Кіріспе

Гонконгтың қоршаған ортасының шолуы

Гонконгтың экологиясына көбінесе климаттық өзгерістердің салдары әсер етеді. Гонконгтың климаты қыс пен жаз маусымдарында жел бағытының ауысуына байланысты маусымдық болып келеді. Гонконг миллиондаған жылдар бойы геологиялық тұрақтылықты сақтап келеді. Гонконгтағы флора және фауна климаттың өзгеруі, теңіз деңгейінің ауытқуы және адамның қызметінен өзгеріске ұшырауда.

Климат

Гонконгтың субтропикалық климаты бар, оған көктемде муссон қосымша әсер етеді. Күнделікті орташа ең жоғары температура маусымға қарай 19-ден 32 градусқа дейін өзгереді. Жазы ыстық және ылғалды, ал қысы орташа, құрғақ болады. Мамырдың соңынан қыркүйектің ортасына дейін күндізгі температура 33°C-қа жетеді, осы кезде ең жылы болады. Жыл сайын бір шаршы метрге 2200 литрден астам жаңбыр жауады, оның 80 пайызы мамыр мен қыркүйек аралығында жауады. Оның ішінде маусым мен тамыз айлары ең жаңбырлы айлар болып есептеледі, аптаның жеті күнінің төртеуінде жаңбыр жауады. Қаңтар мен желтоқсан айларында аптасына бір жаңбырлы күн ғана болатындықтан, бұл айлар ең құрғақ айлар болып табылады. Мамырдың соңынан қыркүйектің ортасына дейін тайфундар мен күшті найзағайлар кездесуі мүмкін.

Жер

Гонконгтың жалпы жер көлемі 1076 шаршы шақырымды құрайды, бірақ оның шамамен 75% ашық далалық жерлер, онда 2600-ден астам тамырлы өсімдіктер, 450-ге жуық құс түрі, 200-ге жуық көбелек түрі, шамамен 100 шағатай құсы түрі, 40 сүтқоректі түрі, 80 бауырымен жорғалаушы және 20-дан астам қосмекенділер түрі кездеседі, оның ішінде осы аумаққа ғана тән түрлер де бар.

Гонконгтегі түрлердің молдығы

Гонконг түрлердің әртүрлілігімен бай деп есептеледі. Зерттеулерге сәйкес, Гонконгтағы құс түрлерінің саны Қытайдағы құс түрлерінің үштен бірін, ал көбелек түрлерінің алтыдан бірін құрайды. Гонконг суларында Tachypleus tridentatus және Carcinoscorpius rotundicauda атты жылқы балықтары кездеседі, сондай-ақ Tachypleus gigas түрлерінің кездесуі туралы хабарлар да бар.

Жалпы

1989 жылы Гонконг үкіметі Гонконгтың тығыз, кең аумақты қалаға айналу қаупі бар екенін түсінді. Экономика мен бизнес секторларының өсуіне байланысты су, қалдықтар және ауаның ластануы Гонконгтағы экологиялық тепе-теңдікке кері әсер етеді. Жаңа аумақтардағы фабрикалар, шаруашылықтар мен мейрамханалар өзендерге және теңізге көп мөлшерде сарқынды суды және тіпті тазартылмаған қалдықтарды төгеді. Бұл Жаңа аумақтардың өзендерін «ашық кәрізден де нашар» жағдайға жеткізеді. Бұл ауыр зақым қайта орнатылмайды және теңізде тіршілік ететін жандар тікелей зардап шегеді. Қызғылт дельфин – осы құрбандардың бірі. Химиялық ластану, теңізде көлік қозғалысының артуы және жерді қайта пайдалану үшін табиғи жағалаудың көп бөлігінің жойылғандығы салдарынан қызғылт дельфиндердің саны қаланың дамуымен бірге күрт азайды. Май По батпағындағы табиғат қорығы мен құстар да зардап шегуде. Оларға шошқалардың сарқынды суларының басуы және Шэньчжэньден келетін ластанудың күшеюі қауіп төндіреді. Дегенмен, Гонконгтағы Дүниежүзілік табиғат қорының мәліметінше, Май Пода қыстайтын қара бетті қағанақтардың саны 1980 жылдардың соңында шамамен 35 болса, 10 жылдан кейін 152-ге жеткен. 2000 жылдан кейін шамамен 400-ге жуық құс байқалды. Осы құстардың қаншасы әлі де жабайы табиғатта тіршілік ететіні туралы бағалаулар 1000-нан 2000-ға дейін ауыспайды. Острица шаруашылықтары ластану мен Қытай шекарасынан арзан бағада острица өсіруден туындаған бәсекелестіктің салдарынан құлдырап отыр.

