Фредерик Симс және Daimler қозғалтқыштарының Британдық тарихы

Кіріспе

Британдық автомобиль өндірушісі

Симмс және Даймлер қозғалтқышы

Инженер Фредерик Ричард Симмс 1889 жылы Бремен көрмесінде өзі жобалаған әуе канат жолының құрылысын қадағалап отырғанда, Готлиб Даймлердің моторларымен қозғалатын шағын вагондарды көрді. Гамбургте ағылшын ата-анасының отбасында дүниеге келген және сонда тәрбиеленген Симмс, 1861 жылдың күзінен 1863 жылдың жазына дейін Манчестердегі Гортон қаласындағы Бейер, Пикок және Компанияда жұмыс істеген, ағылшын тілін жақсы білетін Даймлермен достық қарым-қатынас орнатты. Симмс 1890 жылы Daimler моторларын Англияға әкеліп, қайықтарды қуаттандыру үшін пайдаланды. 1891 жылдың 18 ақпанындағы келісімшарт бойынша ол Daimler патенттеріне Ұлыбритания және Ұлттар Достастығындағы құқықтарды алды. Сол айда Daimler Motoren Gesellschaft Симмске 2 а.к. (ат күші) қозғалтқышы және қосымша қозғалтқышы бар моторлы қайық берді. 1891 жылдың маусым айында Симмс Лондонның 49 Лиденхолл көшесінде кеңсе ашып, "Симмс & Co" консалтингтік инженерлік фирмасын құрды. 1892 жылдың мамыр айында Симмс Cannstatt деп атаған моторлы қайық Путниден Темза өзенімен жүзе бастады. Құрметті Эвелин Эллиске моторлы қайықты көрсеткеннен кейін Симмстің моторлы қайық бизнесі тез өркендеді, бірақ адвокат Альфред Хендрикс компаниядан заңсыз түрде ақша алғаны анықталғанда, бизнестің жойылу қаупі туды. Хендрикс 1893 жылдың ақпан айында "Симмс & Co" фирмасымен байланысын үзіп жіберді. Симмстің Daimlerмен байланысты жұмыстары кейіннен Daimler Motor Syndicate Limited деген жаңа компанияға көшірілді, ол 1893 жылдың 26 мамырында құрылды.

