Кіріспе

Дэвид Лодждің кітабы. "Жақсы жұмыс" – 1988 жылы британдық автор Дэвид Лодждің романы. Бұл Лодждың "Кампус трилогиясының" соңғы томы, "Орындарды ауыстыру" (1975) және "Шағын әлем: академиялық роман" (1984) туындыларынан кейін жарық көрді. "Жақсы жұмыс" 1988 жылы Sunday Express Book of the Year сыйлығын жеңіп алды және Букер сыйлығына іліккендердің қатарында болды. Романның кең ауқымды әлеуметтік-экономикалық тұрғысы – Тэтчер үкіметі кезеңіндегі экономикалық саясат және білім беру саласындағы кесулер. Лодж инженерлік фирманы бақылайтын досын бақылау тәжірибесінен шабыттанды. Кітап жарық көрген жылдың ішінде BBC телеарнасы үшін төрт бөлімді телесериалға бейімделді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

1986 жылы ойдан шығарылған Раммидж қаласында орын алған кітапта өнеркәсіптік роман мен әйелдер жазуына маманданған феминисттік университет оқытушысы Робин Пенроуз бен J. Pringle & Sons Casting & General Engineering ("Pringle's") менеджері Вик Уилкокс арасындағы қарым-қатынас суреттеледі. Робин Раммидждегі уақытша оқытушы, оның басшысы – профессор Филип Суолло. Суолло ағылшын тілі кафедрасының меңгерушісі, сонымен қатар Раммидждің өнер факультетінің деканы. Робин Раммиджде уақытша оқытушы болып отыр, себебі Суоллоның жаңа әкімшілік міндеттері көп уақытты қажет етеді. "Өнеркәсіптік жылдың көлеңкелік бағдарламасы" аясында университет өз құрамының бір мүшесін жергілікті зауытқа жіберуге міндетті. Робин Раммиджден таңдалған оқытушы және таңдалған зауыт – Pringle, онда Робин Вик Уилкоксқа көлеңке түсіріп, нақты құю зауытының ішкі жұмысын бақылайды, оны ол бұрын ешқашан көрген емес. Роман Робин мен Виктің жеке өмірін де баяндайды. Уилкокс отбасында Вик, оның әкесі, әйелі Марджори және балалары бар. Робин өз сүйіктісі Чарльзбен ұзаққа созылған қарым-қатынаста болады. Кейін романда, Робин Pringle-дегі уақытын аяқтағаннан кейін, оның ыңғайсыздығына орай, көлеңкелік бағдарлама кері қайтады, Вик оны Раммиджде оқытатын кезінде байқап тұрады. Өнеркәсіп пен академия идеологиясы арасындағы философиялық қайшылықтар күшейеді. Кейін Виктен алысқан кезде, профессор Моррис Запп, Американың ойдан шығарылған университеті Эуфорикалық мемлекетінен (UC Берклиге негізделген) және Кампус трилогиясының алдыңғы екі романындағы кейіпкер, конференцияға барар жолында Раммиджге қысқа сапар шегеді. Ол Робиннің жұмысымен алғаш рет танысады және әсерленеді. Запп Робинге Эуфорикалық мемлекеттегі ашық факультеттік лауазымға емтихан тапсыруға көмектесуге тырысады, бұл оның бұрынғы әйеліне қарсы әрекет етеді, оны Эуфорикалық мемлекеттің факультеті осы лауазымға тартуға тырысады. Робиннің кәсіби жағдайының белгісіздігі университеттерге ұлттық бюджеттің қысқартылуына байланысты кез келген жерде тұрақты жұмыс таба алатынына байланысты. Робин мен Виктің қарым-қатынасы олардың нашар жақтарын ашады. Робиннің академиялық жағдайы білім беру мен университеттерге арналған ұлттық бюджеттің қысқартылуынан тәуекелде. Вик Pringle-дегі өндірістік саясатпен айналысуға мәжбүр. Сюжет Элизабет Гаскеллдің «Солтүстік және Оңтүстік» ромалына сілтеме жасайтын өнеркәсіптік роман жанрының пародиісі болып табылады. Бұл жұмсақ қысым Робиннің постмодернистік және феминистік ұстанымын әлсіретуге бағытталған, ол тағдырдың рөлін күлкіге айналдырғанмен, әйелді әлеуметтік маңызды жағдайға көтерудің жалғыз құралы ретінде (өнеркәсіптік роман авторларының санасында) оның рөлін қабылдайды. Робин университет мәдениетіне еніп жатқан прагматикалық этиканы және оның тек әдебиеттен ғана білетін зауыттардың физикалық шындығын түсінеді. Өз кезегінде Вик өзінің қоршаған ортасының символдық немесе семиотикалық өлшемін бағалауды үйренеді және күнделікті өмірінде бұрын жек көрген романтизмді өзінде ашады.

Бейімделу

1989 жылы BBC роман негізінде төрт бөлімді телесериал көрсетті, сценарийін Лодж жазды. Кристофер Менаул режиссерлік еткен сериалда Робин Пенроуз рөлін Гайдн Гвинн, ал Вик Уилкокс рөлін Уоррен Кларк сомдады. Бірмингем университеті осы сериалдың көптеген сахналарын түсіру орны болды. Сериал 1989 жылы Корольдік теледидар қоғамының «Ең үздік драмалық сериал» сыйлығын жеңіп алды.