Кіріспе

Джозеф Уильям Мартин (Joseph William Martin Jr., 3 қараша 1884 – 6 наурыз 1968) – Америка Құрама Штаттарының республикалық саясаткері, 1947 жылдан 1949 жылға дейін және 1953 жылдан 1955 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасының 44-ші спикері болды. Ол 1925 жылдан 1967 жылға дейін өзінің туған қаласы Солтүстік Атлборо, Массачусетс штатын орталықтандырған округтің өкілі болды және 1939 жылдан 1959 жылға дейін Өкілдер палатасындағы республикашылдардың көшбасшысы болды. 1958 жылғы сайлауда партияның күйреуінен кейін ол көшбасшылық лауазымынан алынды. 1931 жылдан 1995 жылға дейінгі алпыс төрт жыл ішінде спикер болып қызмет еткен жалғыз республикашыл осы кісі болды. Ол "игілікті консерватор" болды, "Жаңа келісімге" қарсы шығып, республикашылдар мен оңтүстік демократтарының консервативтік коалициясын қолдады. Мансабының басында Мартин газет редакторы болып жұмыс істеді және Массачусетс штатының Бас сотының екі палатасында қызмет етті. 1924 жылы АҚШ Өкілдер палатасына сайланды. 1938 жылғы сайлаудан кейін Палатаның азшылық көшбасшысы болып сайланды. 1940 жылдан 1942 жылға дейін Республикалық Ұлттық Комитеттің төрағасы болды. Мартин бес Республикалық Ұлттық съездікке төрағалық етті және жиі президенттік саясатқа қатысты. Ол генерал Дуглас Макартурды 1952 жылғы республикалық президенттік үміткерлігіне ұсынуға шақырды, ал Роберт А. Тафттың жақтастары Мартинді 1952 жылғы даулы Республикалық Ұлттық съездік төрағасы ретінде Дуайт Д. Эйзенхауэрді қолдады деп айыптады. Эйзенхауэр 1952 жылғы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Мартин Эйзенхауэрдің халықаралық саясатын қолдады. 1958 жылғы сайлауда партия орын жоғалтқаннан кейін Мартин республикашылдардың жетекшісі лауазымын жоғалтты. Оның орнын консервативті орынбасары Чарльз А. Галлек иеленді. Мартин 1966 жылғы республикалық алғашқы сайлауда Маргарет Хеклерден жеңілгенге дейін Конгресте қызмет етті. 1968 жылы Флорида штатының Голливуд қаласында қайтыс болды. Мартин Израиль мемлекетін тануды қолдаған сионист болды.

Өмірбаян

Джозеф Мартин Массачусетс штатының Солтүстік Атлборо қаласында Кэтрин (туған есімі Китинг) мен Джозеф Уильям Мартиннің ұлы болып дүниеге келді, оның әкесі темір ұстасы еді. Китинг 1862 жылы Ирландияда туған, 1878 жылы Дублиннен Нью-Йорк қаласына көшіп, Нью-Джерси штатының Ньюарк қаласына қоныстанды. Онда ол Мартин ағамен танысып, 1882 жылдың 2 шілдесінде үйленді. Мартин пресвитериан дінін ұстанғандықтан, олардың некесіне арнайы рұхсат қажет болды, бірақ Мартин аға да пресвитериан болғандықтан, оны алу оңай болды. Мартин кіші Солтүстік Атлборо орта мектебін бітірді, онда мектеп бейсбол командасында шортстоп қызымында ойнады. Ол сондай-ақ қалааралық лигада жартылай кәсіби бейсболмен айналысты, онда әр ойынға он доллар табатын.

