Кіріспе
1984 жылғы Super Bowl
Super Bowl XVIII – 1984 жылғы 22 қаңтарда Тампа стадионында өткен американдық футбол ойыны. Онда Ұлттық футбол конференциясының (NFC) чемпионы және XVII Super Bowl-дың қорғаушы чемпионы Вашингтон Редскинс пен Америка футбол конференциясының (AFC) чемпионы Лос-Анджелес Рейдерс 1983 жылғы маусымда Ұлттық футбол лигасының (NFL) чемпионын анықтау үшін күш сынасты. Рейдерс Редскинсті 38:9 есебімен жеңді. Рейдерс командасының 38 ұпайы мен 29 ұпайлық айырмасы Super Bowl рекордтарын жаңартты; AFC командасы Super Bowl-да жинаған ең көп ұпай болып қала береді, кейіннен Канзас-Сити Чифс Super Bowl LVII-де осы көрсеткішті қайталады. Бұл Тампа қаласының Super Bowl-ға алғаш рет қабылдауы болды және AFC үшін Super Bowl XXXII-де Денвер Бронкос жеңіске жеткенге дейін соңғы жеңіс болды. Редскинс XVII Super Bowl-дың қорғаушы чемпионы ретінде ойынға қатысты, 1983 жылғы тұрақты маусымды лигадағы ең жақсы 14–2 есебімен аяқтады, ең аз жүгіру yarda жолы бергендіктен лигада көш бастады және 541 ұпаймен сол кездегі NFL рекордын орнатты. Рейдерс 1983 жылы 12–4 есебімен тұрақты маусымды аяқтады, бұл Лос-Анджелестегі екінші маусымы болды, себебі олар 1982 жылдың мамырында Оклендтен көшіп келген. Рейдерс Super Bowl XVIII-де басымдық танытып, Редскинсті жалпы yard көрсеткіші бойынша 385–283 есебімен ұтты және 21–3 есебімен бірінші жартылайда үлкен артықшылыққа ие болды. Бұған Деррик Дженсеннің тосқауылданған punt-ты қайтарып алуы және Джек Сквирек бірінші жартылайдың соңында қалған жеті секундта экрандық пасқа 5 yard-тық перехват жасауы көмектесті. Бұл сондай-ақ, жеңімпаз команда жеңілген командадан әр тоқсанда көп ұпай жинаған бес Super Bowl-дың бірі. Лос-Анджелес қорғанысы Редскинс қақпашысы Джо Теизманнды алты рет құлатты және екі рет перехват жасады. Рейдерс жартылай қорғаушысы Маркус Аллен, Super Bowl-дың ең құнды ойыншысы атанған үшінші Хейсман Трофи иегері, допты 20 рет алып жүріп, сол кездегі рекордтық 191 yard пен екі тачдаунға жетті, соның ішінде үшінші тоқсанда 74 yard-тық рекордтық жүгіру жасады. Ол сондай-ақ 18 yard-қа 2 пас ұстады. Аллен – ең құнды ойыншы атағын алған алғашқы жартылай қорғаушы. Бұрынғы ең құнды ойыншылардың барлығы фулбэктер болған. CBS телеарнасында көрсетілген ойынды шамамен 77,62 миллион көрермен тамашалады.
Үй-жай таңдау процесі
NFL 1981 жылы 3 маусымда Детройтте өткен иелерлер жиналысында XVIII Суперкубокты Тампа қаласына тапсырды. Бұл Тампа үшін ойынды өткізудің алғашқы мүмкіндігі болды және Флорида штатында Майамиден басқа қалада өткізілген тұңғыш Супер Боул еді. Тампа стадионы 26 дауыстан 24-ін алып (екі дауыс тарттырылды), ойынды қабылдау құқығын сенімді жеңіп алды. XVIII Суперкубокқа өтінім берген тағы үш қала болды: Пасадена (Роза Боул), Майами (Оранж Боул) және Нью-Орлеан (Супердом). Детройт (Silverdome) және Даллас (Cotton Bowl) таныстырылымдар жасады, бірақ олар тек XIX Суперкубокқа өтінім беруге ниеттенгендерін мәлімдеді. Әсіресе, Детройттың мүмкіндігі төмен болды, себебі олар алты айдан кейін XVI Суперкубокты қабылдауға дайын тұрды және иелерлер олардың бірінші ойынын аяқтамай тұрып, екінші ойынды тапсыруға асықпады. Тампа жиналысқа ойынды жеңіп алуға басты үміткер ретінде келді, бұл Супер Боул үшін жаңа нарық еді. Олар сондай-ақ, басқа иелерлерден жанкүйерлер қолдауы үшін мақтау алды. «Буканерлер» 1976 жылы лигаға кеңейтілген команда ретінде қосылды, бірақ 0–26 есебімен бастағанына қарамастан, адал жанкүйерлерді сақтап қалды. Пасадена тек бір дауыс алды, себебі олар XVII Суперкубокты қабылдауға келісім берген еді. Нью-Орлеан бес ай бұрын XV Суперкубокта сәтсіз қабылдағаннан кейін қарастырудан шығарылды. Ал Майами, қайтадан үміткер болып, дауысқа ілікпеді, бұл «Dolphins» командасының иесі Джо Роббиге жаңа стадион салу үшін ықпал ету мақсатында жасалған тәжірибе болып көрінді. Басқа мүмкіндіктердің болмауына байланысты, иелерлер XIX Суперкубокты 1982 жылғы жиналысқа дейін беруді кейінге шегерді. Pro Bowl қауіпсіздігі Ван МакЭлрой 3 допты қайтарып алды және 8 перехватымен NFL-де екінші орынға ие болды. «Raiders» командасының бас жаттықтырушысы Том Флорес еді.