Симмс Лоусонға сатылады

Инвестор Гарри Джон Лоусон британдық автокөлік өндірісін монополиялау үшін Британдық моторлық синдикатты пайдалануға кірісті. Осы мақсаттың бір бөлігі ретінде Лоусон 1895 жылғы 15 қазанда Симмске келіп, жоспарланған жаңа компанияның акцияларын ашық сатуын ұйымдастыру және өзінің Британдық моторлық синдикаты үшін үлкен үлес алу құқығын сұрады. Симмс келіссөздерді құптады, бұл жаңа компания Daimler Motor Syndicate Limited компаниясын жұмыс істеп тұрған кәсіпорын ретінде сатып алуы керек, соның ішінде атауын және патенттік құқықтарын алуы керек. Daimler лицензияларын Симмстен жаңа компанияға беру үшін бұрынғы барлық серіктестер келісім беруі керек болды. Осы уақытқа дейін Готлиб Даймлер мен Вильгельм Майбах Daimler Motoren Gesellschaft компаниясының бизнесінен шығып, өздері үшін автомобильдер мен қозғалтқыштарға назар аударды. Симмс DMG-ге 17 500 фунт стерлинг төлеуді ұсынды және DMG-нің иеленбеген Daimler және Maybach Phénix қозғалтқышына лицензия алды. Сондықтан Симмс Daimler мен Maybach-тың DMG-ге қайта қосылуы шартымен лицензия беруді талап етті. Бұл туралы 1895 жылғы қарашада келісімге келді және Daimler Maybach автомобиль бизнесі DMG-мен біріктірілді. Даймлер DMG-нің бас инспекторы, ал Майбах – бас техникалық директоры болып тағайындалды. Симмс зауыттарды дереу сатып алуды ұсынды, себебі дайын жабдықтар мен білікті жұмысшылардың болуымен олар өте қысқа мерзімде іске қосылуы мүмкін. Бірақ Симмс шетелде болған кезде компанияның алғашқы жарғылық отырысында Лоусон басқарманы Ковентридегі төрт қабатты мақта фабрикасын сатып алуға көндірді, ол Лоусонның серіктесі Эрнест Терах Хулиге тиесілі болды. Симмс кейіннен наразылық білдірді және зауытты сатуға, ал Trusty Oil Engine Works-ты сатып алуға өтініш білдіргеніне қарамастан, Даймлер зауытты Ұлыбританияның алғашқы автомобиль фабрикасының орны ретінде қалдырды. Машиналарды жеткізудің кешіктірілуі 1896 және 1897 жылдары зауыттың аяқталмауына себеп болды. 1896 жылы Даймлер Лоусон лицензиясы бар компаниялардан импортталған автомобильдерді сатты. Каннштатт қозғалтқыш бөлшектерін жеткізді, бірақ жұмыс сызбаларын жеткізу бірнеше айға кешіктірілді. Ковентриде төрт эксперименталды автомобиль жасалды және Panhard фургоны бөлшектелді, содан кейін кері инженерияланды. Кейбір Daimler қозғалтқыштары, жұмыс менеджері Дж. С. Кричли қайта жобалаған бөлшектерімен бірге, 1896 жылы да жасалды. Бірінші машина 1897 жылдың қаңтарында Panhard қозғалтқышымен жабдықталған түрде шықты, ал наурыз айында Daimler қозғалтқышы бар машиналар шықты. Ковентри Daimler қозғалтқышы бар алғашқы машина 1897 жылдың наурыз айында алғашқы сынақ жүргізді. Жылдың ортасына қарай олар аптасына үш өз машиналарын және Léon Bollée машиналарын лицензия бойынша өндіре бастады. Лоусон 1897 жылдың шілдесіне дейін 20 автомобиль жасап шығарғанын мәлімдеді, бұл Daimler-ді Ұлыбританияда сериялық өндіріске шыққан алғашқы автомобиль етті, бұл құрмет сондай-ақ 1896 жылы Лондондағы Stanley Cycle Show-да өзінің өндірістік үлгілерін көрсеткен Humber Motors-қа да тиесілі болды. Daimler машинасының алдыңғы бөлігінде 1526 см³ көлемді екі цилиндрлі қозғалтқышы, төрт жылдамдықты беріліс қорабы және артқы дөңгелектерге тізбекті жетегі болды. [[Файл:1899 Daimler 12 HP. JPG|thumb|1899 12 hp

Investor Harry John Lawson had set out to use the British Motor Syndicate to monopolise motor car production in Britain by taking over every patent he could. As part of this goal, Lawson approached Simms on 15 October 1895, seeking the right to arrange the public flotation of the proposed new company and to acquire a large shareholding for his British Motor Syndicate. Welcomed by Simms, the negotiations proceeded on the basis that this new company should acquire The Daimler Motor Syndicate Limited as a going concern, including the name and patent rights. In order that the Daimler licences could be transferred from Simms to the new company, all the former partners would have to agree to the transfer. By this time, Gottlieb Daimler and Wilhelm Maybach had withdrawn from Daimler Motoren Gesellschaft's business to concentrate on cars and engines for them. Simms offered to pay DMG £17,500 for the transfer and for a licence for Daimler and Maybach's Phénix engine, which DMG did not own. Simms therefore insisted that the transfer be on the condition that Daimler and Maybach rejoined DMG. This was agreed in November 1895 and the Daimler Maybach car business re merged with DMG's. Daimler was appointed DMG's General Inspector and Maybach chief Technical Director. Simms recommended buying the works immediately since, with ready facilities and the availability of skilled workers, they could start up in a very short time. Instead, at the first statutory meeting of the company, held while Simms was overseas, Lawson persuaded the board to buy a disused four storey cotton mill in Coventry which was owned by Lawson's associate Ernest Terah Hooley. Despite Simms' later protest and pleas to sell the mill and buy the Trusty Oil Engine Works, Daimler stayed with the mill as the site of Britain's first automobile factory. Delayed delivery of machines kept the factory unfinished throughout 1896 and into 1897. During 1896 Daimler sold imported cars from companies for which Lawson held the licences. Cannstatt supplied engine parts but the delivery of working drawings were delayed for months. Four experimental cars were built in Coventry and a Panhard van was dismantled and reverse engineered. Some Daimler engines, with details redesigned by works manager J. S. Critchley, were also made in 1896. The first car left the works in January 1897, fitted with a Panhard engine, followed in March by Daimler engined cars. The first Coventry Daimler engined product made its maiden run in March 1897. By mid year they were producing three of their own cars a week and producing Léon Bollée cars under licence. Lawson claimed to have made 20 cars by July 1897 making the Daimler Britain's first motor car to go into serial production, an honour that is also credited to Humber Motors who had also displayed, but in their case their production models, at the Stanley Cycle Show in London in 1896. The Daimlers had a twin cylinder, 1526 cc engine, mounted at the front of the car, four speed gearbox and chain drive to the rear wheels. [[File:1899 Daimler 12 HP. JPG|thumb|1899 12 hp

