қатынасы

Тромпеттер көбінесе "қорғаушы иттер" ретінде қолданылады, себебі олар қорқып қалғанда қатты дауыстайды. Дегенмен, тағы бір дереккөз бұл қабілетті "әңгімеге толы" дейді.