Ауаның ластануы

Ауаның ластануы да өте күрделі мәселе. Түтін шығаратын зауыттар, қарқынды құрылыс және көптеген дизельдік көліктер қауіпті деңгейдегі майда бөлшектер мен азот диоксидіне алып келді. Бұл тек флора мен фаунаға ғана емес, сонымен қатар адамдарға да әсер етеді. Соңғы жылдары астма және бронхит инфекцияларының саны күрт өсті, дәрігерлер бұл жағдайдың себебін нашар ауа сапасымен байланыстырып отыр.

Жылудан болатын ластану

Баптист университетінің зерттеуіне сәйкес, 1965 және 2003 жылдар аралығында күнделікті орташа ең төменгі температура жыл сайын 0,02 градусқа (Цельсий бойынша) өсті, бұл қалалық жылу аралдарының әсерінен болды. Бұл эффект күндіз жылуды ұстап, түнде оны бөліп шығарады. Күнделікті орташа ең жоғары температура жыл сайын 0,014 градусқа төмендеді, себебі ауаның ластануы күн сәулесін тосып тұрады. Соның салдарынан түнгі ауа температурасының жоғарылауы отбасыларды үйде кондиционер пайдалануға итермелейді, бұл мәселені одан әрі ушықтырады. Зерттеулер көрсеткендей, қалалық жерлердегі қоршаған орта температурасы құрылыс жоқ аймақтардан шамамен 5 °C жоғары болуы мүмкін. Гонконг политехникалық университеті NASA-ға 2007 жылдың 4 тамызында сағат 22:40-та спутник арқылы Гонконг қаласының жоғары сапалы жылулық суретін түсіруді тапсырды, ол ең салқын аймақтар мен "қалалық жылу аралдары" арасында кем дегенде төрт градус айырмашылықты көрсетті. Бұл өзгерістердің себебі адам жасаған материалдардың жылуды жақсы сіңіруі және ғимараттардың тығыздығынан туындаған ауа ағынының шектелуі. Бұл аймақ қаңтар айынан бері Хунг-Хомға қарай кеңейді.

"Қабырға әсері"

2006 жылдан бері ауа айналымына кері әсер ететін, біркелкі биік құрылыстардың салдарынан туындаған "қабырға әсері" бойынша алаңдаушылық күшейіп келеді. Гонконгтың халық тығыздығы мен жаппай құрылыстың экономикалық тиімділігіне байланысты, 10-дан 100-ге дейін мұнаралары бар, 30-дан 70 қабатқа дейін жететін жаңа жекелеген мұнара блогының құрылысы кең таралған. Тұрғын үй кешендерін салушылар көріністі барынша жақсартуға қаржылық мүдделі, осының салдарынан ауаның еркін ағынына кедері келтіреді. Су жағасында қабырға тәрізді үлкен кешендер жиі салынады. Кішкентай құрылыс компаниялары аз капиталмен кішкентай жобаларды жүзеге асырады. Бұл жобалар көлемі бойынша кішірек болады және "қабырға әсеріне" аз бейім. Green Sense экологиялық тобы 155 тұрғын үй кешенін зерттеу барысында, олардың 104-інің "қабырға тәрізді" дизайнға ие екенін анықтады. Тай Кок Цуи және Цеунг Кван Одағындағы кешендер "ең көрнекті мысалдар" ретінде көрсетілді. 2007 жылы Тай Кок Цуи тұрғындары проблеманың өршуін сезініп, ауа коридорын қауіпке ұшырататын мұндай биік ғимараттардың одан әрі көбеюіне қарсы лоббилеу жұмыстарын жүргізді. Мысалы, Солтүстік Америкадан келген қарағай нематодасы және Тайваньнан келген қарағай инесінің жәндігі, 1970 және 1980 жылдары жергілікті Pinus massoniana-ны дерлік жойды.