Great Horseless Carriage Company және Британдық моторлық синдикатымен туындаған қиындықтар Лоусонның 1897 жылғы 7 қазанда Daimler кеңесінен кетуіне әкелді. Оның орнына Генри Стурми төраға болып тағайындалды, ол сол кезде өзінің жеке Daimler-інде Джон О'Гройттан Лэндс-Эндке дейін бес күндік саяхатта болып жатқан еді. 19 қазанда Лэндс-Эндке жеткен Стурми автомобильмен бұл саяхатты жасаған алғашқы адам болды. Готлиб Даймлер 1898 жылғы шілдеде Daimler Motor Company компаниясының басқармасынан ешқашан кеңес отырысына қатыспағандықтан, отставкаға кетті. Стурми ұсынылып отырған мұрагердің тағайындалуына қарсы болды, өйткені ол, Стурмидің сөзінше, ешқандай акцияға ие емес және автомобиль бизнесі туралы ештеңе білмейтін. Компания мен оның басқармаларының қызметін тексеру үшін комиссия құрылды. Комитет бизнесті басқаруды тиімсіз және белсенді емес деп қорытты және оны қайта ұйымдастыруды және ақылы басқарушы директормен басқаруды ұсынды. Эвелин Эллис және басқа да басқарма мүшесі қайта сайлануға қатыспаған кезде, олардың орнына Э. Х. Бейли мен Эдвард Дженкинсон тағайындалды, ал Бейли Стурмидің орнына төраға болды. Стурми 1899 жылғы мамыр айында Бейли мен Дженкинсон бизнесті қайта ұйымдастырғаннан кейін қызметінен кетті. Симмс, DMG директоры ретінде, 1900 жылдың ортасында Ковентридегі Daimler Motor Company мен Каннштатттағы DMG арасында бірігуді ұсынды, бірақ қайта ұйымдастырылған компания бірігуге қызығушылық танытпады және ұсыныстан бас тартты. Тұрақты қаржылық қиындықтар Daimler-дің 1904 жылы қайта ұйымдастырылуына себеп болды. Бұрынғы компания таратылды және ескі компанияны сатып алып, оның қарыздарын және тарату шығындарын төлеу үшін жаңа компания құрылды. Сэр Эдвард Дженкинсон төрағалығымен Daimler американдық электр инженері Перси Мартинды зауыт менеджері ретінде, әлеуметтік беделді Undecimus Stratton-ды лондондық бөлімшесінің басшысы ретінде жұмысқа алды және Эрнест Инстонды бас менеджер етіп тағайындады. Дженкинсон 1906 жылы Эдвард Манвиллмен, консалтингтік электр инженерімен ауыстырылды.