Плей-офф
Рейдерлер плей-оффтағы жеңістерінде Питтсбург Стиллерсті 38:10 есебімен, ал Сиэтл Сихокс командасын (регулярлық маусымда Рейдерлерді екі рет жеңген) 30:14 есебімен ұтып, барлығы 24 ұпай жинады. Аллен плей-офф кезінде өте тиімді болды, жалпы 375 ярдқа ие болды және үш тачдаун соқты. Рейдерлердің қорғанысы Сихокс командасының шабуылшысы Курт Уорнерді, АФК-да жүгіру арқылы ең көп ярд жинаған (1449 ярд) ойыншыны, 11 қадаммен 26 ярдқа дейін шектеді. Темдеу ретінде, Редскинс Лос-Анджелес Рамс командасын 51:7 есебімен жеңіп, содан кейін Сан-Франциско 49ерс командасын 24:21 есебімен шамалы айырмамен жеңді, Марк Мозли ойынның жеңімпаз голын соңғы 40 секундта соқты. Өткен плей-оффтағыдай, Риггинс маңызды рөл атқарды, екі ойында барлығы 242 ярдқа жүгіріп, бес тачдаун соқты. Осылайша Риггинс НФЛ плей-офф ойындарында кемінде 100 ярд жүгіру көрсеткен ойыншылар тізіміндегі үздіксіз ойындарды алтыға дейін ұзартты. Браун да екі плей-офф жеңісінде маңызды рөл атқарды, 308 ярд пен бір тачдаун үшін 11 қабылдау жасады. Вашингтонның қорғанысы тұрақты маусымдағыдай, қарсыластарының шабуылдауын тоқтатуда да тиімді болды, Эрик Дикерсон мен Венделл Тайлерге барлығы 60 ярдқа жүгіруге мүмкіндік берді. Дикерсон маусымда 1808 ярд пен 18 тачдаунмен НФЛ-дың ең көп жүгірген ойыншысы болды, бірақ Редскинс қорғанысына қарсы 10 қадаммен тек 16 ярдқа ғана ие болды.
Хабар тарату
Ойынды АҚШ-та CBS телеарнасы көрсетті, бұл ABC келесі жылы келесі ойынмен жыл сайынғы хабар тарату кезегіне қосылғанға дейін соңғы Супер Боул болды (бұл 1982 жылғы маусымнан басталатын жаңа теледидарлық келісімнің және сол маусым соңында NBC-де өткен ойынмен басталатын жаңа алмасу процесінің бір бөлігі ретінде қосылды). CBS хабар тарату тобының құрамына ойынды тікелей баяндаған Пэт Саммералл және түсті комментатор Джон Мэдден кірді. «The Super Bowl Today» ойын алдындағы бағдарламасын Брент Мусбургер, Ирв Кросс, Филис Джордж (CBS үшін соңғы жұмысы) және Джимми «Грек» Снайдер жүргізді. Басқа қатысушылардың арасында Лос-Анджелестегі CBS KNXT станциясының спорт директоры Джим Хилл, Чарльзи Канти, Пэт О’Брайен, Дик Вермеил, Том Бруксхиер, Хэнк Стром, Джон Теш және CBS News тілшісі Чарльз Осгуд болды. Осы ойын барысында CBS жаңа музыкалық тақырып пен ашылу тізбегін ұсынды, ол кейіннен колледж футболына арналған хабарларда қолданылды, бірақ Super Bowl XXI-де (1986 жылғы маусым соңында CBS көрсеткен келесі Супер Боул) жаңа тақырыппен ауыстырылды. CBS радиосы ойынды ұлттық деңгейде Джек Бак пен Хэнк Строммен эфирге шығарды. Дик Стоктон CBS радиосының ойын алдындағы жүргізушісі болды, ал Мусбургер CBS теледидарлық хабарларын жүргізумен қатар жартылай ойынға да түсіндірме берді. Жергілікті деңгейде Билл Кинг пен Рич Маротта ойынды Лос-Анджелестегі KRLA радиосында баяндады, ал Франк Герцог, Сэм Хафф және Сонни Юргенсен Вашингтондағы WMAL AM радиосында болды. Ойын Канадада CTV және Ұлыбританияда Channel 4 телеарналарында бірдей уақытта көрсетілді. Apple компаниясының әйгілі «1984» телерекламасы, Macintosh компьютерін таныстырып, Ридли Скотттың режиссерлігімен үшінші кезеңдегі үзіліс кезінде көрсетілді. Бұл жарнама Супер Боулды медиа жарнама платформасы ретінде пайдалану жолын өзгертті. Super Bowl XVIII-ге арналған таңдаулы материал NFL Films үшін дауыс беруші Джон Факенданың соңғы жобасы болды. Фасенда ойыннан кейін сегіз ай өткен соң қайтыс болды. «Қара жексенбі» (фильмнің атауы) кеңейтілген нұсқасы NFL-дің ең үздік ойындарына кірді, онда қосымша бір сағаттық ойын кадрлары және жергілікті KRLA және WMAL радио хабарларынан алынған аудио тікелей баяндамасы бар.