Мансап

Мартин Массачусетс штатының Өкілдер палатасында (1912–1914), Массачусетс штатының Сенатында (1914–1917) және АҚШ Өкілдер палатасында (1925–1967) қызмет етті. 1920 жылы президент сайлауына сайлаушы болып қатысты. Мартин 1940–1942 жылдары Республикалық Ұлттық Комитеттің төрағасы болды, бұл лауазымға президенттік үміткер Венделл Уилки оны тағайындады, оның үміткерлігі саясаттағы тәжібелі Мартин үшін толыққанды күтпеген жайт болды. «Жаңа мәміле» кезеңінде ол Франклин Д. Рузвельттің саясатына қатысты басты қарсыластардың бірі болды және оның сыртқы саясаттағы халықаралық көзқарасына қарсы тұрды. Дегенмен, ол ең төменгі жалақы белгілеу сияқты «Жаңа мәміле» шараларының кейбіреулерін қолдады. 1940 жылғы президенттік науқанында Мартин президент Рузвельттің «Мартин, Бартон және Фиш» деп атаған үш адамның бірі ретінде белгілі бір деңгейде танымал болды. Қалған екеуі – Брюс Фейрчайлд Бартон және Хамильтон Фиш III. Мартин 1946 жылы әлеуметтік әділеттілік қозғалысының белсендісі Марта Шарпқа қарсы өткен сайлауда жеңіске жетті. Науқаны барысында ол 41 жастағы әйелді «қызыққанша бала» деп атады. 1952 жылдан кейін Мартин Республикалық партияның орталық қанатына қосылып, Дуайт Д. Эйзенхауэрдің халықаралық көзқарасын (шетелдік көмек көрсету арқылы), мектеп салуға федералдық қаржы жәрдемін және 1964 жылғы Линдон Б. Джонсонның «Экономикалық мүмкіндіктер» заңын қолдады. 1960 жылы McGraw Hill баспасы Роберт Дж. Донованмен бірлескен Джо Мартиннің «Саясаттағы алғашқы елу жылым» атты кітабын жариялады, ол Мартиннің американдық саясаттағы жарты ғасырлық рөлі туралы жанды және егжей-тегжейлі баяндама болды. Мартин Солтүстік Атлборо қаласындағы «The Evening Chronicle» газетінің ұзақ жылдар бойы баспагері болды. Оның қайтыс болғаннан кейін газет жақын жердегі бәсекелесімен бірігіп, «The Sun Chronicle» газеті болып қайта құрылды.