Патшалық қамқорлығы

"Ақпан" - алғашқы патшалық автомобиль, 6 ж.к., 2 цилиндрлі, 1527 см³ көлемді, "пошталық фаэтон" кузовымен жабдықталған, 1900 жылы Уэльс принці сатып алған. Қазіргі уақытта Сандрингемде көрсетіліп тұр. Ұлыбританияның ең көне автомобиль өндірушісі ретінде танымал Daimler 1898 жылы Уэльс принці, кейіннен Эдуард VII, Джон Дуглас Скотт Монтегью (кейін Болидің Лорды Монтегью аталған) Daimler-де саяхат жасағанда алғаш рет патшалық отбасымен байланысты болды. Парламент мүшесі болған Скотт Монтегью Вестминстер сарайының ауласына Daimler көлігін кіргізді, бұл сол жерде жүрген алғашқы моторлы көлік болды. Daimler 1900 жылдың басында Уэльс принціне пошталық фаэтонды сатты. Undecimus Stratton 1903 жылы E. G. Jenkinson-мен кездесті, ол кезде Jenkinson-ның Daimler көлігі жол жиегінде бұзылып қалған еді. Stratton бұзылған жүргізушіні көріп, Daimler-ін тоқтатып, көмек ұсынды. Jenkinson Страттонның және оның автокөлік біліміне әсерленді. Сол кезде Jenkinson Daimler компаниясының Лондондық бөлімшесінің басшысын алмастыруды жоспарлап отырды, бұл патшалық көліктерге байланысты өте маңызды лауазым еді. Stratton бұл лауазымға тағайындалғаннан кейін жақын арада патшалық шоферлер мен механиктерді іріктеуге кірісті. Ол тез арада патшаның көліктегі серігіне айналды. 1908 жылы Страттонның патшалық байланыстары арқасында Daimler Испания Королі Альфонсо XIII-тен "Испания Королінің сарайына моторлы көліктерді жеткізуші" деген Корольдік тағайындама алды, сондай-ақ Германия императоры Вильгельм II-ден "Пруссия Королінің сарайына моторлы көлік өндіруші" деген Корольдік жарлықты алды. Страттон сондай-ақ Джохор сұлтанына Daimler көліктерін сатты. 1911 жылы ол бірнеше демалыс күнін Сандрингемде өткізіп, жаңа Уэльс принціне автомобильдің құрылысын және оны қалай жүргізу керектігін үйретті. 1921 жылы Страттон Daimler компаниясының коммерциялық директоры Эрнест Инстонмен серіктестік құрды. Страттон мен Инстон 27 Pall Mall мекенжайындағы Daimler көрмесін басқарды және оны Stratton Instone деп атады. Страттон 1929 жылдың шілдесінде қысқа аурудан кейін қайтыс болды. Оның ізбасарлары мен Инстон 1930 жылы Daimler компаниясының үлесін сатып алып, бизнесті Stratstone Limited деп атады. Келесі жазда болашақ король Эдуард VIII оның жесірінен Саннингдейлдегі үйін жалға алды. Эдуард VII-ден Елизавета II-ге дейінгі барлық британ монархтары Daimler лимузиндерінде жүрді. 1950 жылы корольдік көліктің берілісінің үнемі бұзылуына байланысты Rolls Royce компаниясына ресми мемлекеттік көліктерді жасау тапсырылды. Daimler көліктері ескірген сайын, олардың орнына Daimler көліктері қайтадан алынбады. Қазіргі мемлекеттік көлік Bentley компаниясының арнайы жасалған екі көлігінің бірі, ал ресми емес көліктер Daimler көліктері болып табылады. Елизавета II жеке пайдалануы үшін 2008 жылғы Daimler Super Eight көлігін пайдаланды, бірақ оны басқа кішірек көліктерде өзі жүргізіп бара жатқанын да көруге болады.

thumb|The first Royal car 6 hp 2 cylinders 1527 cc fitted with a "mail phaeton" body purchased by the Prince of Wales, 1900. Currently on display at Sandringham
Known as Britain's oldest car manufacturers, Daimler was first associated with royalty in 1898 when the Prince of Wales, later Edward VII, was given a ride on a Daimler by John Douglas Scott Montagu later known as Lord Montagu of Beaulieu. Scott Montagu, as a member of parliament, also drove a Daimler into the yard of the Palace of Westminster, the first motorised vehicle to be driven there. Daimler had sold the Prince of Wales a mail phaeton in early 1900. Undecimus Stratton met E. G. Jenkinson, the chairman of Daimler, in 1903 when Jenkinson's Daimler was stranded by the roadside. Upon seeing the stranded motorist, Stratton stopped his Daimler and offered assistance. Jenkinson was impressed by Stratton and by his motoring knowledge. At the time, Jenkinson was looking to replace the head of Daimler's London depot, a particularly sensitive position because of the royal cars. Taking the position, Stratton soon found himself having to select better royal chauffeurs and mechanics. He quickly became an occasional motoring companion to the King. In 1908, through Stratton's Royal connections, Daimler was awarded a "Royal Appointment as suppliers of motor cars to the Court of Spain" by King Alfonso XIII and a Royal Warrant as "Motor Car Manufacturer to the Court of Prussia" by Kaiser Wilhelm II. Stratton also sold Daimlers to the Sultan of Johor. In 1911, he spent some weekends at Sandringham tutoring the new Prince of Wales on the workings and driving of an automobile. Stratton went into partnership with Daimler's commercial manager Ernest Instone in 1921. Stratton and Instone took charge of the Daimler showrooms at 27 Pall Mall, naming the business Stratton Instone. Stratton died in July 1929 after a brief illness. His successors and Instone bought out Daimler's interest in 1930 and renamed the business Stratstone Limited. The following summer the future King Edward VIII rented Stratton's house at Sunningdale from his widow. Every British monarch from Edward VII to Elizabeth II has been driven in Daimler limousines. In 1950, after a persistent transmission failure on the King's car, Rolls Royce was commissioned to provide official state cars and as Daimlers retired they were not replaced by Daimlers. The current official state car is either one of a pair which were specially made for the purpose by Bentley, unofficial chauffeured transport is by Daimler. Elizabeth II's own car for personal use was a 2008 Daimler Super Eight but she was also seen to drive herself in other smaller cars.