CBS's Super Bowl lead out program was the pilot episode of Airwolf. The game was simulcast in Canada on CTV and in the United Kingdom on Channel 4. Apple's famous "1984" television commercial, introducing the Macintosh computer and directed by Ridley Scott, ran during a timeout in the third quarter. The advertisement changed how the Super Bowl would be used as a media advertising platform. The highlight package to Super Bowl XVIII was voiceover artist John Facenda's final project for NFL Films. Facenda died eight months after the game. An expanded version of Black Sunday (the highlight film's title) has appeared on NFL's Greatest Games, containing an additional hour of game footage and more audio play by play from both the local KRLA and WMAL radio broadcasts.
Ойын-сауық
Жорж Халасқа арналған ойын алдындағы шаралар, Флорида Университетінің "Fightin' Gator" және Флорида Мемлекеттік Университетінің "Marching Chiefs" маршы жасады. Халасқа бір минут үнсіздік сақталғаннан кейін, әнші Барри Манилоу ұлттық әнұранды орындады. Тақырыпты тастау рәсіміне футболдан "Даңқ залына" енген, шабуылшы және қорғаушы Бронко Нагурски қатысты. Түскі үзілісте "Күміс экранның супержұлдыздарына арналған құрмет" көрсетілді.
Бірінші тоқсан
Бірінші таймда «Рейдерс» шабуыл, қорғаныс және арнайы командалар бойынша ұпай жинап, Супер Боулда шабуылдан тыс екі тачдаун соғып, мұндай көрсеткішті алғаш рет тіркеген команда болды. Екі команда да ойынды бастау үшін допты қайтаруға (пант) мәжбүр болғаннан кейін, «Лос-Анджелес» командасының тығыз қорғаушысы Деррик Дженсен Джефф Хейстің допын «Вашингтон» командасының жақын аймағында тоқтатып, допты аяқтау аймағында алып, ойынның алғашқы тачдаунын жасады, осылайша «Рейдерс» командасы 7:0 есебімен көш бастады. Келесі шабуылда «Редскинс» допты қайтаруға мәжбүр болды, бірақ «Рейдерс» командасының қорғаушысы Тед Уоттс допты блоктау кезінде қолымен соғып жіберді, ал «Редскинс» командасының қауіпсіздік ойыншысы Грег Уильямс допты «Рейдерс» командасының 42 ярдық сызығынан алды. Дегенмен, «Вашингтон» командасы «Лос-Анджелес» командасының 27 ярдық сызығына ғана жетіп, Марк Мозлидің 44 ярдық далалық голынан мүлтiккеннен кейін ұпай ала алмады. Командалар қайтадан допты қайтару (пант) алмасып, «Рейдерс» командасының шабуылшысы Маркус Аллен екі ойын барысында 20 ярдқа жүгіріп, бірінші тоқсанның соңына дейін «Редскинс» командасының 42 ярдық сызығына жетті.