Көшбасшылық

Мартин 1938 жылғы сайлауда республикалықтардың жеңісінен кейін Палатадағы азшылық көшбасшысы болып сайланды. Ол екі рет – 1947 жылдан 1949 жылға дейін және 1953 жылдан 1955 жылға дейін Өкілдер палатасының спикері болды. Бұл мерзімдер Палатадағы екі республикалық партияның қысқа мерзімді көпшілігін білдірді, ал Мартиннің екі мерзімін Техас штатының демократы және Линдон Джонсонның кеңесшісі Сэм Рэйберн аяқтады. Мартинмен жылы жеке қарым-қатынас болды. Мартиннің конгресс мансабындағы ең даулы сәт 1951 жылдың сәуір айында болды, ол Конгресс залында Корея соғысында АҚШ әскерлеріне басшылық еткен генерал Дуглас Макартурдан алған хатты оқыды. Президент Гарри С. Трумэн соғыстан шығудың ең жақсы жолы ретінде бейбіт келіссөздер жүргізуді шешті. Макартурдың хаты, Мартиннің Труманның саясаты туралы пікірін сұраған хатына жауап ретінде жазылған, президентті қатты сынады. Мартин хаттың мазмұнын жариялау арқылы Макартурдың ісіне көмектеседі деп үміттенеді. Бірақ, бұл саяси дауылды тудырып, оны қызметтен алу талаптарына әкелді. Мартин Палатада хатты оқығаннан кейін алты күн өткен соң Трумэн Макартурды қызметтен босатып жіберді. Нәтижеге қарамастан, Мартин мен Макартур достығын сақтап қалды. Мартин генералды "Ескі сарбаздар ешқашан өлмейді" деген атағымен белгілі болған сөз сөйлеуге шақырды, ол оның қызметтен алынуынан кейін Конгрестің бірлескен отырысында жарияланды. 1952 жылы Мартин Макартурды республикалық партияның президенттік кандидаттығына ұсынуға шақырды. Алайда Макартур Огайо штатынан АҚШ сенаторы Роберт А. Тафтты жақтады, ол 1940 жылы Уилкиге, 1948 жылы Дьюиге және 1952 жылы Эйзенхауэрге жеңілді. Эйзенхауэр содан кейін Иллинойс штатының губернаторы Адлай Э. Стивенсонды жеңді. Мартин 1940 жылдан 1956 жылға дейінгі кезеңде бес рет Республикалық Ұлттық конвентке төрағалық етті. 1940 жылы ол Орегон штатының сенаттағы азшылық көшбасшысы Чарльз Л. Макнариді Венделл Уилкидің вице-президенттікке кандидат ретінде таңдалуына ықпал етті. Мартиннің ең даулы рөлі 1952 жылғы Республикалық Ұлттық конвентте болды, онда оның бірнеше шешімдері Тафттан гөрі Эйзенхауэрдің кандидатурасын қолдағандай көрінді. 1952 жылғы сайлауға дайындық барысында Мартин Арканзас штатының Хот-Спрингс қаласына, штаттық партия төрағасы, Арканзас штатының бұрынғы Өкілдер палатасының мүшесі Осро Кобб шақырған аймақтық республикалық жиынға барды, ол партияның Оңтүстік Америкада бәсекеге қабілетті болуына бағытталған стратегияны ұсынды. "Біз оңтүстікте екі партиялық жүйені дамытуға одан да бекем және жақсы дайындалған күйде кездесуден шықтық", - деп еске алды Кобб өзінің естеліктерінде, республикашылар сол жылы Теннесси, Техас, Флорида және Вирджиния штаттарында президенттік сайлауда жеңіске жетті. Мартин 1954 жылдың 1 наурызында Палата төрағасы болып отырғанда, төрт Пуэрто-Рико тәуелсіздігі үшін күрескен белсенділер Палатаға оқ атып, бес өкілді жаралады. Мартин трибунадағы мәрмәр бағананың артына тығылып, Палатаны жабық отырыс деп жариялады. Мартин 40 жылдан кейін Джорджия штатынан Ньют Гингрич сайланғанға дейін Палата спикері қызметін атқарған соңғы республикашыл болды. Мартин 1958 жылға дейін Палатадағы республикашылдардың көшбасшысы болды, ол жылы партия сол жылғы сайлауда ауыр жеңіліске ұшырады. Осыдан кейін Мартинді оның орынбасары Чарльз А. Галлек көшбасшылықтан шеттетуге мәжбүр болды. Жеңіліске қарамастан, Мартин Палатаның қарапайым мүшесі болып қалуды жөн көрді. Сегіз жылдан кейін, 1966 жылы, оны 46 жас кіші болған либералды республикашыл Маргарет Хеклер республикалық партияның алғашқы сайлауында жеңіп алды. Ол бірнеше рет спикер болып сайланған жеті адамның бірі және осы қызметті екінші рет атқарған республикашылдардың бірі болды. Мартин 1957, 1960 және 1964 жылдарғы Азаматтық құқықтар туралы заңдарды, сондай-ақ АҚШ Конституциясының 24-ші түзетуін қолдады. Мартин 1965 жылғы 9 шілдеде 1965 жылғы дауыс беру құқығы туралы заңға түзету енгізуді қолдады, бірақ 1965 жылғы 3 тамыздағы бірлескен комиссия есебіне дауыс бермеді. Мартин 1967 жылғы 16 тамызда 1968 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңға арналған алғашқы палаталық қарарды қолдады, бірақ 1968 жылғы 10 сәуірде заң жобасына Сенаттың түзетуіне қарсы дауыс берді. Өмірі бойы үйленбеген Мартин 1968 жылғы 6 наурызда Флорида штатының Голливуд қаласында қайтыс болды.

Мұра

Бүгін оның туған қаласы Солтүстік Атлборода Джозеф В. Мартин атындағы Бастауыш мектеп оның есімін иеленеді, сондай-ақ оның жеке мұрағаттары сақталатын Джозеф В. Мартин Заң және қоғам институты да оның атымен аталады. Мартин институты Массачусетс штатының Солтүстік Истон қаласындағы Стоунхилл колледжінде орналасқан. 2007 жылы Солтүстік Атлборо орта мектебінің түлектер қауымдастығы Джозеф В. Мартин атындағы «Ең үздік түлек» сыйлығын құрды, ол Солтүстік Атлборо орта мектебінің бұрынғы оқушыларының ең маңызды кәсіби және қоғамдық жетістіктерін мойындау үшін тағайындалған.