Кіріспе

Саясаттану ғылымында сайлаушылардың шаршауы – сайлаушылардың сайлауға қатысудан бас тартуының себебі болып табылады. Бұл, өкілді демократиялардағы сайлаушылардың жиі, көп мәселе бойынша дауыс беруге шақырылуынан немесе қажетті ақпаратқа оңай қол жеткізе алмауынан туындайды. Сайлаушылардың шаршауы – дауыс беруді қиындатуға бағытталған әрекеттердің белгісі болуы мүмкін, оны кейбір адамдар сайлаушылардың құқығын шектеу деп атайды. Бұл, дауыс беру ережелері мен жағдайын осылай өзгертеді, нәтижесінде дауыс берудің қиындығы артып, сайлауға қатысу төмендейді.

Себептер

Дәстүрлі түсінік бойынша, сайлаушылардың шаршауы азаматтардан жиі дауыс беру немесе ұзақ дауыс бюллетеньдерін толтыру талап етілгенде туындайды. Сайлаушылардың шаршауына "шешімдер шаршауы" деп аталатын психологиялық құбылыс себеп болуы мүмкін. Бұл, мидың көптеген шешім қабылдағаннан кейін шаршап, жұмыс жүктемесін азайту үшін ыңғайлы жолдар іздейтінін көрсетеді. Шешімдер шаршауы артқан сайын, көбірек сайлаушылар дауыс беруден бас тартады. Бұл сайлауға қатысу деңгейінің төмендеуіне алып келуі мүмкін. Индекске сайлаушылар тізімін тазалау сияқты, сондай-ақ қолтаңбаны тексеру стандарттары жарамсыз дауыстарға қарағанда әлдеқайда көп жарамды дауыстарды жойса, тұрғындардан дауыс қағаздарын қайта қол қою арқылы "түзетуді" талап ететін сияқты басқа да мәселелер кірмейді.

Мысалдар

2019 жылғы Ұлыбританиядағы жалпы сайлауға дейін, кейбір БАҚ сайлаушылардың төрт жылдан аспайтын уақыт ішінде үшінші жалпы сайлауға шаршап, дауыс беруден бас тартуы мүмкін екенін айтты. Бұл 2015 жылғы сайлау мен 2017 жылғы мерзімінен бұрын өткен сайлаудың, сондай-ақ 2016 жылғы ЕО мүшелігі жөніндегі референдумның арасында болды. Израильде 2019-2022 жылдар аралығында өткен бес мерзімінен бұрынғы сайлау сайлаушылардың шаршауына қатысты алаңдаушылықтарға әкеп соқты.