Кіріспе

Қаптамасыз кітап

Памфлет – қаптамасы жоқ кітап (яғни, қатты мұқабасы немесе таңбасы жоқ). Памфлеттер бір жағынан екі жаққа басылған және жартысына, үш бөлігіне немесе төрт бөлігіне бүктелген бір парақтан тұруы мүмкін, мұндай нұсқа листовка деп аталады, немесе ол жартысына бүктелген және ортасынан тігілген бірнеше беттен тұрып, қарапайым кітапқа айналуы мүмкін. ЮНЕСКО "Кітап өндірісі және мерзімді басылымдар статистикасын халықаралық стандарттау" мақсатымен памфлетті "белгілі бір елде басылып, халыққа таратылатын, мұқаба беттерін есептемегенде кемінде 5, бірақ 48 беттен аспайтын, мерзімді емес баспа өнімі" деп, ал кітапты "мұқаба беттерін есептемегенде кемінде 49 беттен тұратын, мерзімді емес баспа өнімі" деп анықтайды. Дегенмен, ЮНЕСКО анықтамалары тек кітап өндірісі статистикасын дайындау үшін ғана қолданылады.

Этимология

"Памфлет" сөзі, мұқабасы жоқ жеке шығарылған кішкентай шығарманы (opuscule) білдіретін, 1387 жылы орта ағылшын тіліне "pamphilet" немесе "panflet" түрінде енген. Бұл сөз 12 ғасырдағы "Памфилус: немесе махаббат туралы" ("Pamphilus, seu de Amore") латын тілінде жазылған, көне дәстүрдегі махаббат тақырыбындағы поэмадан туындаған. "Памфилус" есімі грекше Πάμφιλος сөзінен шыққан, мағынасы – "баршаның сүйіктісі". Өлең кеңінен танымал болған, көп көшірмесі жасалып, таратылып, нәтижесінде жұқа кодекс түрінде тараған.

Тарих

Оның қазіргі заманғы мағынасы, заманауи мәселе туралы жазба, Англия азамат соғысына әкелген қызу пікірталастардың нәтижесі болды; бұл мағына 1642 жылы пайда болды. Журналдар пайда болғанға дейін, яғни 19 ғасырдың ортасына дейін, памфлеттер журнал мақалаларының орнында қолданылды. АҚШ-та ғана жүздеген данасы болды. Олар саяси және діни мәселелерге, мысалы, құлдыққа қызығушылық танытқан адамдар үшін маңызды ақпарат көзі болды. Памфлеттер ешқашан мәселенің екі жағын да қарастырмады; көбісі ашық түрде бір жаққа иек білдіріп, оқырманды тек ақпараттандырумен ғана емес, сонымен бірге сендіруге тырысты.

Мақсаты

Памфлеттерде ас үй техникасы туралы ақпараттан бастап медициналық мәліметтер мен діни трактаттарға дейін кез келген нәрсе болуы мүмкін. Памфлеттер маркетингте өте маңызды, себебі оларды жасау арзанға түседі және тұтынушыларға оңай таратуға болады. Сондай-ақ, осы себептерге байланысты памфлеттер ұзақ жылдар бойы саяси наразылық пен сайлау науқандарының маңызды құралы болып келді. Памфлетші – памфлеттерді, әсіресе саяси мақсатта шығаратын немесе тарататын адамды білдіретін тарихи термин.

Жинақтауға жарамдылығы

Олардың өмірге қабылдамалы уақытының қысқалығы және форматтың өндірісінің қарапайымдығы арқасында түрлі саяси және діни көзқарастарды білдіру мүмкіндігіне ие болғандықтан, памфлеттер көптеген кітап коллекционерлері үшін құнды. Олардың маңызды жинақтары жасалып, әлемдегі академиялық зерттеу кітапханаларының меншігіне берілді. Американдық саяси памфлеттердің ең толық жинақтары Нью-Йорк қалалық кітапханасында, Нью-Йорк университетінің Тамимент кітапханасында және Мичиган университетінің Джо Лабади коллекциясында сақтаулы.

Коммерциялық пайдалану

Кітапша коммерцияда, әсіресе маркетингтік коммуникациялар форматы ретінде кеңінен қолданылады. Кітапшалардың мақсаты өте көп: өнімдерді сипаттау немесе қолдану нұсқаулықтары, корпоративтік ақпарат, іс-шараларды жарнамалау немесе туристік ақпараттар беру. Олар көбінесе жарнама парақтары (листовкалар) немесе буклеттер сияқты қолданылады.