Екінші тоқсан
Дегенмен, «Рейдерс» Вашингтонның 39 ярдына дейін баса алмай, екінші ширекке қайта тепкілеуге мәжбүр болды. Тепкінің барысында, Лос-Анджелес тепкілеушісі Рэй Гай бір қолмен биік пас ұстап алып, соққыдан кейін допты эндзонаға тепкіледі – тачбэк. «Редскинс» қайтадан тепкілеуге мәжбүр болғаннан кейін, «Рейдерс» квотербегі Джим Планкетт 50 ярдтық паспен кең қабылдағыш Клифф Бранчқа жіберіп, допты «Редскинс» командасының 15 ярдық сызығына жеткізді. Бранч командалар жақтарын ауыстырғаннан кейін, артынан соққан желдің артықшылығын пайдаланғанын айтты. Екі ойыннан кейін Планкетт Бранчқа 12 ярдтық тачдаун пас жіберіп, Лос-Анджелес командасының есебін 14:0-ге көбейтті. Тачдаун ойынындағы маңызды ойыншылардың бірі – орталық Дейв Далби болды. Далбидің алдында ешкім болмағандықтан, ол кері қарай жүгіріп, сол жақтан Планкетке қарай келе жатқан лайнбекер Рич Милотты көріп, оған қарсы блок қойып, Планкеттің сақтан қалуына мүмкіндік берді. Бранч екі Супер Боулда тачдаун ұстаған төртінші ойыншы болды (Линн Сванн, Джон Столворт және Буч Джонсоннан кейін). Келесі шабуылда «Редскинс» 12 ойынның барысында 73 ярдтық қашықтықты жүріп, «Рейдерс» командасының 7 ярдық сызығына жетті, квотербек Джо Теизман 3-ші және 17-де кең қабылдағыш Элвин Гарретке 17 ярдтық пас жіберді, ал тайт энд Клинт Дидьеге үш паспен барлығы 50 ярдтық қашықтықты жүрді. Алайда, лайнбекер Род Мартин Теизманның үшінші пас әрекетін тоқтатып, Вашингтонды Мозлидің 24 ярдтық далалық голымен шектелуге мәжбүр етті, осылайша есеп 14:3 болып қысқарды. Лос-Анджелес командасы келесі тепкіні қабылдап, «Редскинс» командасының 40 ярдық сызығына дейін 41 ярдтық қашықтықты жүрді. Планкеттің үшінші пас аяқталмай қалғанда шабуыл тоқтап, бірақ Гайдың 27 ярдтық тепкісі Вашингтонды жартылай уақыттың соңында 12 секунд қалғанда өздерінің 12 ярдық сызығына қайтарды. Осыдан кейін бас жаттықтырушы Джо Гиббс Теизманға «Ракеталық экран» деп аталатын пас комбинациясын орындауын бұйырды, бірақ «Рейдерс» командасының лайнбекері Джек Сквирек пасты ұстап алып, 5 ярдқа қайтарып, тачдаун жасады, осылайша Лос-Анджелес командасының есебі 21:3 болып көтерілді. Қорғаныс бұл комбинацияға дайын болды, өйткені Теизман 2 қазан күні «Рейдерс» командасына қарсы өткен ойында 37:35 есебімен жеңіске жеткенде, Джо Вашингтонға дәл осындай экранды пас жіберіп, 67 ярдтық қашықтықты жүрген еді. Шындығында, Лос-Анджелес командасының лайнбекер жаттықтырушысы Чарли Самнер Сквиректі Вашингтонды қадағалау үшін соңғы минутта алаңға жіберді. «Мен ашуға булықтым», - деді «Рейдерс» командасының лайнбекері Мэтт Миллен, айыппұлдан қашу үшін алаңнан шығуға мәжбүр болды. «Мен блиц шақырып, оған дайын болғанмын, бірақ ол Джекке экранды ойнауды айтты және оны алаңға жіберді. Болса керек, Чарли не істеп жатқанын біледі ғой?»
Соңғы статистика
Көздер: NFL.com Суперкубок XVIII, Суперкубок XVIII Ойын іздеуші LA, Суперкубок XVIII Ойын іздеуші Was.
Статистикалық салыстыру
Вашингтон РедскинсЛос-Анджелес РейдерсБірінші топтама1918Жүгіріп бірінші топтама78Паспен бірінші топтама109Құқық бұзу арқылы бірінші топтама21Үшінші топтама тиімділігі6/175/13Төртінші топтама тиімділігі0/10/0Жалпы жүгіру ярдтары90231Жүгіру әрекеттері3233Жүгіруге арналған ярдтар2.87.0Пас – Аяқтаулар/әрекеттер16/3516/25Сәкемен ұсталған жалпы ярдтары6–502–18Тасталған доптар20Жалпы пас ярдтары193154Жалпы ярдтар283385Пантты қайтарудың жалпы ярдтары2–352–8Кик-оффты қайтарудың жалпы ярдтары7–1321–17Перехваттардың жалпы қайтару ярдтары0–02–5Панттың орташа ярдтары8–32.47–42.7Жоғалған доптар1–13–2Жазалаудың жалпы ярдтары4–627–56Допты иелену уақыты30:3829:22Допты жоғалту32