Флюттелген радиатор

Дамлер 22 а.к. 4 цилиндрлі. 4,503 см³ 45 миль/сағ. Сэр Томас Липтон жүргізген (1903 жылғы үлгі). 1904 жылдан бері радиатор торының жоғары жағындағы қабырғалы бет Daimler маркасының айрықша белгісі болып табылады. Бұл мотив алғашқы автомобильдердің алдыңғы бөлігінде сырттан орнатылған, қабырғалы су салқындатқыш түтіктерден пайда болды. Кейін, дәстүрлі тік радиаторда қабырғалы бас резервуары болды. Соңында бұл қабырғалар қорғаныш тор қабығында, тіпті кейінірек артқы номер тақта ұстағышында да көрінді.

BSA-ның сатып алуы

[[File:Daimler 1910 Limousine 7412388488. jpg|thumb|1910 жылғы Daimler 57 ат күшімен жабдықталған Daimler Motor Company Limited компаниясының акционерлері "Бирмингем Small Arms Company (BSA) компаниялар тобының акционерлерімен акцияларын біріктірді", төрт Daimler акциясына қарықтарына BSA компаниясының бес акциясын, сондай-ақ әрбір £1 преференциялық акциясына £1 5s және жинақталған дивиденд алды. Бұл мәмілені BSA төрағасының орынбасары Дадли Докер жасады, ол бұрынғы табысты бизнес бірігулерімен танымал болған. Автокөлік өндіруші Daimler компаниясының бірігуге дейін 4116 жұмысшысы және 418 қызметкері болды. BSA мылтықтар, оқ-дәрілер, әскери көліктер, велосипедтер, мотоциклдер және BSA маркалы кейбір автомобильдер шығарды. Біріккен топтың төрағасы Эдвард Манвилл болды, ол 1907 жылдан бері Симмс құрған Автокөлік өндірушілер мен саудагерлер қоғамын басқарды. Дегенмен, бірігу үлкен табысқа жетпеді. 1913 жылы Daimler компаниясында 5000 жұмысшы жұмыс істеді, олар жылына бар болғаны 1000 көлік шығарды.

BMH-ге тиесілі (19661968)

1966 жылы Jaguar компаниясы British Motor Corporation (BMC) компаниясының меншігіне өтті, ал бірнеше айдан кейін BMC British Motor Holdings (BMH) деп атау өзгертілді.

Лионның себептері мен реакциялары

Jaguar компаниясы Daimler, Guy және Coventry Climax-ты өз тобына қосып, түрлендіргенімен, олар кузовтар үшін Pressed Steel компаниясына тәуелді болып қалды. BMC Pressed Steel компаниясын бақылауға алғаннан кейін Лионс BMC-ге бағынуға мәжбүр болды. Лионс Jaguar-дың жеке ерекшелігін сақтап қалуға ұмтылып, British Leyland компаниясымен байланысқа наразылық білдірді. Ол сэр Джон Иганның жетістіктеріне және 1984 жылы қол жеткізілген жаңа тәуелсіздікке риза болды.

Daimler брендінің АҚШ-тағы жойылуы

BMH-нің АҚШ-тағы дилерлік желісі 1967 жылы Daimler импорттауды тоқтатты, АҚШ-та BMH-нің барлық брендтерін жарнамалау үшін топтық жарнамалық бюджетте жеткіліксіз қаражат болғандықтан осылай істеуге мәжбүр болдық деді.