Кіріспе

Окситандық дворяндық отбасы (900-жылдар – 1200-жылдар)

Тренкавель отбасы – 10-13 ғасырлар аралығында Лангедоктағы маңызды француз дворяндық отбасы. "Тренкавел" атауы бастапқыда лақап есім ретінде пайда болды, кейіннен отбасының тегіне айналды. Бұл атау окситан тіліндегі "жаңғаққақ" (trenca avelana) деген сөзден шыққан болуы мүмкін. Дәстүрлі түрде бұл тегті тек Реймонд есімді отбасы мүшелері ғана қолданған, бірақ соңғы Тренкавель виконты Реймонд II өзінің есімінен гөрі тегін артық көріп, оны өзінің жарлықтарында пайдаланды. Отбасының ең алғашқы белгілі мүшесі – Ато I, ол 10 ғасырдың басында Альби виконты болған. Одан кейін бес буын Альби виконттары атадан балаға тікелей жолмен таралды. Осы кезеңде отбасы Лангедок епископтығында үлкен ықпалға ие болды. Ато II-ден бастап, виконттардың әрқайсысының Фротариус (немесе Фротер) есімді інісі болды, ол Альби, Кахор немесе Ним епископы қызметін атқарды.

Тарих

1069 жылы Каркассон графы Пётр II-нің үш қызы Каркассон, Разе, Безиер және Агде графтықтарын Барселона графы Реймонд Беренгар I-ге 4000 манкусқа сатты. Пётр II-нің қызы Эрменгардқа үйлену арқылы Бернард Ато III-нің ұлы Реймонд Бернард Каркассон виконты атанды. Ол бұрын Нимді иеленген еді. 1070 жылға қарай ол Безиер виконты болды. Оның ұлы Бернард Ато IV Альби, Безиер, Каркассон, Ним және Разе виконты болды. Осылайша ол Каркассон графтарының барлық жерлерін бақылады, бірақ граф атағын алған жоқ. Бернард Ато анасы 1101 жылы қайтыс болғаннан кейін ресми түрде виконт деп жарияланды.

Бөлім

Ато IV-нің ұлдары мұраларын бөлісті. Ең үлкені, Роджер I, Альби, Каркассон және Разес қалаларын алды, бірақ балалары болмады. Екіншісі, Реймонд I, Безиер мен Агде қалаларын иеленді. Ең кішісі, Бернард Ато V, Нимді мұра етіп алды және Монпелье графы Вильгельм VI-ның қызы Гильгельмаға үйленді. 1132 жылы Роджер мен Реймонд Роджердің мұрагерсіз қайтыс болған жағдайында Каркассон Реймондқа өтетініне келісті. 1150 жылы Роджер қайтыс болды, және оның үш виконттығы Реймондқа өтті. Бірқатар даулардан кейін Агде виконттығы Реймонд пен Бернард Ато арасында бөлісті, соңғысы оның титулын сақтады. Безиер, Альби, Каркассон және Разестің үлкен тармағы, ал Ним мен Агденің кіші тармағы отбасының қалған өмірі бойы бөлек болды. Үлкен тармақтың нақты астанасы Безиер болды. Осы кезеңде қалалардың өсуімен қатар, қалалық тәртіпсіздіктер күшейді, өйткені қалалар өз тәуелсіздігін жария етуге тырысты. Реймонд I Безиерде болған мұндай көтерілістердің бірінде қаза тапты. 1107 және 1120–1124 жылдары Каркассонда да көтерілістер болды, оның ішінде төрт жыл бойы Тренкавельдер қаладан қуылды. Тренкавельдердің Лангедоктың орталығындағы жерлері оларға 11 және 12 ғасырларда үлкен күш берді. Барселона мен Тулуза графтарының шығысында және батысында кең аумақтары болды және олар орталықта тұрған отбасымен одақ құруға мүдделі болды. Көбінесе Тренкавельдер Тулузаға қарсы Барселонамен одақтасты. Бірақ Альбигой крестік походының нәтижесінде соңғы Тренкавельдер өздерінің жерлері мен титулдарынан айырылды.

Құлдырау

Реймонд I-нің ұлы Роджер II әкесінен төрт висконтияны мұра етті. Оның сіңлісінің ұлы Реймонд Роджер да оларды иеленді, бірақ Каркассон крестоносшыларға түскен соң тұтқындалды. 1209 жылдың соңында ол түрмеде қайтыс болды. Осы уақытта Бернард Ато V-нің ұлы Бернард Ато VI 1214 жылы Ним мен Агде виконты ретіндегі құқықтарын крестонос жолының басшысы Симон де Монфорға өткізді. Реймонд Роджердің ұлы Реймонд II 1210 жылы өзінің титулдарын ресми түрде берді, бірақ 1224 жылы Каркассонды қайтарып алды, алайда 1226 жылы Франция королі Людовик VIII-ге қайта жоғалтты. Ол 1247 жылға дейін өзін виконт деп атады, содан кейін тағы бір рет құқықтарын ресми түрде, осы жолы Людовик IX-қа берді және мұрасын қайтаруға жасаған бірнеше сәтсіз әрекеттерден кейін вицеконттық мөрлерін бұзды. Ол және оның ұлдары – соңғы Тренкавелдер, олар тек Лиму қамалын басқарды. Реймонд II-нің немересі 1332 жылы Сессерада тұрды, бірақ одан кейін отбасының жайлы ешқандай мәлімет жоқ.